Islamitische republiek die grenst aan Irak, Turkije, Armenië, Turkmenistan, Afghanistan en Pakistan. Iran (Perzië) werd lange tijd overheerst door de Arabieren en daarna onder andere door Turken, Seltsjoeken, Sjafaviden en Kadjaren. In de 15e eeuw werd de sjiitische tak van de islam de staatsgodsdienst. Tot 1979 had Iran een koning (sjah). De laatste sjah, uit de Pahlavi-dynastie, werd in 1979 na een islamitische revolutie verdreven. Zijn op het Westen gerichte bewind was omstreden vanwege de repressie.
Na de revolutie van 1979 kregen de geestelijken feitelijk de macht. Met name ayatollah Khomeini (1900-1989) voerde een streng islamitisch bewind in. In 1980 begon een bloedige oorlog met Irak, die ook nadat de Irakezen waren verdreven, tot 1988 werd voortgezet. In de tweede helft van de jaren negentig werd het bewind liberaler, maar de verkiezing in 2005 van de huidige president Ahmadinejad en de toegenomen macht van geestelijk leider Khamenei leidde tot een conservatievere koers.
Iran heeft een rijke cultuur met bijvoorbeeld belangrijke bouwwerken, literatuur en keramische kunst. Verder is Iran bekend door kalligrafie, weefkunst en schilderkunst (miniaturen). Op sportgebied spraken vooral prestaties bij het vrij worstelen tot de verbeelding. Het Iraanse voetbalelftal nam enkele keren deel aan het wereldkampioenschap.
hoofdstad |
Tehran |
|---|---|
staatshoofd |
Supreme Leader Ali Hoseini-KHAMENEI (since 4 June 1989) |
regeringsleider |
President Mahmud AHMADI-NEJAD (since 3 August 2005); First Vice President Mohammad Reza RAHIMI (since 13 September 2009) |
aantal inwoners |
77.891.220 |
|---|---|
% van de bevolking jonger dan 15 |
24.1% (mannen: 9608342/vrouwen: 9128427) |
% van de bevolking van 15 t/m 64 |
70.9% (mannen: 28083193/vrouwen: 27170445) |
% van de bevolking 65 jaar en ouder |
5% (mannen: 1844967/vrouwen: 2055846) |
gemiddelde levensverwachting |
70.06 jaar |
geletterdheid |
77% |
bruto binnenlands product |
$818,7 miljard |
|---|---|
bijdrage van landbouw aan bbp |
10.9% |
bijdrage van industrie aan bbp |
41.2% |
bijdrage van dienstensector aan bbp |
47.9% |
werkloosheid |
13.2% |
oppervlakte |
1.648.195 km² |
|---|---|
laagste punt |
Caspian Sea -28 m |
hoogste punt |
Kuh-e Damavand 5671 m |
