Laatste nieuws: 

Finland

Finland op de kaart

De Republiek Finland maakt sinds 1995 deel uit van de Europese Unie. Finland is een dunbevolkt, welvarend land. Belangrijke sectoren in de Finse economie zijn de scheepsbouw, de houtindustrie en de telecommunicatie - het Finse bedrijf Nokia is de belangrijkste producent van mobiele telefoons ter wereld.

Finland was van de twaalfde tot de achttiende eeuw een Zweedse provincie, en was van 1809 tot de onafhankelijkheid in 1917 een groothertogdom in het Russische keizerrijk. De Finnen onderscheiden zich door hun taal, het Fins, dat behoort tot de Finoegrische taalfamilie waartoe ook het Estisch en het Hongaars behoren.

Belangrijke Finse persoonlijkheden zijn de componist Jean Sibelius, de computerprogrammeur en Linux-voorman Linus Torvalds, en - volgens de overlevering - de Kerstman.

Belangrijke sportprestaties werden geleverd door de schansspringers Matti Nykanen en Toni Nieminen, de Formule 1-coureurs Mikka Hakkinen en Kimi Raikkonen, en het nationale ijshockeyteam. De voetballer Jari Litmanen scoorde namens Ajax een doelpunt in de (verloren) Champions League-finale van 1995. Finland heeft een rijke atletiektraditie met grote namen als Paavo Nurmi en Lasse Viren. In 2008 werd op de Olympische Spelen goud behaald bij het schieten voor vrouwen en bij de winterspelen in Sotsji was er goud bij de cross country.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Politieke situatie

Finland heeft een vrij stabiel politiek stelsel, waarin coalitiekabinetten regeren. Na de verkiezingen van 2011 is een brede 'blauw-rood-groene'-coalitie gevormd onder leiding van de liberaal Jyrki Katainen. Katainen bood op 16 juni 2014 zijn ontslag aan, omdat hij eurocommissaris wordt. Zijn opvolger is Alexander Stubb. Het kabinet wordt gesteund door conservatief-liberalen, sociaaldemocraten, de Linkse Alliantie, groenen, christendemocraten en de Zweedse Volkspartij, De populistische partij Ware Finnen, de winnaar van de parlementsverkiezingen, bleef buiten het kabinet.

In de periode 1995-2003 waren er centrumlinkse kabinetten onder leiding van Paavo Lipponen (SDP). De SDP was in de jaren 1972-1987 de grootste coalitiepartij, met Kalevi Sorsa als belangrijkste politicus. In 2003-2007 leidde de liberaal Vanhanen een centrumlinks kabinet, waaraan ook de sociaaldemocraten (SDP) deelnamen. In 2007 vormde hij een kabinet van liberalen, conservatief-liberalen, Groenen en de Zweedse Volkspartij. Het premierschap werd in 2010 overgenomen door zijn partijgenote Mari Kiviniemi.

Tot het van kracht worden van een nieuwe Grondwet in 2000 was de macht van de president groter dan tegenwoordig, met name op het gebied van de buitenlandse politiek en bij de benoeming van ministers.

2.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Finland is een parlementaire republiek, waarin de president het staatshoofd is. De president wordt sinds 1991 voor zes jaar rechtstreeks gekozen (waarbij eventueel een tweede ronde wordt gehouden). Sauli Niinisto is president.  Bekende voorgangers van hem waren de liberaal Urho Kekkonen (1956-1982) en de sociaaldemocraten Mauno Koivisto (1982-1994) en Martti Ahtisaari (1994-2000) en de sociaaldemocrate Tarja Halonen (2000-2012).

De president benoemt formeel de ministers, heeft de uitvoerende macht en voert samen met het kabinet het buitenlandse beleid. Feitelijk heeft de president geen politieke macht, maar hij/zij tekent wel de wetten en kan aan een constitutionele commissie het oordeel vragen over wetsvoorstellen. Finland kent ministeriële verantwoordelijkheid en een kabinet (staatsraad, in het Fins: Valtioneuvosto)  kan alleen optreden als dat het vertrouwen heeft van een parlementaire meerderheid. Dat wordt vastgelegd via een vertrouwensvotum.

