Internationale overeenkomst - Hoofdinhoud

Internationale overeenkomsten (ook wel internationale akkoorden genoemd) zijn bindende afspraken tussen internationale organisaties en/of landen.

Een overeenkomst kan bijvoorbeeld worden gesloten door de Europese Unie met derde landen, of door de lidstaten onderling, eventueel met derde landen. Een aangegane overeenkomst is bindend. Dat wil zeggen dat de partijen verplicht zijn zich aan de gemaakte afspraken te houden.

In de EU wordt een overeenkomst gesloten via de akkoordprocedure. Om naleving van een overeenkomst te bevorderen wordt met de overeenkomst een raad opgericht waaraan de Europese Unie en het betreffende land deelnemen. Deze raden worden ondersteund door één of meerdere gemengde comités, eventueel bijgestaan door werkgroepen.

Inhoudsopgave van deze pagina:

Delen

1. Soorten overeenkomsten
2. Geschiedenis
3. internationale overeenkomsten in onderhandeling

4. internationale overeenkomsten ter invoering
5. Rechtsgeldige internationale overeenkomsten waarover de besluitvorming is afgerond
6. internationale overeenkomsten

Overeenkomsten kunnen zeer omvangrijk zijn zoals handels-, samenwerkings- en associatieovereenkomsten. Maar ze kunnen ook specifieke terreinen bestrijken zoals die van visserij, douanebeleid en vervoer.

De lidstaten van de Europese Unie kunnen ook onderling los van de EU overeenkomsten sluiten, bijvoorbeeld over zaken als vennootschapsrecht en consulaire bescherming.

In artikel 37 van het Verdrag betreffende de Europese Unie staat bovendien dat de EU-lidstaten collectief overeenkomsten kunnen sluiten op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.

Associatieovereenkomst

Samenwerkingsovereenkomst

De term samenwerkingsovereenkomst verwijst naar allerlei akkoorden tussen de EU en een land met afspraken om te komen tot vrijere handel en nauwere economische samenwerking.

Handelsovereenkomst

Handelsovereenkomsten zijn verdragen die de Europese Unie sluit met anderen landen of groepen landen. De regels hiervoor gelden ook als de Europese Unie partner is in internationale verdragen en organisaties zoals bij de Wereldhandelsorganisatie, de WTO.

Overeenkomst tussen de lidstaten

De lidstaten van de Europese Unie kunnen besluiten om op bepaalde terreinen, waarop de Europese Unie geen bevoegdheid heeft, onderling samen te werken. Die samenwerking kunnen zij officieel vastleggen in onderlinge overeenkomsten. Zulke overeenkomsten tussen lidstaten maken geen deel uit van het recht van de Europese Unie, het zogenaamde gemeenschapsrecht, waarover het Europese Hof van Justitie uitspraken mag doen. Als ze dat willen, kunnen de lidstaten het Hof in de overeenkomst of in een toegevoegd protocol wel de bevoegdheid verlenen om de overeenkomst uit te leggen.

Een overeenkomst is een rechtsinstrument dat niet in het Verdrag van Maastricht wordt vermeld. Met betrekking tot de tweede en derde pijler van de Europese Unie was er dus geen rechtsgrondslag voor het sluiten van internationale overeenkomsten. Om te voorkomen dat iedere overeenkomst die door de Raad wordt ondertekend formeel door de lidstaten moet worden aangenomen, is in het Verdrag van Amsterdam de mogelijkheid opgenomen dat de Raad, indien nodig, het voorzitterschap toestemming verleent om onderhandelingen te openen.