Luxemburg

Luxemburg op de kaart

Het internationaal georiënteerde Luxemburg is één van de meest welvarende landen van de wereld. Als deel van de Benelux behoorde het in 1951 tot de zes landen die in 1951 de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS), de voorloper van de Europese Unie, vormden.

Het Groothertogdom Luxemburg bestaat sinds 963, toen het onderdeel was van het Duitse rijk. In de periode 1815-1830 was Luxemburg deel van het Koninkrijk der Nederlanden. In 1831 ging een groot deel van Luxemburg tot België behoren. Het overblijvende groothertogdom werd onafhankelijk; aanvankelijk in personele unie, waarbij de Nederlandse koning tevens groothertog was.

De Luxemburgse premier Joseph Bech beoorde tot de grondleggers van de Europese Unie. Eén van zijn opvolgers, Gaston Thorn, leidde tussen 1981 en 1985 de Europese Commissie. In 1994 werd de voormalige Luxemburgse premier Jacques Santer president van de Europese Commissie. Hij bleef dat tot 1999.

Op cultuurgebied heeft de in Luxemburg geboren Amerikaan Edward Steichen een belangrijke stempel gedrukt op de fotografie uit de eerste helft van de twintigste eeuw. De bekendste Luxemburgse schilder is Joseph Kutter (1894-1941). De wielrenner Charly Gaul won in 1958 de Tour de France, terwijl de tot Luxemburger genaturaliseerde Zwitser Marc Girardelli op de Olympische winterspelen van Albertville (1992) twee zilveren medailles behaalde.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Politieke situatie

Luxemburg heeft een stabiel politiek systeem, waarin vrijwel geen kabinetscrises voorkomen. De christendemocratische CSV regeerden vanaf 1944 afwisselend met liberalen (DP) en sociaaldemocraten (LSAP). Bij de vervroegde verkiezingen in oktober 2013 bleven de (verliezende) christendemocraten wel de grootste partij, maar daarna werd aangestuurd op een coalitie van liberalen, sociaaldemocraten en groenen. In december 2013 trad een kabinet aan met de liberaal Xavier Bettel als premier.

Sinds 1995 was de christendemocraat Jean-Claude Juncker premier. Hij leidde coalities met de sociaaldemocraten (1995-1999 en 2004-2013) en met de liberalen (1999-2004). Vanwege een spionage-schandaal waarbij Juncker was betrokken, werden in juli 2013 vervroegde verkiezingen aangekondigd.

In de eerste naoorlogse periode waren Pierre Dupong en Joseph Bech de grote politieke voormannen van Luxemburg. Dupong leidde tussen 1937 en december 1953 diverse kabinetten en was oprichter van de CSV. Bech was premier in de periode december 1953-maart 1958 en stond aan de wieg van de Europese samenwerking.

2.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Luxemburg heeft een constitutioneel parlementair stelsel, met een groothertog als staatshoofd. Ministers hebben soms de verantwoordelijkheid voor meerdere ministeries (bijvoorbeeld voor sociale zekerheid en volksgezondheid en voor landbouw en sport).

Er is een eenkamerstelsel, met een zestig leden tellende Kamer van Afgevaardigden. Een uit burgers bestaande Staatsraad (24 leden) adviseert het parlement.

kiesstelsel

De Kamer van Afgevaardigden wordt iedere vijf jaar gekozen in vier kiesdistricten op basis van evenredige vertegenwoordiging.

partijen

De grootste partij is de christendemocratische CSV (Chrëschtlech Sozial Vollekspartei). Zij leverde met uitzondering van de jaren 1974-1979 de premier. In 1974 werd de liberaal Gaston Thorn premier. De liberale partij (Demokratesch Partei) en de sociaaldemocratische LSAP (Lëtzebuerger Sozialistesch Arbechterpartei) ontlopen elkaar niet veel in sterkte.

Verder zijn er een groene partij (Déi Gréng) en een conservatief-liberale partij (Alternativ Demokratesch Reformpartei, ADR). Tot 1994 was er een communistische partij (KPL).

3.

Zetelverdeling Kamer van Afgevaardigden vanaf 1954

jaar

CSV

LSAP

DP

DG

ADR

KPL

Ov.

totaal

verkiezingsdatum

1954

26

17

6

   

3

 

52

30 mei

1959

21

17

11

   

3

2

52

1 februari

1964

22

21

6

   

5

 

56

7 juni

1968

21

18

11

   

6

 

56

15 december

1974

18

17

14

   

5

 

59

26 mei

1979

24

14

15

   

2

 

57

10 juni

1984

25

21

14

2

 

2

 

64

17 juni

1989

22

18

11

4

4

1

 

60

18 juni

1994

21

17

12

5

5

   

60

12 juni

1999

19

13

15

5

7

 

1

60

13 juni

2004

24

14

10

7

5

   

60

13 juni

2009

26

13

9

7

4

 

1

60

7 juni

2013

23

13

13

6

3

 

2

60

20 oktober

4.

