In Nederland zijn diverse belangenorganisaties bezig met de bescherming van natuur en milieu. Gezamenlijk hebben de organisaties vier miljoen leden, waarvan de meeste lid zijn van Natuurmonumenten. Andere belangenbehartigers zijn Greenpeace en Milieudefensie.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
Natuur- en milieuorganisaties zijn belangenverenigingen die opkomen voor de natuur en het milieu. Dit gebeurt veelal door lobbyen bij de politiek om zo de wetgeving proberen te veranderen. Ook spannen de organisaties vaak juridische procedures aan om milieuvervuilers te stoppen.
Andere manieren om op te komen voor natuur en milieu zijn het opkopen van natuurgebieden en het beheer daarvan op zich te nemen. Andere organisaties gaan de straat op om te protesteren tegen allerhande problemen met betrekking tot het milieu.
De natuur- en milieuorganisaties zijn particuliere belangenverenigingen en maken dus geen deel uit van de overheid.
Het groene poldermodel
In 1999 traden de Vereniging Milieudefensie, de Stichting Natuur en Milieu en de Vereniging Natuurmonumenten toe tot de SER-Commissie Ruimtelijke Inrichting en Bereikbaarheid (RIB). Er werd destijds wel gesproken over het 'groene poldermodel'. Deze commissie adviseert de regering over ruimtelijke inrichting en bereikbaarheid.
De belangrijkste organisaties worden hieronder genoemd.
Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland
De Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland (Natuurmonumenten) is een onafhankelijke vereniging die opgericht is op 22 april 1905. Natuurmonumenten stelt de natuur veilig door gebieden aan te kopen en te beheren. Zij is hierdoor één van de grootste natuurbezitter- en beheerder van Nederland.
Natuurmonumenten werkt onder andere samen met Staatsbosbeheer, Stichting Natuur en Milieu en het Wereld Natuur Fonds. Hoofdsponsors van Natuurmonumenten zijn de ING Groep, Nuon Duurzame Energie en de Nationale Postcode Loterij. Verder ontvangt Natuurmonumenten donaties van leden en niet-leden.
Wereld Natuur Fonds
Het Wereld Natuur Fonds (WNF) maakt onderdeel uit van de internationale World Wide Fund for Nature (WWF) en is opgericht in 1962. Het overkoepelende WWF is de grootste onafhankelijke natuurbeschermingsorganisatie ter wereld. Het doel van de organisatie is om de biodiversiteit op aarde te beschermen.
Per 1 juli 2001 is de hoofdsponsor van het WNF Essent. Verder is de organisatie financieel afhankelijk van giften van particulieren en bedrijven.
Greenpeace
Greenpeace is een onafhankelijke internationale milieuorganisatie die actie voert, overlegt met andere organisaties en wetenschappelijk onderzoek uitvoert. De organisatie bestaat sinds 1979 en heeft tegenwoordig bijna 700.000 leden. Greenpeace heeft als doel een gezond evenwicht te vinden tussen mens en milieu.
Greenpeace probeert haar onafhankelijkheid te bewaren door geen giften of subsidies aan te nemen van de overheid en het bedrijfsleven. Wel ontvangt ze jaarlijks een gift van de Nationale Postcode Loterij. Verder wordt de organisatie gefinancierd door miljoenen donateurs over de hele wereld.
De Landschappen
Er bestaan twaalf provinciale landschapsorganisaties die samenwerken in De Landschappen. Deze provinciale Landschappen beheren ruim 600 natuurgebieden met een oppervlakte van in totaal ongeveer 90.000 hectare.
Milieudefensie
Milieudefensie is een organisatie die in debat gaat met betrokkenen bij milieuproblemen, en waar nodig actie voert. De organisatie is op 6 januari 1971 opgericht. Milieudefensie heeft actie gevoerd tegen zaken als kernenergie, CFKs in spuitbussen en de uitbreiding van Schiphol.
De Nationale Postcode Loterij helpt mee aan de financiering van Milieudefensie. Verder ontvangt de organisatie geld van haar ruim 70.000 leden en donateurs.
Stichting Natuur en Milieu
De Stichting Natuur en Milieu (SNM) is een kleine maar invloedrijke organisatie die streeft naar een ecologisch duurzame samenleving. Via lobbyen probeert de stichting de Nederlandse en Europese beslissers te beïnvloeden. Financiële steun komt van de Nationale Postcode Loterij, overheidsbijdragen en donaties van particulieren, fondsen en bedrijven.
De natuur- en milieuorganisaties hebben gezamenlijk voor veel successen gezorgd. Zo werd, onder andere na invloed van Greenpeace, in 1996 het Algemeen Kernstop Verdrag ondertekend door meer dan 130 landen. Ook besloot Shell in 1996, na vele acties van Greenpeace, het olieplatform Brent Spar niet af te laten zinken naar de Noordzee.
Milieudefensie heeft de aanleg van de vijfde Schiphol startbaan acht jaar weten te verhinderen door op die plek het Bulderbos aan te leggen. In 2001 oordeelde de rechtbank dat Schiphol de grond mocht onteigenen en op 13 februari 2003 is de vijfde baan in gebruik genomen.
Natuurmonumenten weet de natuur te beschermen door gebieden aan te kopen en te beheren. In 2001 beheerde de organisatie 86.000 ha natuurgebied. Het Wereld Natuur Fonds heeft er meerdere malen voor gezorgd dat bedreigde diersoorten werden beschermd.
