Kabinet-Drees III (1952-1956) - Hoofdinhoud

Dit is het derde naoorlogse kabinet op brede basis. De VVD is als regeringspartij vervangen door de ARP. Het economische herstel zet geleidelijk door, waardoor de inkomens kunnen stijgen. Er kan verder worden voortgegaan met de opbouw van de sociale zekerheid. In 1956 komt de AOW tot stand.

In februari 1953 wordt Nederland opgeschrikt door de watersnood in Zuid-West Nederland. Inzet van extra middelen is noodzakelijk. Gedurende deze jaren ontstaan verder spanningen in het huwelijk van koningin Juliana en prins Bernhard. Daarbij spelen bijeenkomsten met de spirituele genezeres Greet Hofmans, waaraan ook leden van de hofhouding deelnemen, een belangrijke rol. Een in 1956 door het kabinet op verzoek van Juliana en Bernhard ingesteld driemanschap weet een echtscheiding en constitutionele crisis te voorkomen.

Het kabinet bestaat uit ministers van de PvdA, KVP, ARP en CHU en telt verder een partijloze minister. Minister-president Drees is afkomstig uit de PvdA. Het kabinet-Drees III treedt op 2 september 1952 aan. Er is geen regeringsverklaring, omdat de start van het kabinet vrijwel samenvalt met Prinsjesdag. Het kabinet wordt demissionair op 13 juni 1956. Zijn opvolger, het kabinet-Drees IV, treedt op 13 oktober 1956 aan.

Inhoudsopgave van deze pagina:

Delen

1. Bijzonderheden
2. Samenstelling kabinet
3. Mutaties

4. Formatie
5. Kerngegevens
6. data en feiten formatie

• - 

  De wederopbouw wordt voortgezet. Onder minister Witte wordt een omvangrijk bouwprogramma gerealiseerd (80.000 woningen per jaar).
• - 

  Op 1 februari 1953 vinden grote overstromingen plaats in Zuid-Holland, Zeeland en Noord-Brabant, doordat ten gevolge van een combinatie van storm en springvloed de dijken het op veel plaatsen begeven. Circa 141.000 ha land wordt overstroomd. Ruim 1800 mensen verdrinken. De totale schade bedraagt f 503 miljoen (5% van het nationaal inkomen).
• - 

  De schade van de watersnood kan vrijwel probleemloos worden opgevangen. Minister Algera komt met een Noodwet dijkherstel en geeft de opdracht tot het maken van een Deltaplan voor betere bescherming van Zuid-West Nederland.
• - 

  Op het gebied van mensenrechten wordt in 1954 het te Rome ondertekende 'Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens' bij wet goedgekeurd.
• - 

  Het door de bisschoppen in 1954 uitgebrachte 'Mandement' waarin katholieken wordt ontraden lid te blijven van de PvdA zorgt wel voor onrust, maar leidt niet tot een breuk tussen KVP en PvdA. De katholieken in de PvdA besluiten uiteindelijk de aansporing van de bisschoppen niet te volgen.
• - 

  Met de totstandkoming van het Statuut voor het Koninkrijk in 1954 worden Suriname en de Nederlandse Antillen zelfstandige onderdelen van het Koninkrijk met een elk een eigen regering. Het Statuut wordt op 29 december 1954 afgekondigd.
• - 

  Op 17 mei 1955 ontstaat een crisis, als de Tweede Kamer de ontwerp-Huurwet verwerpt. De PvdA stemt daarbij met de oppositie, de ARP'er Gerbrandy en het CHU-lid Schmal tegen. Na bemiddeling door PvdA-fractievoorzitter Burger wordt een compromis gevonden en komt het kabinet op 2 juni 1955 terug op de ontslagaanvraag.
• - 

  Op 15 februari 1956 komt er officieel een einde aan de Nederlands-Indonesische Unie. De relaties met de voormalige kolonie verslechteren zienderogen.

Twee ministers overlijden tijdens deze kabinetsperiode. In februari 1956 minister Donker van Justitie en in juli 1956 minister Kernkamp. Donker wordt opgevolgd door zijn partijgenoot Van Oven, hoogleraar in Leiden. De post van Kernkamp op Overzeese Rijksdelen wordt waargenomen door Staf.

In juli 1956 treedt ook Beel uit het kabinet. Hij maakt met Tjarda van Starkenborch Stachouwer (oud-Gouverneur-Generaal) en Gerbrandy (oud-premier) deel uit van een driemanschap dat de affaire-Greet Hofmans moet oplossen. Van Oven neemt tot het einde van de kabinetsperiode Binnenlandse Zaken er bij.

Drees (PvdA) krijgt de formatieopdracht. De VVD heeft voor de verkiezingen al aangegeven niet meer in te zijn voor een brede samenwerking. Drees laat dan zijn oog vallen op de ARP, en binnen korte tijd is een regeringsprogramma tussen PvdA, KVP, CHU en ARP gemaakt.

De verdeling van de zetels levert dan problemen op. Daar moeten nog drie andere formateurs aan te pas komen. Oplossingen die daarbij worden gekozen, zijn de benoeming van twee ministers van Buitenlandse Zaken en de instelling van het nieuwe departement van Maatschappelijk Werk.