Het uit één Kamer bestaande parlement (Eduskunta) telt 200 leden. Parlementsleden hebben, net als de regering, het recht wetsvoorstellen in te dienen. Bij behandeling van een wetsvoorstel kan advies worden gevraagd van een constitutionele commissie. Wetsvoorstellen worden in twee lezingen behandeld. De Eduskunta heeft verder controlerende taken (vragenrecht, recht van interpellatie).

kiesstelsel

De Eduskunta wordt via evenredige vertegenwoordiging gekozen in zestien kiesdistricten. Het aantal afgevaardigden per district hangt af van het aantal inwoners. Åland, het kleinste district, heeft één afgevaardigde.

partijen

Finland kent een relatief groot aantal partijen. Behalve op ideologie gebaseerde partijen is er een partij van de Zweedse minderheid in Finland, de RKP of in het Zweeds SFP (Svenska folkpartiet i Finland).

Drie grote partijen beheersen de Finse politiek: de Finse Sociaaldemocratische Partij (SDP, Suomen Sosialidemokraattinen Puolue), de liberale Kesk (Suomen Keskusta, Centrumpartij) en Kansallinen Kokoomus (Nationale Coalitiepartij, kortweg Kok), een conservatief-liberale partij die verwant is aan de christendemocraten en die is aangesloten bij de EVP.

De kleinere (centrumrechtse) milieupartij, de Groene Liga (Vihreä liitto, kortweg Vihr), neemt geregeld deel aan kabinetten. In 1999-2003 gold dat ook voor de links-socialistische Vasemmistoliitto (Linkse Alliantie, Vas). Vas ontstond in 1990 door fusie van de linkse SKDL en de Communistische partij.

De kleine christendemocratische KD (Kristillisdemokraatit), die tot 2001 SKL (Suomen Kristillinen Liitto) heette, is gelieerd aan de conservatief-liberale Kok. Voorheen speelde ook de Finse Boerenpartij, SMP (Suomen Maaseudun Puolue), een belangrijke rol. Die partij heet nu PS (Perussuomalaiset), de Ware Finnen. De partij is nationalistisch en eurosceptisch.

3.

Huidige kabinet

Aan het kabinet nemen deel Kokoomus, SDP, Vihr, Vas, KD en SFP. Premier is Alexander Stubb van de Nationale Coalitiepartij en minister van Buitenlandse Zaken de sociaaldemocraat Erkki Tuomioja. Bijzonder van Finse kabinetten is het grote aantal vrouwen dat daarvan deel uitmaakt. 

4.

Zetelverdeling Eduskunta vanaf 1983

jaar

SDP

KESK

Kok

links

Vihr

SFP

PS

SMP

Ov.

verkiezings-

datum

1983

57

38

44

26

2

10

 

17

6

20/21 maart

1987

56

40

53

16

4

12

 

9

10

15/16 maart

1991

48

55

40

19

10

11

 

7

10

17 maart

1995

63

44

39

22

9

11

 

1

12

19 maart

1999

51

48

46

20

11

11

 

1

12

21 maart

2003

53

55

40

19

14

8

3

 

8

16 maart

2007

45

51

50

17

15

9

5

 

8

18 maart

2011

42

35

44

14

10

9

39

 

7

17 april

5.

