Een aanzienlijk deel van de uitgaven van de Europese Unie is bestemd voor subsidieregelingen. Deze zijn bedoeld om de doelstellingen te realiseren die zijn vastgesteld voor de verschillende beleidsterreinen van de EU.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
De subsidies die de Europese Unie verleent zijn altijd bedoeld als co-financiering. Dit wil zeggen dat de EU-lidstaten in de meeste gevallen minimaal 50% van de kosten voor hun rekening moeten nemen, het overige deel wordt door de EU betaald.
Financiering van projecten kan via twee wegen lopen:
-
-de Europese Commissie delegeert de financiering aan de lidstaten. Het geld kan in beheer komen bij nationale of regionale autoriteiten. Dit geldt vooral voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het regionaal beleid
-
-de Europese Commissie verleent subsidies rechtstreeks aan begunstigden, zoals universiteiten, bedrijven, belangengroepen en niet-gouvernementele organisaties (NGO's)
Subsidies kunnen op verschillende manieren worden aangevraagd, afhankelijk van de regeling. De aanvraag kan bij de nationale overheid, het nationale bureau van de Europese Commissie, of direct bij de Europese Commissie worden ingediend. De Commissie brengt jaarlijks verslag uit over de toewijzing van Europese gelden aan de respectievelijke lidstaten.
Met geld uit de structuurfondsen verkleint de Europese Unie de welvaartsverschillen tussen de regio's en tussen de lidstaten onderling. Dit past binnen het regionaal beleid. De structuurfondsen vormen ongeveer een derde van de EU-begroting.
EFRO
Dit is een van de Europese structuurfondsen. Het fonds is bedoeld om de belangrijkste economische onevenwichtigheden tussen de Europese regio's terug te dringen. Hiermee sluit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) aan bij de doelstellingen van het Europese regionale beleid. Om deze doelstellingen te bereiken financiert het fonds programma's voor de ontwikkeling en structurele aanpassing van achtergebleven regio's en voor de omschakeling van regio's met afnemende industriële activiteit.
ESF
Dit is een van de Europese structuurfondsen. Het fonds is opgericht om het vinden van werk en het overstappen naar een nieuwe baan makkelijker te maken. Het Europees Sociaal Fonds (ESF) stelt met name geld ter beschikking om werklozen en gehandicapten aan betere of nieuwe banen te helpen.
Cohesiefonds
Dit is een van de Europese structuurfondsen. Het fonds is bedoeld om EU-lidstaten te ondersteunen waar het bruto nationaal inkomen (BNI) per inwoner onder de 90% van het EU-gemiddelde ligt. Via het Cohesiefonds streeft de Europese Unie ernaar om economische en sociale achterstanden weg te werken en de economische situatie in de desbetreffende landen te stabiliseren.
Tot 1 januari 2007 behoorden de fondsen voor landbouw en visserij tot de structuurfondsen. Vanaf 2007 zijn de fondsen van naam en inhoud veranderd en behoren ze niet meer tot die groep fondsen.
Europees Garantiefonds voor de Landbouw
Dit Europese steunfonds is één van de nieuwe pijlers van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) van de Europese Unie (EU). Het GLB werd tot 2007 gefinancierd uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL). Sinds 1 januari 2007 is dit vervangen door het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO). Het ELGF is bedoeld om de marktmaatregelen van het GLB, bijvoorbeeld de inkomenssteun aan boeren, te financieren. Het ELFPO is bestemd voor de financiering van programma's voor plattelandsontwikkeling.
Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling
Dit fonds heeft tot doel het vergroten van het concurrentievermogen van land- en bosbouw, het verbeteren van milieubeheer en het verbeteren van sociale en economische leefomstandigheden in plattelandsgebieden. Daarnaast wordt het fonds ingezet bij het steunen van plannen voor het ontwikkelen van specifieke plattelandsgebieden en het geven van technische bijstand.
Europees Visserijfonds
Dit fonds heeft als belangrijkste doelstelling om financiële steun te verlenen aan de Europese visserijsector in de periode 2007-2013. Het EVF is de opvolger van het Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij (FIOV).
De op EU-niveau ondernomen onderzoeksactiviteiten en de financiering ervan worden sinds 1984 georganiseerd in het kader van meerjarenprogramma's voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie. In de loop van de tijd zijn de begrotingen voor die programma's aanzienlijk toegenomen: van 3,3 miljard euro voor het eerste kaderprogramma (1984-1987) tot 50,5 miljard voor het zevende kaderprogramma (2007-2013). Het door de Commissie voorgestelde budget voor de periode 2014-2020 bedraagt 80 miljard euro.
