Dr. W. (Willem) Banning

Gezaghebbend religieus-socialist, partijbestuurder en medeoprichter van de PvdA. Was aanvankelijk onderwijzer, maar kreeg later gelegenheid om theologie te gaan studeren. Kwam toen in aanraking met het marxisme. Na zijn studie vrijzinnig-hervormd predikant en vanaf eind jaren'20 voorman van de religieus-socialistische beweging in Nederland. Tevens hoogleraar in Leiden. Partijbestuurder van de SDAP en vooraanstaand pacifist. Na de bevrijding actief in de Nederlandse Volksbeweging en voorzitter van het oprichtingscongres van de PvdA.

in de periode 1945-1946: opiniemakers/erflaters

Inhoud

Delen

enveloppe

1.

voornaam (roepnaam)

Willem (Willem)

2.

personalia

geboorteplaats en -datum
Makkum (gem. Wonseradeel, Frl.), 21 februari 1888

overlijdensplaats en -datum
Driebergen (gem. Driebergen-Rijsenburg), 7 januari 1971

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd: vrijzinnig

3.

partij/stroming

partij(en)
  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1916 tot 9 februari 1946 
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946 

4.

loopbaan

loopbaan
  • huisonderwijzer te Hoorn, van 1907 tot 1909 (van een notariszoon) 
  • onderwijzer te Sloten (N.H.), 1909 
  • onderwijzer Openbare lagere school te Nieuwendam (N.H.), van september 1909 tot september 1911 
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Haarlo en Waterhoek (Gld.), van november 1917 tot 1921 
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Sneek, van 1921 tot 1928 
  • directeur Centrum van Arbeidersgemeenschap der Woodbrookers te Barchem, van 1928 tot 1940 
  • cursusleider Centrum van Arbeidersgemeenschap der Woodbrookers te Bentveld, van 1931 tot 1940 
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Haarlem, van 1940 tot 1942 
  • geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van mei 1942 tot december 1943 
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Naaldwijk, van 1943 tot 1945 
  • belast met de leiding van Instituut 'Kerk en Wereld' te Driebergen, van 1945 tot 1953 
  • buitengewoon hoogleraar kerkelijke sociologie (sinds 1952 tevens wijsgerige sociologie), Rijksuniversiteit Leiden, van 31 december 1945 tot 14 mei 1958 

5.

nevenfuncties

  • secretaris KGOB (Kweekelingen Geheelonthoudersbond), vanaf 1906 
  • redacteur "Kweekelingenbode", 1907 
  • voorzitter "Bond der Jongeren", 1910 
  • lid redactie (later hoofdredacteur) weekblad "De Blijde Wereld" 
  • hoofdredacteur weekblad "Tijd en Taak", vanaf 1932 
  • lid Synodale Urgentieraad, vanaf 1943 
  • voorzitter NVB (Nederlandse Volksbeweging), vanaf 3 augustus 1945 
  • lid redactie maandblad "Wending", vanaf 1946 (medeoprichter) 

6.

opleiding

hoger beroepsonderwijs
  • lerarenopleiding Rijksnormaalschool te Haarlem, van 1903 tot 1907 

academische studie
  • theologie (proponentsexamen), Rijksuniversiteit Leiden, van september 1913 tot 1917 
  • theologie (doctoraal), Rijksuniversiteit Leiden, van 1928 tot 1929 

promotie
  • godgeleerdheid, Rijksuniversiteit te Leiden, 22 mei 1931 

post-academisch onderwijs
  • studie te Barchem 

7.

activiteiten

op het gebied van de EU
  • Pacifist 

8.

wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Kon theologie gaan studeren dankzij de financiële steun van een notaris in Hoorn 
  • Actief in de "Vereniging der Woodbrookers". Gaf lezingen in het centrum van deze vereniging in Barchem (Gld.) 
  • Was in 1945 betrokken bij de oprichting van het instituut 'Kerk en Wereld' in Driebergen 
  • Was in 1945 oprichter van het Sociologisch Instituut van de Nederlandse Hervormde Kerk in Utrecht en daarna betrokken bij activiteiten van dit instituut. 
  • Zijn echtgenote was onderwijzeres 
  • Zijn vader was haringvisser 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid NVB (Nederlandse Volksbeweging)

9.

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Om de groei der gemeenschap" (1926) 
  • "Jean Jaurès" (dissertatie, 1931) 
  • "Hedendaagse sociale bewegingen" (1938, herdr. 1964) 
  • "Een weg opwaarts" (brochure, 1940) 
  • "Geloofsstrijd (brochure, 1940) 
  • "Gelovig wachten" (brochure, 1941) 
  • "De dag van morgen. Schets van een personalistisch socialisme, richtpunt voor de vernieuwing van ons volksleven" (1945) 
  • "Karl Marx, Leven, leeren betekenis" (1960) 

literatuur
Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III

Biografisch Woordenboek(en)
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland 
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland 

archivalia
archief-Banning, IISG

10.

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Wormerveer, 9 oktober 1915

echtgeno(o)t(e)/partner
H.J.W. Schoemaker, Henrietta Johanna Wilhelmina

kinderen
3 dochters

vader
J.H. Banning, Jan Hermanus

moeder
A. Canrinus, Aafke