Toetreding Albanië tot de Europese Unie

Gebouwen in Tirana, Albanië
Bron: Wikipedia

De Europese Unie voert sinds 1992 een actief beleid om Albanië op termijn het EU-lidmaatschap te kunnen verlenen. Daarvoor moet echter nog het nodige gebeuren. 

Ieder jaar wordt er door de Europese Commissie een rapport uitgebracht over de vorderingen en aandachtspunten van Albanië. Uit het laatste rapport, gepubliceerd in oktober 2013, bleek dat Albanië klaar is voor een vervolg op de stabilisatie- en associatieovereenkomst uit 2006, namelijk de status van kandidaat-lidstaat. Op 24 juni stemden de 28 lidstaten van de EU hiermee in.

Het zal echter nog jaren duren alvorens Albanië daadwerkelijk kan toetreden. Albanië dient onder meer te verbeteren op het gebied van rechtspraak, corruptie en georganiseerde misdaad; elementen die onder de Kopenhagen criteria vallen.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

In vogelvlucht

Begin van de onderhandelingen

Albanië zette in 1992 de eerste stap richting het lidmaatschap van de Europese Unie. Het land sloot een handels- en samenwerkingsakkoord met de EU. Zeven jaar later ging het stabilisatie- en associatieproces van start. Dit proces moest de Zuidoost-Europese landen op termijn voorbereiden op EU-lidmaatschap. Voor het benodigde hervormingsproces ontving Albanië in de jaren die volgden zowel politieke als financiële steun vanuit de Unie.

Stabilisatie- en Associatie-Overeenkomst

Vier jaar na de start van het Stablisatie- en Associatieproces in 1999, gaf de Europese Commissie een positief advies over het verzoek van Albanië om onderhandelingen over een  stabilisatie- en associatieovereenkomst te beginnen. De Commissie was tevreden over de vorderingen die het land had gemaakt in het voldoen aan de Europese lidmaatschapscriteria.

De Europese Unie gaf gehoor aan het positieve advies van de Commissie en in juni 2006 werd een Stabilisatie- en Associatie-Overeenkomst (SAO) tussen de EU en Albanië een gesloten. In verband met handelsvoordelen voor beide partijen werd tussen december 2006 en april 2009 een tijdelijk akkoord van kracht, waarna de SAO in 2012 definitieve van start ging.

Om de stabilisatie- en associatieovereenkomst te verwezenlijken, heeft Albanië de EU toezeggingen gedaan op het gebied van politiek, economie en handel. In ruil daarvoor ontvangt Albanië regionale en financiële steun (en in bijzondere gevallen visa voor de EU). Om de Albaneze toezeggingen op politiek en economisch gebied te implementeren, is er een Europees-Albanees raadgevend orgaan (Consultation Task Force) in het leven geroepen.

Voortgang implementatie lidmaatschapscriteria

Om toe te mogen treden tot de Europese Unie moet Albanië voldoen aan de Criteria van Kopenhagen en de voorwaarden in de Stabilisatie- en Associatie-Overeenkomst. Zoals gezegd brengt de Europese Commissie ieder jaar een voortgangsrapport uit over het land. Uit de rapporten blijkt, dat Albanië sinds de start van het SAO-proces in 1999 stappen in de goede richting heeft gezet. Zo voldeden de parlementsverkiezingen in 2009 aan bijna alle internationale normen en verliepen de verkiezingen in juni 2013 nagenoeg zonder problemen.

Na afloop van de verkiezingen in 2013 benadrukte Hoge Vertegenwoordiger Ashton en eurocommissaris Füle echter, dat een snel en correct vervolg van het verkiezingsproces ook dient te voldoen aan EU-normen. Zij moedigden een snelle formatie van een nieuwe regering aan zodat het land verder zou kunnen met het implementeren van hervormingen.

Albanië werd aangeraden veel aandacht te besteden aan stabiliteit in de regio's. Dit heeft een goede verstandhouding met de overige Balkanlanden en omliggende EU-lidstaten tot gevolg gehad. Er waren echter ook moeilijkheden. Zo kondigde Tjechië begin juni 2014 nog aan het EU-kandidaatlidmaatschap van Albanië te blokkeren in verband met een geschil over energielevering.

De hervormingen van het juridische systeem gaan traag. Leden van het Europees Parlement benadrukten in juni 2013 dat het juridische systeem onafhankelijk, integer en transparant moet zijn. Ook moet het systeem vrij zijn van politieke inmenging en corruptie.

Het Europees Parlement benadrukte dat er meer gedaan moet worden om curruptie in het land tegen te gaan. Andere aandachtsgebieden zijn de bescherming van minderheidsgroepen en het tegengaan van de hoge werkloosheid in het land.

Toetreding tot de Europese Unie

Op 28 april 2009 vroeg Albanië het EU-lidmaatschap aan en op 24 juni 2014 werd de aanvraag gehonoreerd. Het Nederlandse parlement had begin juni 2014 al een meerderheid voor het kandidaat-lidmaatschap van Albanië.

Dit alles impliceert echter geen snelle toetreding tot de Europese Unie. Zo zijn PVV, ChristenUnie en CDA zijn nog altijd tegen, omdat Albanië op het gebied van rechtsspraak, corruptie en georganiseerde misdaad nog niet voldoet aan de Kopenhagen Criteria. Er zullen veel onderhandelingen voorafgaan aan de uiteindelijke toetreding van Albanië.  

2.

Relatie Albanië - Europese Unie

Het belang van de Europese Unie voor Albanië

Financiële steun

Albanië heeft met name voor het versterken van het ambtelijk apparaat en instituties veel baat gehad bij de Europese financiële steun. Deze steun kwam tussen 2001 - 2007 voornamelijk voort uit het Europese programma CARDS (Community Assistance Programme for Reconstruction, Development and Stabilisation). Dit fonds voor de Westelijke Balkan stelt geld beschikbaar voor heropbouw en rehabilitatie van landen in deze regio. In totaal ontving Albanië meer dan 282 miljoen euro.

Sinds 2007 ontvangt het land geld vanuit het financiële ondersteuningsprogramma voor toetreding tot de Europese Unie. In februari 2012 maakte de EU bekend dat zij voor de 2012 en 2013 82 miljoen euro beschikbaar stelt voor steun aan Albanië.

Handel

De relatie met de Europese Unie is op handelsgebied erg waardevol voor Albanië. De EU wordt gezien als de belangrijkste handelspartner van het land. Sinds het Economisch en Commercieel Akkoord in 1992 heeft de EU al gunstige handelsvoorwaarden voor Albanese producten ingesteld. Dankzij het autonome voorkeursbeleid dat de Europese Unie in 2006 instelde, kunnen producten uit Albanië zonder invoerheffingen of andere beperkingen worden ingevoerd. Desondanks heeft het land nog niet veel voordeel gehad bij deze afspraken gezien de beperkte exportcapaciteit.

Het belang van Albanië voor de Europese Unie

De Europese Unie heeft ook belang bij de toetreding van Albanië tot de Europese Unie. Toetreding van het land zou namelijk kunnen zorgen voor stabilisatie en daarmee een afname van het aantal conflicten in de Zuidoost-Europese regio.

Naast het wegnemen van onrust in de Zuidoost-Europese regio brengt de toetreding van Albanië ook een vergroting van de interne markt met zich mee. Op termijn kan dit de economische groei in de Europese Unie stimuleren.

3.

Meer informatie   

Delen

enveloppe

Terug naar boven