Laatste nieuws: 

Slovenië

Slovenië op de kaart

Slovenië ligt aan de zuidrand van de Alpen. Het maakte tot 1991 deel uit van Joegoslavië en was de eerste republiek die zich losmaakte van het staatsverband van dit communistische land. Op 1 mei 2004 trad Slovenië toe tot de Europese Unie. Sinds 1 januari 2007 is de euro in Slovenië wettig betaalmiddel.

Slovenië behoorde lang tot Oostenrijk en ging in 1918 deels over naar het koninkrijk Joegoslavië (en ander deel kwam bij Italië). Vanaf 1945 werd het een socialistische volksrepubliek als deel van de Joegoslavische Federatie. In 1990 werd de naam Republiek Slovenië.

De beeldige hoofdstad Ljubljana draagt talrijke sporen van zijn relaties met Italië en Oostenrijk. De goed georganiseerde economie en moderne industrie hebben heel wat nieuwe relaties opgeleverd. Slovenië produceert ook uitstekende wijnen, en herbergt bij Postojna de spectaculaire grotten.

Prominente Slovenen zijn de Olympische schutter Rajmond Debevec en romanschrijver Brina Svit. Primoz Peterka is een bekende skispringer en Tina Maze won twee keer goud op de Winterspelen van Sotsji bij het skiën. In 2008 won de kogelslingeraar Kozmus goud op de Olympische Spelen. Het Sloveense voetbalelftal nam deel aan het Europees Kampioenschap van 2000 en het land was ook vaak succesvol bij het roeien.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Politieke situatie

Vergaderzaal Sloveense parlement
Bron: IPU.org

In juli 2014 won de centrumlinkse partij SMC de verkiezingen in Slovenië. Het nieuwe kabinet onder leiding van minister-president Miro Cerar wordt gevormd door de SMC, DeSUS (Democratische Partij van Gepensioneerden van Slovenië) en sociaaldemocraten. Cerar is daarmee de opvolger van Alenka Bratusek. Zij was minister-president nadat het centrumrechtse kabinet van Janesz Jansa was gevallen in februari 2013. 

Na de onafhankelijkheidsverklaring in december 1990 werden aanvankelijk breed samengestelde kabinetten gevormd. Aan de verkiezingen namen veel partijen deel en in het parlement had geen enkele partij een overwicht. De liberaal Janez Drnovsek was tussen 1992 en 2002 minister-president van vier kabinetten. Een door de christendemocraat Andrej Bajuk geleid centrumrechts kabinet kende in 2000 een korte levensduur.

In de periode 2000-2004 waren er wederom breed samengestelde kabinetten aan het bewind. In 2004-2008 leidde Jansa een centrumrechts kabinet. Tussen 2008 en 2012 had Slovenië een centrumlinks kabinet met sociaaldemocraat Borut Pahor als premier. In juni 2011 verliet Zares, een sociaal-liberale partij, het kabinet dat daarna als minderheidskabinet doorregeerde.

Het kabinet-Pahor verloor 20 september 2011 een vertrouwensvotum in het parlement en in december dat jaar waren er vervroegde verkiezingen. Een nieuwe partij, Positief Slovenië, won toen veel zetels, maar bleef buiten het kabinet. Het kabinet-Jansa regeerde sinds 2012, maar op 23 januari 2013 trok één van de coalitiepartners zich terug uit het kabinet vanwege een corruptieschandaal waarbij Jansa betrokken zou zijn. Ruim een maand later viel het kabinet definitief.

2.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Slovenië is een parlementaire republiek, waarin de president vrijwel alleen ceremoniële taken heeft. De president wordt rechtstreeks gekozen voor een periode van vijf jaar (er geldt een maximum van twee ambtstermijnen).

De uitvoerende macht berust bij het kabinet, dat onder meer wetsvoorstellen kan indienen. Die voorstellen worden, net als door een parlementslid, de Nationale Raad of  ten minste 5000 kiezers ingediende wetsvoorstellen, door de Nationale Vergadering behandeld. De Nationale Vergadering heeft verder een controlerende taak.

Het parlement van Slovenië bestaat uit twee Kamers, Drzavni Zbor (Nationale Vergadering) en Drzavni Svet (Nationale Raad). De Nationale Vergadering is wetgevend lichaam en moet vertrouwen uitspreken in kabinet en ministers. De Nationale Raad heeft (als college) het recht van wetgevingsinitiatief en een terugzendrecht. Ook kan zij opdracht geven tot het houden van een wetgevingsreferendum of tot toetsing van wetten aan de Grondwet.geestelijke ambtsbedienaren (priesters, dominees)

Slovenië heeft een Constitutioneel Hof en kent referenda. Zowel de toetreding tot de NAVO als de EU werden aan de bevolking in een referendum voorgelegd.

kiesstelsel

Van de 90 leden van de Drzavni Zbor worden er 88 direct gekozen in acht districten, op basis van evenredige vertegenwoordiging. Zetels worden allereerst toegekend op basis van de uitslag in de districten en daarna via de landelijke uitslag. Er is een zetel voor zowel de Hongaarse als de Italiaanse minderheid. Verkiezingen worden iedere vier jaar gehouden.

