Estland

Estland op de wereldkaart

Estland is het kleinste en meest noordelijke van de drie Baltische staten en omvat ook enkele eilanden. Het land herwon in 1991 zijn onafhankelijkheid, nadat het in 1940 was bezet door, en in 1944 was ingelijfd bij de Sovjet-Unie. Sinds 1 mei 2004 maakt Estland deel uit van de Europese Unie en sinds 1 januari 2011 ook van de eurozone.

De Estlanders, die deel uitmaken van de finoegrische volkerenfamilie, vestigden zich op hun land in de Bronstijd, en hebben sindsdien hun taal en identiteit behouden, hoewel er pas in 1918 voor het eerst sprake was van een onafhankelijke staat Estland.

De bekendste musicus van Estland is de componist Arvo Pärt. Hij woont en werkt in Duitsland. Carmen Kass is een internationaal topmodel. Estland bracht diverse bekende sporters voort. Jueri Jaanson won diverse belangrijke roeitoernooien. De wielersprinter Jaan Kirsipuu droeg tijdens de Tour de France van 1999 enkele dagen de gele trui. Andrus Veerpalu won goud bij het onderdeel cross country skiën op de Winterspelen en de discuswerper Gerd Kanter won op de Spelen van Peking een gouden medaille.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Politieke situatie

Bij de parlementsverkiezingen van 6 maart 2011 behaalde centrumrechts een kleine meerderheid, waarna in april een (derde) kabinet-Ansip aantrad. De liberaal Andrus Ansip is sinds 2005 premier. Na de verkiezingen van maart 2007, die winst opleverden voor de liberalen en verlies voor centrumrechts (christendemocraten), vormden liberalen en christendemocraten een coalitie met de sociaaldemocraten. De sociaaldemocraten verlieten echter in mei 2009 het kabinet, waarna het tweede kabinet-Ansip tot 2011 als minderheidskabinet verder regeerde.

Ansip volgde in 2005 Juhan Parts (van het centrumrechtse Res Publica) op, nadat diens kabinet was gevallen. Het kabinet-Parts was gevormd na de verkiezingen van 2003. Tussentijdse kabinetscrises kwamen eerder voor in 1995, 1997 en 2002. Tussen 1992, toen de onafhankelijkheid werd herwonnen, en 2007 traden tien kabinetten op.

Minister-presidenten waren onder meer de centrumrechtse Tiit Vähi van de centrumrechtse Estse Coalitiepartij, Mart Laar van de conservatieve Vaderlandsunie en de liberaal Siim Kallas. Estland had tot nu toe (sinds 1992) drie presidenten: Lennart Meri, Arnold Rüütel en Toomas Hendrik Ilves. Ilves is lid van de sociaaldemocratische partij.

2.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Estland is een presidentiële republiek. De president wordt door het parlement voor vijf jaar gekozen (maximaal twee ambtstermijnen). Als na drie rondes geen kandidaat twee derde van de stemmen heeft gekregen, wordt de verkiezing overgenomen door een speciaal kiescollege (parlement en lokale bestuurders) dat moet kiezen tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen.

De minister-president is regeringsleider en komt als regel uit de grootste partij. Het kabinet dat hij leidt, heeft de uitvoerende macht en samen met het parlement oefent het kabinet de wetgevende macht uit. Het kabinet kan bij een stemming over een wetsvoorstel tevens de vertrouwensvraag voorleggen.

Het parlement (Riigikogu) bestaat uit één Kamer en telt 101 leden, die iedere vier jaar worden gekozen.

Zowel de president, gerechtshoven en Hooggerechtshof als de Ombudsman kunnen wetten laten toetsen aan de Grondwet. Het Hooggerechtshof treedt dan op als constitutioneel hof. Het houden van referenda is mogelijk en dat gebeurde onder meer bij de vraag of Estland moest toetreden tot de EU.

kiesstelsel

De 101 parlementsleden worden in twaalf districten gekozen, die afhankelijk van het aantal inwoners zes tot dertien afgevaardigden kiezen op basis van evenredige vertegenwoordiging. Restzetels worden op basis van de landelijke uitslag verdeeld. Er geldt een kiesdrempel van vijf procent.

partijen

Momenteel is de liberale ER (Eesti Reformierakond, Estse Hervormingspartij) de grootste partij. Een populistischer, sociaal-liberale partij is Eesti Keskerakond (Estse Centrumpartij). Beide partijen zijn aangesloten bij de Europese Liberalen en Democraten.

Verwant aan de Europese christendemocraten, maar tevens conservatief-liberaal is IRL (Isamaa ja Res Publica Liit, Unie van Pro Patria en Res Publica). Deze partij ontstond in 2006 door een fusie van ERP (Erakond Res Publica, Partij 'Res Publica') en de meer conservatieve Isamaaliit (Vaderlandsunie of 'Pro Patria').

Ter centrumrechtse zijde staat ook de kleine boerenpartij ERL of (Eestimaa Rahvaliit (Volksunie van Estland), die in 2003-2007 vertegenwoordigd was in centrumrechtse kabinetten.