Binnen het Kaderprogramma voor onderzoek bestaan meerdere programma's, zoals TMR en COST.
Om het aanvragen van subsidies te stroomlijnen is in juli 2011 een website opgezet. Op dit Research & Innovation Participant Portal zijn de oproepen voor projectvoorstellen op het gebied van onderzoek en technologie in te zien.
Training en Mobiliteit Onderzoekers (TMR)
Dit programma (afgekort TMR) kent beurzen toe aan onderzoeksorganisaties die onderzoekers ontvangen om een project uit te voeren. De onderzoeker moet afkomstig zijn uit een land dat deelneemt aan het TMR-programma. De beurzen staan beter bekend als de Marie Curie-beurzen.
COST
Dit subsidieprogramma van de Europese Unie heeft als doel om de vorming van internationale netwerken tussen onderzoekers te bevorderen. COST draagt bij aan de doelstellingen van het zevende kaderprogramma voor onderzoek. Voor de periode 2007-2013 beschikt COST over een budget van 240 miljoen euro.
Vanaf 2007 ondersteunt het kaderprogramma voor innovatie en concurrentievermogen het kaderprogramma voor onderzoek.
Kaderprogramma voor innovatie en concurrentievermogen
Dit kaderprogramma (afkorting CIP) heeft als doel het vermogen te ontwikkelen van bedrijven in het midden- en kleinbedrijf (MKB) om te groeien en te innoveren. Hierbij wordt van belang geacht dat steun aan die bedrijven op een eenvoudige wijze wordt aangeboden. CIP zal aanvullend zijn op het zevende kaderprogramma voor onderzoek. Ook bedrijven uit landen van het Euro-Mediterraan Partnerschap mogen aan het programma deelnemen.
EUROSTARS
Dit subsidieprogramma van de Europese Unie heeft als doel het ondersteunen van onderzoeks- en innovatieprogramma's van kleine en middelgrote bedrijven (MKB). Samenwerking op nationaal en Europees niveau moet hiermee op zowel het publieke als het private vlak worden versterkt. Binnen dit programma krijgen onderzoeksteams van bedrijven de kans om samen te werken met collega-experts uit de rest van Europa.
De EU-lidstaten zijn zelf verantwoordelijk voor de inhoud en organisatie van het onderwijs. De EU draagt wel bij aan de ontwikkeling van onderwijs, ondersteunt de activiteiten van de lidstaten op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding en vult ze aan waar nodig.
Er bestaan zes deelprogramma's voor onderwijs:
Comenius
Dit programma van de Europese Unie, dat onderdeel is van het onderwijsprogramma Leven Lang Leren, beoogt het ondersteunen van het basis- en voortgezet onderwijs. Het programma heeft twee doelstellingen:
-
-jongeren en leraren de waarde van de verschillende Europese culturen bijbrengen
-
-jongeren ondersteunen in het ontwikkelen van basisvaardigheden die zij nodig hebben in hun latere werk en voor een actieve rol in de maatschappij
Erasmus
Dit onderwijsprogramma van de Europese Unie, dat onderdeel is van het overkoepelende programma Leven Lang Leren. Erasmus probeert onder andere de mobiliteit van studenten en docenten in Europa te verbeteren en de samenwerking tussen onderwijsinstellingen te verbeteren.
Leonardo da Vinci
Dit programma dat onderdeel is van het onderwijsprogramma Leven Lang Leren heeft als doel de beroepsopleiding in de Europese Unie te bevorderen. De beroepsopleidingen zouden met behulp van het programma beter moeten aansluiten bij de veranderende behoeften op de arbeidsmarkt. Leonardo da Vinci loopt van 2007 tot en met 2013.
Grundtvig
Dit programma van de Europese Unie, dat onderdeel is van het onderwijsprogramma Leven Lang Leren, geeft subsidie aan acties in het volwassenenonderwijs die tot doel hebben:
-
-het omgaan met de uitdaging van een vergrijzende Europese bevolking
-
-het ondersteunen van volwassenen bij het vergroten van hun kennis en het verbeteren van hun vaardigheden
Transversaal programma
Het transversale programma, dat onderdeel is van het onderwijsprogramma Leven Lang Leren, heeft tot doel het stimuleren van Europese samenwerking op het gebied van onderwijs, en het verbeteren van de kwaliteit en transparantie van de opleidingsstelsels.