Veel natuur- en milieuorganisaties zijn opgericht in de jaren zestig en zeventig. In die tijd werd voor het eerst echt aandacht besteed aan de achteruitgang van de toestand van het milieu. Alleen Natuurmonumenten (uit 1905), de Vogelbescherming (uit 1899) en de Dierenbescherming (uit 1877) bestonden al ver voor de jaren zestig.
Volgens een telling van het radioprogramma 'Vroege Vogels' hadden de landelijke natuur-, milieu- en dierenbeschermings-organisaties in 2006 in totaal ruim 4 miljoen leden/donateurs.
De genoemde ledentallen zijn ontleend aan de 'Vroege Vogels Parade 2006', tenzij anders vermeld.
Wereld Natuur Fonds Nederland
Aantal leden: 920.000
Bezoekadres: Driebergseweg 10, 3708 JB Zeist
Postadres: Postbus 7, 3700 AA Zeist
Telefoon: 0900-1962 (€ 0,20 per minuut)
Prins Bernhard was vele jaren president van het Wereld Natuur Fonds; hij was tevens mede-oprichter van het WWF. Hans Wijers is sinds 1 juli 1999 voorzitter van het Wereld Natuurfonds Nederland.
Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland
Aantal leden: 873.000
Bezoekadres: Schaep en Burgh, Noordeinde 60, 1243 JJ 's-Graveland
Postadres: Postbus 9955, 1243 ZS 's-Graveland
Telefoon: 035-6559933
Voorzitter van de Vereniging Natuurmonumenten is de CDA'er Herman Wijffels, tevens bekend als oud-voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER).
Greenpeace Nederland
Aantal leden: 580.000
Bezoekadres: Jollemanhof 15-17, 1019 GW Amsterdam
Telefoon: 0800-4223344
E-mail: info@greenpeace.nl
Greetje Lubbi is voorzitter van Greenpeace Nederland.
De Landschappen
Aantal leden 1-1-2006 (bron: Jaarverslag 2005): 292.351
Postadres: Postbus 31, 3730 AA De Bilt
Telefoon: 030-6017205
E-mail: secretariaat@landschappen.nl
Henkjan Kievit is directeur van De Landschappen.
Dierenbescherming
Aantal leden: 194.483
Bezoekadres: Floris Grijpstraat 2, Den Haag
Postadres: Postbus 85980, 2508 CR Den Haag
Telefoon: 070-3142700
Fax: 070-3142777
E-mail: info@dierenbescherming.nl
Voorzitter van de Dierenbescherming is oud-KPN-topman Paul Smits.
IFAW Nederland
Aantal leden: 190.497
Adres: Javastraat 56, 2585 AR Den Haag
Telefoon: 070-3355011
Fax: 070-3850940
E-mail: info-nl@ifaw.org
Marcel Bertsch is directeur van IFAW Nederland.
Vogelbescherming Nederland
Aantal leden: 130.331
Bezoekadres: Driebergseweg 16c, 3708 JB Zeist
Postadres: Postbus 925, 3700 AX Zeist
Telefoon: 030-6937700
Fax: 030-6918844
E-mail: info@vogelbescherming.nl
Mr. M. Brabers is voorzitter van Vogelbescherming Nederland.
Milieudefensie
Aantal leden: 91.577
Bezoekadres: Nieuwe Looiersstraat 31, 1017 VA Amsterdam
Postadres: Postbus 19199, 1000 GD Amsterdam
Telefoon: 020-6262620 (persvoorlichting)
Telefoon: 020-5507300 (receptie)
Fax: 020-5507310
Voorzitter van Milieudefensie is Nel van Dijk, oud-lid van het Europees Parlement. Oud-directeur Wijnand Duyvendak was Tweede Kamerlid voor GroenLinks.
Stichting AAP
Aantal leden: 86.116
Bezoekadres: Kemphaanpad 1, 1358 AC Almere
Postadres: Postbus 50313, 1305 AH Almere
Telefoon: 036-5238787
Fax: 036-5384240
E-mail: info@aap.nl
Theo P.M. Strengers is bestuursvoorzitter van de Stichting AAP.
World Society Protection Animals Nederland
Aantal leden: 65.473
Postadres: Postbus 96906, 2509 JH Den Haag
Telefoon: 070-3142800
Fax: 070-3142809
E-mail: info@wspa.nl
Zeehondencreche Pieterburen
Aantal leden: 57.523
Adres: Hoofdstraat 94a, 9968 AG Pieterburen
Telefoon: 0595-526526
Fax: 0595-528389
E-mail: info@zeehondencreche.nl
De heer drs. B.A.E. van der Pol is bestuursvoorzitter van de Stichting Zeehondencrèche Pieterburen.
Stichting Natuur en Milieu
Aantal leden: 6259
Bezoekadres: Donkerstraat 17, 3511 KB Utrecht
Postadres: Postbus 1578, 3500 BN Utrecht
Telefoon: 030-2331328
Fax: 030-2331311
E-mail: snm@snm.nl
Pier Vellinga is voorzitter van de Stichting Natuur en Milieu. Voormalig GroenLinks-voorzitter en - senator Mirjam de Rijk is algemeen directeur.
