Vergeleken met de binnenlandse politici spelen Nederlandse europarlementariërs een marginale rol in de media en in de Nederlandse politiek. Wel maken binnenlandse politici geregeld een overstap naar het Europees Parlement (EP) en andersom. De opkomst bij de verkiezingen voor het EP is veel lager dan bij de Tweede-Kamerverkiezingen en vertoonde tot 1999 een dalende trend. In sommige debatten (met name over Europa) gunt de Tweede Kamer spreekrecht aan Nederlandse europarlementariërs.
Het Europees Parlement (EP) krijgt vergeleken met de binnenlandse politiek weinig aandacht in de pers. Ook de opkomstcijfers bij de Europese verkiezingen zijn laag vergeleken met de verkiezingen voor de Tweede Kamer (TK). Bovendien halveerde het opkomstcijfer bij de Nederlandse EP-verkiezingen in de periode 1979-1999 bijna.
Onder het motto 'Europese verkiezingen... u komt toch ook' heeft de overheid geprobeerd de opkomst bij de verkiezingen van 2004 te vergroten. Bij deze verkiezingen was de opkomst groter dan in 1999. In 2009 was de opkomst weer iets later dan bij de verkiezingen ervoor.
Verkiezingsjaar |
Opkomst EP-verkiezingen |
Opkomst TK-verkiezingen |
1977 |
|
88,0% |
1979 |
58,1% |
|
1981 |
|
87,0% |
1982 |
|
81,0% |
1984 |
50,9% |
|
1986 |
|
85,8% |
1989 |
47,5% |
80,3% |
1994 |
35,7% |
78,7% |
1998 |
|
73,3% |
1999 |
30,0% |
|
2002 |
|
79,1% |
2003 |
|
80,0% |
2004 |
39,3% |
|
2006 |
|
80,3% |
2009 |
36,7 % |
|
De verkiezingen voor het Europees Parlement worden door velen beschouwd als een soort grote tussentijdse opiniepeiling voor de Tweede-Kamerverkiezingen en de populariteit van de regeringspartijen.
Hoewel het lidmaatschap van het Europees Parlement beschouwd kan worden als een ambt in de politieke luwte, zijn er sommige landelijk bekende (oud-)politici wel lid of ooit lid geweest van het Europees Parlement.
Voorbeelden zijn:
-
Hans van Balen (VVD)
Hans van Baalen (1960) is sinds 14 juli 2009 lid van het Europees Parlement. Hij maakt namens de VVD deel uit van de fractie van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE). De heer Van Baalen was Tweede Kamerlid voor de VVD van 28 september 1999 tot 23 mei 2002 en van sinds 30 januari 2003 tot 14 juli 2009. Hij was lijsttrekker van de VVD bij de Europese verkiezingen van 2009. Voor zijn Kamerlidmaatschap was hij directeur Public Affairs Consultants bij Deloitte Consulting en internationaal secretaris van de VVD. In de Tweede Kamer hield hij zich bezig met buitenlandse zaken en defensie en was hij voorzitter van de vaste commissie voor Defensie.
-
Maxime Verhagen (CDA)
-
Karla Peijs (CDA)
-
Camiel Eurlings (CDA)
-
Laurens-Jan Brinkhorst (D66)
-
Gijs de Vries (VVD)
-
Lousewies van der Laan (D66)
-
Hanja Maij-Weggen (CDA)
-
Piet Dankert (PvdA)
-
Max van den Berg (PvdA)
-
Hedy d'Ancona (PvdA)
Sinds enkele jaren komt het soms voor dat de Tweede Kamer voor een bepaald debat spreekrecht toekent aan Nederlandse europarlementariërs. Een voorbeeld hiervan is het jaarlijkse Europadebat in de Tweede Kamer. In dit debat wordt de 'Staat van de Unie', een kabinetsnota over de toestand in het het kabinetsbeleid betreffende de Europese Unie, besproken.
Het spreekrecht van europarlementariërs in de Tweede Kamer is aan strikte regels gebonden. Zo mogen ze niet interrumperen of geïnterrumpeerd worden.