Jean Monnet
Dit programma van de Europese Unie heeft tot doel de kennis over de Europese samenwerking te verbeteren.
Het belangrijkste programma van de Europese Unie op het gebied van milieu is LIFE.
LIFE
Dit instrument heeft als doel: bijdragen aan de ontwikkeling van innoverende technieken en methoden op milieugebied en aan de verdere ontwikkeling van het milieubeleid van de Europese Unie. Om deze doelstelling te bereiken, worden demonstratieprojecten ondersteund.
Het Directoraat-Generaal Energie en Vervoer van de Europese Commissie kent twee belangrijke programma's.
Intelligente Energie voor Europa
Dit programma valt binnen het kader van het energiebeleid van de Europese Unie. Het heeft tot doel lokale, regionale en nationale initiatieven financieel te steunen op het gebied van duurzame energiebronnen, energie-efficiëntie, energie-aspecten van het vervoer en internationale actie. Intelligente Energie voor Europa heeft voor de periode 2007-2013 een budget van 730 miljoen euro.
MARCO POLO
Dit is een Europees programma dat een verschuiving beoogt van het goederenvervoer over de weg naar vormen van vervoer die het wegennet ontlasten en milieuvriendelijker zijn, zoals transport over zee, spoor en de binnenvaart. Als vervolg op Marco Polo is in 2007 het programma Marco Polo II van start gegaan. Marco Polo II ondersteunt commerciële activiteiten op de internationale vrachtvervoersmarkt.
Het is de bedoeling het goederenvervoer over de weg te vervangen door meer milieuvriendelijke vormen van goederenvervoer, bijvoorbeeld transport over zee, spoor en de binnenvaart.
i2010
Dit strategische raamwerk van de EU had als doel een open en concurrerende digitale economie te bevorderen. Inmiddels is het programma vervangen door de Digitale Agenda 2010, een initiatief van de Europese Commissie. In de i2010-strategie werd ICT gezien als een middel om de kwaliteit van leven te verbeteren. Het raamwerk werd in 2005 opgesteld en bevatte beleidslijnen voor de periode tot 2010. i2010 was een centraal element in het Lissabonproces.
Granada-strategie
Het Spaans EU-voorzitterschap heeft tijdens het wereldcongres over IT (WCIT 2010) dat van 25 tot en met 27 mei 2010 plaatsvond in Amsterdam de Granada-strategie gepresenteerd. Dit vijfjarenplan is de opvolger van het i2010-initiatief en zal lopen van 2010 tot 2015. Meer informatie hierover volgt wanneer dit vijfjarenplan in werking treedt.
Veiliger Internet Programma
Dit programma heeft tot doel het bestrijden van kinderporno, kinderlokken en pesten via internet. Aanleiding voor het programma zijn onder meer nieuwe ontwikkelingen op internet, zoals web 2.0 toepassingen (Facebook, Hyves) en de massale groei van internetgames.
CULTUUR 2007
Dit programma moet bijdragen aan het ontwikkelen van een gemeenschappelijke Europese culturele ruimte. Hierbij moet de samenwerking worden versterkt tussen scheppende kunstenaars en andere personen en instellingen die met cultuur te maken hebben. CULTUUR 2007, dat loopt van 2007 tot en met 2013, heeft een begroting van 354 miljoen euro.
MEDIA 2007
Dit programma heeft als doel om de audiovisuele sector te steunen in de verschillende fasen vóór en na productie (verwerving en verbetering van vaardigheden, ontwikkeling van audiovisuele werken, distributie, promotie). Het programma is een voortzetting van de twee programma's MEDIA Plus en MEDIA Opleiding, die liepen van 2000 tot en met 2006.
MEDIA Mundus
Dit programma heeft als doel om internationale samenwerking te bevorderen tussen Europese filmmakers en hun collega's uit derde landen. Hiermee hoopt de Europese Unie het aanbod van audiovisuele producten (films, tv-programma's en documentaires) meer cultureel divers te maken. Verder zou deze internationale samenwerking nieuwe kansen moeten bieden voor de wereldwijde audiovisuele sector op het gebied van economische ontwikkeling.
