Israël is één van de meest politiek omstreden landen in de wereld. Dit vanwege het voortdurende conflict tussen Israël en de Palestijnen. Dit conflict gaat over grondgebied, maar heeft daarnaast ook religieuze aspecten. Het heeft geleid tot gewapende strijd en een voortdurende gespannen relatie met landen van de Arabische wereld.
Historische ontwikkeling
Palestina is voor de Joden het Beloofde Land: volgens de Bijbel beloofde God het land aan Abraham en zijn nakomelingen. Voordat het Joodse volk er echter daadwerkelijk ging wonen (en in de 20e eeuw de staat Israël werd gesticht) was het land onderdeel van diverse rijken. In de Middeleeuwen werden er vanuit West-Europa kruistochten georganiseerd om Palestina te 'bevrijden' van de Islamitische overheersing. Uiteindelijk viel het gebied in 1620 in handen van Mamelukken. Later in de 16e eeuw kwam Palestina onder de macht van het Ottomaanse Rijk. Deze heerschappij hield stand tot de 20e eeuw.
Lange tijd leefden Joden verspreid over de wereld. Dit werd ook wel de Diaspora genoemd. Tegen het einde van de 19e eeuw ontstond er een politieke beweging die het Zionisme werd genoemd. Haar doel was om in Palestina een thuisland voor de Joden te stichten, zoals dit in de Bijbel was beloofd. De eerste groep Joodse bewoners kwam in 1881 in Palestina. Hierna volgden nog vier immigratiestromen. In 1917 beloofden de Britten in de 'Balfour-verklaring' dat Palestina het Joodse thuisland zou worden. De verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog versterkten de wens om een eigen Joodse staat te stichten. Een derde van Palestina werd toen door Joden bewoond. Palestijnen raakten hun land kwijt en er ontstonden vluchtelingenkampen. In 1948 werd de staat Israël uitgeroepen.
Sindsdien zijn er in en om Israël diverse, vaak bloedige conflicten geweest. De bekendste daarvan was de Zesdaagse Oorlog in 1967 waarin Israël de Westelijke Jordaanoever, Gazastrook, Sinaï en de Golanhoogten veroverde. Palestijnse organisaties, met de PLO (Palestine Liberation Organization - Palestijnse Bevrijdingsorganisatie) als bekendste, begonnen een gewapende strijd met aanslagen en vliegtuigkapingen. Zij weigerde lange tijd het bestaan van Israël te erkennen. In 1977 was Egypte als eerste buurland bereid dit wel te doen en vrede te sluiten. De Sinaï werd teruggeven aan Egypte. Ook met Jordanië werd vrede gesloten. Vanwege de voortdurende dreiging vanuit andere buurlanden voelde Israël zich echter genoodzaakt een sterke greep te houden op de bezette gebieden. Er werden daar diverse nederzettingen gebouwd. VN-resoluties waarin om teruggave van gebied werd verlangd, werden ter zijde gelegd. In het Zuiden werd opgetreden tegen Palestijnen die vanuit Libanon acties ondernamen.
Dankzij bemiddeling van de VS kwam er in 1993 uiteindelijk in Oslo toch een vredesakkoord met de Palestijnen. Israël gaf delen van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook terug aan de Palestijnen. Aan de Palestijnen werd een eigen bestuur toegestaan. Dit betekende echter geenszins het einde van het conflict. Nieuwe Israëlische nederzettingen, aanslagen vanuit de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, de komst van een radicaal bewind in Gaza, onderlinge Palestijnse twisten, en de bouw van een muur deden het conflict opnieuw oplaaien. In 2008 voerde Israël gewapende acties uit in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever.
Israël kent vele historische plaatsen, die zowel voor Joden, christenen als moslims grote betekenis hebben. De joodse cultuur met Hebreeuwse geschriften en traditionele muziek is dominant. Israël bracht echter ook grote westerse auteurs en musici voort, zoals de schrijfster Nelly Sachs en de violisten Perlman en Zukerman. Ook jazz neemt een belangrijke plaats in het culturele leven in.
Sport en cultuur
Israël kent geen internationale sporthelden. Israël deed mee aan de Aziatische Spelen, maar werd in 1978 geweigerd op verzoek van landen in het Midden-Oosten. Het nationale voetbalelftal van Israël doet mee aan Europese toernooien. Israël won een gouden medaille op het onderdeel windsurfen tijdens de Olympische spelen van 2004.
hoofdstad |
Jerusalem |
|---|---|
staatshoofd |
President Shimon PERES (since 15 July 2007) |
regeringsleider |
Prime Minister Binyamin NETANYAHU (since 31 March 2009) |
aantal inwoners |
7.473.052 |
|---|---|
% van de bevolking jonger dan 15 |
27.6% (mannen: 1057113/vrouwen: 1008978) |
% van de bevolking van 15 t/m 64 |
62.2% (mannen: 2358858/vrouwen: 2292281) |
% van de bevolking 65 jaar en ouder |
10.1% (mannen: 331034/vrouwen: 424788) |
gemiddelde levensverwachting |
80.96 jaar |
geletterdheid |
97.1% |
bruto binnenlands product |
$235,1 miljard |
|---|---|
bijdrage van landbouw aan bbp |
2.5% |
bijdrage van industrie aan bbp |
31.2% |
bijdrage van dienstensector aan bbp |
64.7% |
werkloosheid |
5.6% |
oppervlakte |
20.770 km² |
|---|---|
laagste punt |
Dead Sea -408 m |
hoogste punt |
Har Meron 1208 m |