Kabinetten vanaf 1958

naam

periode

kleur

partijen

belangrijke ministers

Frieden

29 maart 1958-2 maart 1959

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Frieden

Werner I

2 maart 1959-15 juli 1964

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Werner

Werner II

15 juli 1964-6 februari 1969

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Werner

Werner III

6 februari 1969-15 juni 1974

centrumrechts

CSV-DP

BuZa: Thorn

Fin: Werner

Thorn

15 juni 1974-16 juli 1979

centrumrechts

CSV-DP

BuZa: Thorn

Fin: Vouel, 1976: Poos

Werner IV

16 juli 1979-20 juli 1984

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Thorn

Fin: Santer

Santer I

20 juli 1984-14 juli 1989

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Poos

Fin: Santer

Santer II

14 juli 1989-13 juli 1994

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Poos

Fin: Juncker

Santer III

13 juli 1994-26 januari 1995

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Poos

Fin: Juncker

Juncker I

26 januari 1995-7 augustus 1999

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Poos

Fin: Juncker

Juncker II

7 augustus 1999-31 juli 2004

centrumrechts

CSV-DP

BuZa: Polfer

Fin: Juncker

Juncker III

31 juli 2004-23 juli 2009

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Asselborn

Juncker IV

23 juli 2009-4 december 2013

centrumlinks

CSV-LSAP

BuZa: Asselborn

Bettel

4 december 2013- heden

paars-groen

DP-LSAP-Dei Greng

BuZa: Asselborn

5.

Kerngegevens

hoofdstad

Luxemburg

staatshoofd

Groothertog Henri (vanaf 7 oktober 2000); Troonopvolger Prins Guillaume (zoon van de monarch, geboren op 11 november 1981)

regeringsleider

Premier Xavier Bettel (vanaf 4 december 2013); Vice-premier Etienne Schneider (vanaf 4 december 2013)

6.

Bevolking

aantal inwoners

520.672

0,1% van de EU

% van de bevolking jonger dan 15

17.9% (mannen: 47.968/vrouwen: 45.100)

 

% van de bevolking van 15 t/m 24

12.7% (mannen: 33.657/vrouwen: 32.212)

 

% van de bevolking van 25 t/m 54

42.1% (mannen: 109.528/vrouwen: 109.662)

 

% van de bevolking van 55 t/m 64

12% (mannen: 31.076/vrouwen: 31.212)

 

% van de bevolking ouder dan 65

15.2% (mannen: 33.892/vrouwen: 46.365)

 

gemiddelde levensverwachting

80.01 jaar

 

geletterdheid

100%

 

7.

Economie

bruto binnenlands product (bbp)

$42,67 miljard

0,3% van de EU

bijdrage van landbouw aan bbp

0.3%

 

bijdrage van industrie aan bbp

13.3%

 

bijdrage van dienstensector aan bbp

86.4%

 

werkloosheid

4.9%

 

8.

Geografie

oppervlakte

2.586 km²

0,1% van de EU

laagste punt

Moselle River 133 m

 

hoogste punt

Buurgplaatz 559 m

 

9.

Positie in Europa

aantal zetels in het
Europees Parlement

6 van de 754 zetels

stemgewicht in de
Raad van Ministers

4 van de 345 stemmen

gastland Europese
organen

instelling van de Europese Unie:
Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ)
Europese Rekenkamer
Raad van de Europese Unie
Financieel Orgaan van de Europese Unie:
Europese Investeringsbank (EIB)
Agentschap Europese Unie:
Vertaalbureau voor de Organen van de Europese Unie (CdT)

prominenten in
Europa

Europese Commissie:

Martine Reicherts (belast met justitie, burgerrechten en burgerschap)

vicevoorzitter Europese Commissie:

Martine Reicherts
 
Bovenstaande gegevens zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het CIA World Factbook.

10.

Volkslied

Titel: Ons Hémécht

11.

Staatkundige ontwikkelingen

04.12.2013
Xavier Bettel is sworn in as prime minister with a government including Étienne Schneider as defense minister, Pierre Gramegna as finance minister, and Dan Kersch as interior minister; Jean Asselborn remains foreign minister.
 
20.10.2013
In parliamentary elections, the Christian Social People's Party wins 33.7% of the vote (23 of 60 seats), the Luxembourg Socialist Workers' Party 20.3% (13), the Democratic Party 18.2% (13), the Greens 10.1% (6), the Alternative Democratic Reform Party 6.6% (3), the Left 4.9% (2), and the Pirate Party 2.9% (0). On October 25 Grand Duke Henri asks Xavier Bettel to form a government.
 
11.07.2013
Prime Minister Jean-Claude Juncker resigns.
 
23.07.2009
The new government is sworn in (taking office July 24), with Interior Minister Jean-Marie Halsdorf additionally taking the defense portfolio and Luc Frieden becoming finance minister.
 
26.08.2007
Voormalig minister van Buitenlandse Zaken (1969-80) en minister-president(1974-79) Gaston Thorn is overleden. Gaston Thorn was ook voorzitter van de Europese Commissie (1981-1985).
 
 
Bron: www.rulers.org

Delen

enveloppe

Terug naar boven