De 40 leden van de Drzavni Svet worden indirect gekozen. Als vertegenwoordigers van lokale belangen worden in 22 districten kiesmannen gekozen. Daarbij is een absolute meerderheid vereist, zodat soms een tweede ronde nodig is. Deze kiesmannen kiezen 22 leden. De overige 18 leden worden namens belangenorganisaties gekozen, eveneens door kiesmannen. Er zijn vier zetels voor zowel werkgevers- als werknemersorganisaties, vier voor de landbouw- en middenstandsector en zes voor niet-economische belangen. De zittingsduur van de Nationale Raad is vijf jaar.

partijen

De Sloveense politiek werd beheerst door twee middelgrote partijen en enkele kleinere partijen. Lange tijd was de SD (Socialni Demokrati) van oud-premier Pahor de grootste partij. Voorheen heette deze partij ZLSD (Združena Lista Socialnih Demokratov, Lijst van verenigde sociaaldemocraten).

Bij de verkiezingen van 2011 werd een nieuwe, centrumlinkse partij, PS (Pozitivna Slovenija, Postief Slovenië) de grootste. Die partij kreeg in 2014 echter te maken met een interne strijd tussen premier Bratusek en Zoran Jankovic, die door laatstgenoemde werd gewonnen.

De tweede partij is de christendemocratische SDS (Slovenska Demokratska Stranka, Sloveense Democratische Partij). De partij is centrumrechts (christendemocratisch) en heeft premier Jansa als voorman. Tot 2003 heette de partij SDSS (Socialdemokratska Stranka Slovenije).

De liberale partij LDS (Liberalna Demokracija Slovenije, Sloveense Liberaal-Democraten) was lange tijd groot en de premiers Drnovsek en Rop kwamen uit de LDS voort. Zij verloor na 2007 aan invloed door een afsplitsing waaruit Zares nova politika (letterlijk: Inderdaad nieuwe politiek), een sociaal-liberale partij ontstond. Oud-Premier Anton Rop stapte over naar de SD.

Een belangrijke rol in de Sloveense politiek speelt ook de centrumlinkse belangenpartij DeSUS (Demokratična Stranka Upokojencev Slovenije, Democratische Partij van de gepensioneerden in Slovenië).

De combinatie van de christendemocratische partijen SLS (Slovenska Ljudska Stranka, Sloveense Volkspartij) en SKD (Slovenski Krščanski Demokrati, Sloveense Christendemocraten) speelt nog slechts een beperkte rol. Na de verkiezingen van 2008 verdween voormalige regeringspartij NSi (Nova Slovenija-Krščanska Ljudska Stranka, Nieuw Slovenië-Christelijke Volkspartij) uit het parlement. Die conservatief, christelijke partij werd gevormd in 2002.

SNS (Slovenska Nacionalna Stranka, Sloveense Nationale Partij) is een kleine, nationalistische en eurosceptische partij.

In de aanloop van de verkiezingen van 2014 trad de jurist Miro Cerar naar voren met de centrumlinkse partij SMC (Stranka Mira Cerarja (SMC). Deze partij werd de winnaar tijdens de verkiezingen. Ook oud-premier Alenka Bratusek kwam met een eigen partij, ZaAB.

3.

Huidige kabinet

Op 18 september 2014 is het kabinet Cerar goedgekeurd door het parlement. De coalitie bestaat uit SMC, DeSUS en SD. Minister van Buitenlandse Zaken is Karl Erjavec.

4.

Zetelverdeling Državni zbor vanaf 1992

jaar

ZLSD

SD

SDSS

SDS

NSi

Zares

LDS

DeSUS

SNS

SLS-

SKD

Ov.

verk.-

datum

1992

14

4

   

22

 

12

25

11

6 dec.

1996

9

16

   

25

5

4

29

 

8 dec.

2000

9

14

   

34

4

4

17

4

15 okt.

2004

10

29

9

 

23

4

6

7

 

3 okt.

2008

29

28

 

9

5

7

5

5

 

21 sept.

 

SD

SDS

NSi

PS

 

DeSUS

SNS

SMC

   

2011

10

26

4

28

 

6

6

 

8

4 dec.

2014

6

21

5

4

 

10

 

36

8

13 juli

5.