Jeugd in Actie
Het doel van dit programma van de Europese Unie is het betrekken van jongeren tussen de 15 en 30 jaar oud bij de democratie en het zorgen voor een actievere rol van jongeren in de maatschappij. Het programma, dat loopt van 2007 tot 2013, heeft een budget van 885 miljoen euro.
Europa voor de burger
Dit programma is een initiatief waarmee de Europese Unie burgers actief wil maken voor de Europese samenleving. Burgers die actief bezig zijn met de Europese integratie zorgen ervoor dat meer kennis is van, en meer begrip voor de samenwerking van de Europese landen.
Sport
Sport en de Europese Unie krijgen steeds meer met elkaar te maken. Sport is belangrijk in het leven van veel Europeanen. Gezien het grote sociale en culturele belang wil de Europese Unie sport gebruiken om bepaalde waarden over te brengen, zoals tolerantie en een gezonde leefstijl.
Tweede Actieprogramma Volksgezondheid
Dit programma heeft als doel de gezondheid van de Europese burgers te bevorderen. Daarnaast moet het de welvaart en de solidariteit tussen de lidstaten vergroten door een betere gezondheid en veiligheid te garanderen. Het programma is bedoeld als aanvulling op het nationale volksgezondheidsbeleid. Het loopt van 2008 tot en met 2013.
Actieprogramma Consumentenbescherming (2007-2013)
Progress
Dit programma, dat loopt van 2007 tot en met 2013, heeft als doel om financiële steun te verlenen voor het behalen van de doelstellingen van de EU op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken. Er is een bedrag van 743,25 miljoen euro gereserveerd.
Progress-microfinancieringsfaciliteit
Dit programma, dat loopt van 2010 tot en met 2013, heeft als doel om de beschikbaarheid van microkredieten (leningen van minder dan 25.000 euro) voor het starten en uitbouwen van kleine ondernemingen in de Europese Unie te verbeteren. Er is een bedrag van 100 miljoen euro gereserveerd.
EURES
Dit is een in 1993 opgezet samenwerkingsverband dat het vrije verkeer van werknemers binnen de Europese Economische Ruimte plus Zwitserland, wil bevorderen. Het samenwerkingsverband bestaat uit arbeidsbureaus, vakbonden en werkgeversorganisaties in de deelnemende landen. De Europese Commissie heeft hierin een coördinerende en financierende rol.
Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)
Dit fonds van de Europese Unie heeft als doel om werknemers te helpen herintegreren in de arbeidsmarkt nadat ze werkloos zijn geworden als gevolg van een veranderende markt door globalisering. In het algemeen moet het Europees Fonds voor aanpassing aan de Globalisering (EGF) bijdragen aan het stimuleren van de economie en banengroei in de EU. Het fonds zal jaarlijks tot maximaal 500 miljoen euro kunnen uitkeren.
Europees Vluchtelingenfonds II
Het tweede Europees Vluchtelingenfonds (EVF II) beoogt lidstaten te ondersteunen bij het opvangen van vluchtelingen en het toepassen van eerlijke en effectieve asielprocedures.
Programma veiligheid en waarborging van vrijheden
Dit programma heeft als doel het bereiken van een goede samenwerking tussen de lidstaten op uitvoerend niveau bij het voorkomen en bestrijden van criminaliteit en terrorisme.
URBACT II
Dit programma van de Europese Unie heeft als doel het ontwikkelen van stedelijke netwerken. De netwerken richten zich op het uitwisselen van informatie en 'good practices' tussen de deelnemende steden. Op die manier kunnen Europese steden van elkaar leren om zodoende beter in staat te zijn om complexe uitdagingen als vergrijzing, werkloosheid, economische ontwikkeling, duurzaamheid en milieuvervuiling het hoofd te kunnen bieden.
JESSICA
Het programma JESSICA, Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas, heeft als doel het stimuleren van duurzaam investeren en het vergroten van de werkgelegenheid in stedelijke gebieden in de EU. Het is een initiatief van de Europese Commissie in samenwerking met de Europese Investeringsbank (EIB) en de Ontwikkelingsbank van de Raad van Europa (CEB).
INTERACT II
Dit programma heeft als doel het ontwikkelen van goed bestuur bij grensoverschrijdende samenwerking. INTERACT II beoogt de Interreg -projecten te ondersteunen door het mogelijk maken van uitwisseling van kennis, ervaring en informatie.
