In 2004 was het honderd jaar geleden dat voor het eerst de Ridderzaal gebruikt werd om de troonrede voor te lezen. Tot dan toe hadden de koninginnen Wilhelmina, Juliana en Beatrix daar (als regel op de derde dinsdag in september) het nieuwe parlementaire jaar geopend. Op de fotocollage zit helemaal links Koningin Emma: zij zit naast haar dochter Wilhelmina.
Koningin Emma heeft van 1890 tot 1898 als Koningin-regentes ook de troonrede voorgelezen. Dat deed zij in de voormalige balzaal van het stadhouderlijke hof, de zaal waar in de periode 1815-1992 de Tweede Kamer vergaderde (tot 1830 overigens om het jaar, omdat toen ook in Brussel werd vergaderd). Deze zaal werd tot en met 1903 ook gebruikt om de troonrede voor te lezen. In de zaal stond een troon.
In 1814 las Koning Willem I de troonrede voor in de Trêveszaal, de zaal waar nu de ministerraad vergadert. Na de samenvoeging met België in 1815, die tot verdubbeling van het aantal Tweede-Kamerleden leidde en tot instelling van een Eerste Kamer, was deze zaal echter te klein. Tot de afscheiding van België in 1830 werd de troonrede overigens beurtelings in Brussel en in Den Haag voorgelezen.
Niet altijd werd de Ridderzaal gebruikt. In 1907, toen in de Ridderzaal een grote internationale conferentie werd gehouden, en in 1911, toen de koningin was verhinderd, werd de troonrede niet in de Ridderzaal voorgelezen. Tijdens de Duitse bezetting, van 1940-1945, konden de Staten-Generaal niet vergaderen en verbleef Koningin Wilhelmina in Londen. Troonredes bleven uiteraard achterwege.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
-
de Ridderzaal, het gebouw van de Tweede Kamer en de Trêveszaal
Het Binnenhof is een van oorsprong Middeleeuws gebouwencomplex. Ten tijde van de Republiek der Verenigde Nederland (1583-1798) was het stadhouderlijk kwartier hier gevestigd en sinds 1583 vergaderde de Staten van Holland en West-Friesland en de Staten-Generaal er. Ook na de onafhankelijkheid (1813) en vorming van het koninkrijk (1815) werd het Binnenhof centrum van de Nederlandse politiek.
-
Wat gebeurt er op Prinsjesdag?
De derde dinsdag van september is het Prinsjesdag. De koningin rijdt op die dag in de Gouden Koets naar het Binnenhof en leest in de Ridderzaal de troonrede voor. In de troonrede staan de plannen van de regering voor het komende jaar.
-
De geschiedenis van Prinsjesdag
Prinsjesdag, met de pracht en praal van de Gouden Koets, is niet meer weg te denken uit het politieke leven en ook 'de derde dinsdag van september' is een algemeen ingeburgerd begrip. Maar toch is de traditie van 'de derde dinsdag' niet eens zo oud. In de 19e eeuw werd Prinsjesdag lange tijd in oktober gehouden. De Gouden Koets kwam er pas in 1903 en werd nadien niet altijd gebruikt. Bovendien veranderde in de loop van de tijd het karakter van de plechtigheid.