Kabinetten vanaf 1992

naam

periode

kleur

partijen

belangrijke ministers

Drnovsek I

16 mei 1992-25 januari 1993

brede coalitie

LDS-SDSS-ZLSD-ZS-DS-SSS

BuZa: Rupel

Drnovsek II

25 januari 1993-27 februari 1997

brede coalitie

LDS-ZLSD (tot jan 1996)-SDSS (tot mrt 1994)-SLD

BuZa: Peterle

1995: Thaler

1996: Kracun

Drnovsek III

27 februari 1997-7 juni 2000

centrumrechts

LDS-SLS-DeSUS

BuZa: Frlec

1997: Thaler

Bajuk

7 juni 2000-30 november 2000

christendem.

SDS-SLS/SKD

BuZa: Peterle

Drnovsek IV

30 november 2000-19 december 2002

brede coalitie

LDS-ZLSD-SLS/SKD

BuZa: Rupel

Europa: Potocnik

Rop

19 december 2002-3 december 2004

brede coalitie

LDS-ZLSD-SLS

BuZa: Rupel

2004: Vajgl

Europa: Potocnik

Jansa I

3 december 2004-21 november 2008

centrumrechts

SDS-NSi-SLS-DeSUS

BuZa: Rupel

Pahor

21 november 2008-10 februari 2012

sociaal-liberaal

SD-DeSUS-LDS-Zares (tot juni 2011)

BuZa: Zbogar

Jansa II

10 februari 2012-20 maart 2013

centrumrechts

SDS-NSi-DeSUS

BuZa: Rupel

Bratusek

20 maart 2013 - 8 september 2014

centrumlinks

PS-SD-DeSUS

BuZa: Erjavec

Cerar

8 september 2014 - heden 

centrumlinks

SMC-SD-DeSUS

BuZa: Erjavec

6.

Kerngegevens

hoofdstad

Ljubljana

staatshoofd

President Borut Pahor (vanaf 22 december 2012)

regeringsleider

Interim-premier Alenka Bratusek (vanaf 5 maart 2014)

7.

Bevolking

aantal inwoners

1.988.292

0,4% van de EU

% van de bevolking jonger dan 15

13.4% (mannen: 137.407/vrouwen: 129.111)

 

% van de bevolking van 15 t/m 24

10% (mannen: 101.754/vrouwen: 96.973)

 

% van de bevolking van 25 t/m 54

43.9% (mannen: 441.079/vrouwen: 432.476)

 

% van de bevolking van 55 t/m 64

14.8% (mannen: 145.013/vrouwen: 148.704)

 

% van de bevolking ouder dan 65

17.5% (mannen: 142.954/vrouwen: 212.821)

 

gemiddelde levensverwachting

77.83 jaar

 

geletterdheid

99.7%

 

8.

Economie

bruto binnenlands product (bbp)

$57,36 miljard

0,4% van de EU

bijdrage van landbouw aan bbp

2.8%

 

bijdrage van industrie aan bbp

28.9%

 

bijdrage van dienstensector aan bbp

68.3%

 

werkloosheid

13.1%

 

9.

Geografie

oppervlakte

20.273 km²

0,5% van de EU

laagste punt

Adriatic Sea 0 m

 

hoogste punt

Triglav 2864 m

 

10.

Positie in Europa

aantal zetels in het
Europees Parlement

8 van de 754 zetels

gastland Europese
organen

 

prominenten in
Europa

Europese Commissie:

Violeta Bulc (belast met vervoersbeleid)
 
Bovenstaande gegevens zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het CIA World Factbook.

11.

Volkslied

Titel: Zdravljica

12.

Staatkundige ontwikkelingen

08.09.2014
The proposed government of prime minister-designate Miro Cerar is announced with Janko Veber as defense minister, Vesna Györkös Znidar as interior minister, Dusan Mramor as finance minister, and Karl Erjavec to stay on as foreign minister. On September 18 the government is approved by parliament (54-25) and sworn in.
 
19.08.2014
President Borut Pahor nominates Miro Cerar as prime minister. He is endorsed by the National Assembly (57-11) on August 25.
 
13.07.2014
In parliamentary elections, the Party of Miro Cerar wins 34.6% of the vote (36 of 90 seats), the Slovenian Democratic Party 20.7% (21), the Democratic Party of Pensioners of Slovenia 10.2% (10), the United Left 6% (6), the Social Democrats 6% (6), New Slovenia-Christian Democrats 5.6% (5), and the Alliance of Alenka Bratusek 4.3% (4). Turnout is 51.2%.
 
05.05.2014
Prime Minister Alenka Bratusek resigns.
 
15.11.2013
The government of Prime Minister Alenka Bratusek wins a confidence vote in parliament (50-31).
 
 
Bron: www.rulers.org

Delen

enveloppe

Terug naar boven