Kabinetten vanaf 1983

naam

periode

kleur

partijen

belangrijke ministers

Sorsa IV

6 mei 1983-30 april 1987

paars

SDP-Kesk-SFP-SMP

BuZa: Väyrynen

Holkeri

30 april 1987-26 april 1991

centrumlinks   

SDP-Kok-SFP-SMP

BuZa: Sorsa

1989: Paasio

Aho

26 april 1991-13 april 1995

centrumrechts

Kesk-Kok-SFP-SKL

BuZa: Väyrynen

1993: Haavisto

1995: Rantanen

Lipponen I

13 april 1995-15 april 1999

centrumlinks

SDP-Kok-SFP-Vihr

BuZa: Halonen

Lipponen II

15 april 1999-17 april 2003

centrumlinks

SDP-Kok-Vas-SFP-Vihr

BuZa: Halonen

2000: Tuomioja

Jäätteenmäki

17 april 2003-24 juni 2003

paars

SDP-Kesk-SFP

BuZa: Tuomioja

Vanhanen I

24 juni 2003-19 april 2007

paars

SDP-Kesk-SFP

BuZa: Tuomioja

Vanhanen II

19 april 2007-22 juni 2010

centrumrechts

Kesk-Kok-SFP-Vihr

BuZa: Kanerva

2008: Stubb

Kiviniemi

22 juni 2010- 23 juni 2011

centrumrechts

Kesk-Kok-SFP-Vihr

BuZa: Stubb

Fin: Katainen

Katainen

23 juni 2011- 24 juni 2014 

blauw-rood-groen

Kok-SDP-Vihr-Vas-SFP-KD

BuZa: Tuomioja

Fin: Urpilainen

2014: Rinne

Stubbe

24 juni 2014 - heden

blauw-rood-groen

Kok-SDP-Vihr-Vas-SFP-KD

BuZa: Tuomioja

Fin: Rinne

6.

Kerngegevens

hoofdstad

Helsinki

staatshoofd

President Sauli Niinisto (vanaf 1 maart 2012)

regeringsleider

Premier Jyrki Katainen (vanaf 22 juni 2011)

7.

Bevolking

aantal inwoners

5.268.799

1,0% van de EU

% van de bevolking jonger dan 15

15.8% (mannen: 423.011/vrouwen: 408.664)

 

% van de bevolking van 15 t/m 24

12.1% (mannen: 326.140/vrouwen: 313.621)

 

% van de bevolking van 25 t/m 54

38.1% (mannen: 1.021.798/vrouwen: 983.423)

 

% van de bevolking van 55 t/m 64

14.2% (mannen: 368.355/vrouwen: 379.957)

 

% van de bevolking ouder dan 65

19.2% (mannen: 439.014/vrouwen: 604.816)

 

gemiddelde levensverwachting

79.69 jaar

 

geletterdheid

100%

 

8.

Economie

bruto binnenlands product (bbp)

$195,5 miljard

1,2% van de EU

bijdrage van landbouw aan bbp

2.9%

 

bijdrage van industrie aan bbp

25.1%

 

bijdrage van dienstensector aan bbp

71.9%

 

werkloosheid

8.1%

 

9.

Geografie

oppervlakte

338.145 km²

7,5% van de EU

laagste punt

Baltic Sea 0 m

 

hoogste punt

Halti (alternatively Haltia, Haltitunturi, Haltiatunturi) 1328 m

 

10.

Positie in Europa

aantal zetels in het
Europees Parlement

13 van de 754 zetels

stemgewicht in de
Raad van Ministers

7 van de 345 stemmen

gastland Europese
organen

 

prominenten in
Europa

Europese Commissie:

Jyrki Katainen (belast met economische en monetaire zaken)

vicevoorzitter Europese Commissie:

Jyrki Katainen
 
Bovenstaande gegevens zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het CIA World Factbook.

11.

Volkslied

Titel: Maamme/Vårt land

12.

Staatkundige ontwikkelingen

23.08.2014
Former governor of Oulu (1986-91) Ahti Pekkala dies.
 
23.06.2014
Parliament elects Alexander Stubb as prime minister (96-76); he is officially appointed by the president on June 24, with a cabinet unchanged in key positions.
 
06.06.2014
Antti Rinne takes office as finance minister.
 
16.05.2014
Prime Minister Jyrki Katainen's government survives a parliamentary no-confidence vote, which is defeated 94-77.
 
09.05.2014
Finance Minister Jutta Urpilainen announces she will leave the cabinet.
 
 
Bron: www.rulers.org

Delen

enveloppe

Terug naar boven