Ter linkerzijde staat de sociaaldemocratische SDE (Sotsiaaldemokraatlik Erakond). De partij kwam in 1999 voort uit Mõõdukad (de 'gematigden') en de rechtsere Rahvaerakond (Volkspartij). Bij de verkiezingen van 2007 kwamen voor het eerst 'de groenen' (EER, Erakond Eestimaa Rohelised) in het parlement.

In 1995 werd voor de verkiezingen KMÜ gevormd (Koonderakond ja Maarahva Ühendus), het verbond van onder meer de centrumrechtse Estse Centrumpartij (EK), EME (Eesti Maarahva Erakond, Estse Boerenpartij) en drie kleinere partijen. Die combinatie werd toen de grootste fractie in het parlement.

3.

Huidige kabinet

Het derde kabinet-Ansip bestaat uit ministers van ER en IRL. De ministers van Buitenlandse Zaken en Financiën behoren tot ER. Oud-premier Parts (IRL) is minister van Economische Zaken.

4.

Zetelverdeling Riigikogu vanaf 1995

jaar

ER

EK

ERP

IRL

ERL

Mod

SDE

KMÜ

EER

Ov.

verkiezings-

datum

1995

19

16

 

8

6

41

 

11

5 maart

1999

18

28

18

 

17

   

20

7 maart

2003

19

28

28

13

6

   

7

2 maart

2007

31

29

19

6

10

     

4 maart

2011

33

26

23

 

19

     

2 maart

5.

Kabinetten vanaf 1995

naam

periode

kleur

partijen

belangrijke ministers

Vähi II

17 april-9 november 1995

centrumrechts 

EK-KMÜ

BuZa: Sinijärv

Vähi III

9 november 1995-17 maart 1997

centrumrechts 

EK-KMÜ

BuZa: Sinijärv

1995: Kallas

1996: Ilves

Siimann

17 maart 1997-25 maart 1999

centrumrechts

EK-ERL

BuZa: Ilves

1998: Mälk

Laar II

25 maart 1999-28 januari 2002

liberaal-soc.

Isa-ER-MR

BuZa: Illves

Fin: Kallas

Kallas

28 januari 2002-10 april 2003

liberaal

ER-EK

BuZa: Ojuland

Parts

10 april 2003-13 april 2005

centrumrechts 

ER-ERP-ERL

BuZa: Ojuland

2005: Paet

Ansip I

13 april 2005-5 april 2007

centrumrechts

ER-EK-ERL

BuZa: Paet

Ansip II

5 april 2007-5 april 2011

brede coalitie

centrumrechts

ER-IRL

SDE (tot mei 2009)

BuZa: Paet

Ansip III

5 april 2011-

centrumrechts

ER-IRL

BuZa: Paet

6.

Kerngegevens

hoofdstad

Tallinn

staatshoofd

President Toomas Hendrik Ilves (vanaf 9 oktober 2006)

regeringsleider

Premier Taavi Roivas (vanaf 26 maart 2014)

7.

Bevolking

aantal inwoners

1.257.921

0,2% van de EU

% van de bevolking jonger dan 15

15.6% (mannen: 101.018/vrouwen: 95.204)

 

% van de bevolking van 15 t/m 24

11.2% (mannen: 72.318/vrouwen: 68.373)

 

% van de bevolking van 25 t/m 54

41.5% (mannen: 250.244/vrouwen: 271.450)

 

% van de bevolking van 55 t/m 64

13.2% (mannen: 71.518/vrouwen: 94.029)

 

% van de bevolking ouder dan 65

18.2% (mannen: 77.492/vrouwen: 156.275)

 

gemiddelde levensverwachting

74.07 jaar

 

geletterdheid

99.8%

 

8.

Economie

bruto binnenlands product (bbp)

$29,94 miljard

0,2% van de EU

bijdrage van landbouw aan bbp

3.9%

 

bijdrage van industrie aan bbp

30%

 

bijdrage van dienstensector aan bbp

66.2%

 

werkloosheid

10.9%

 

9.

Geografie

oppervlakte

45.228 km²

1,0% van de EU

laagste punt

Baltic Sea 0 m

 

hoogste punt

Suur Munamagi 318 m

 

10.

Positie in Europa

aantal zetels in het
Europees Parlement

6 van de 754 zetels

stemgewicht in de
Raad van Ministers

4 van de 345 stemmen

gastland Europese
organen

 

prominenten in
Europa

Europese Commissie:

Siim Kallas (belast met vervoer)

vicevoorzitter Europese Commissie:

Siim Kallas
 
Bovenstaande gegevens zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het CIA World Factbook.

11.

Volkslied

Titel: Mu isamaa, mu õnn ja rõõm

12.

Staatkundige ontwikkelingen

14.03.2014
President Toomas Hendrik Ilves picks Taavi Rõivas to form the next government, following the resignation of Prime Minister Andrus Ansip on March 4. Rõivas' government takes office on March 26, with Sven Mikser as defense minister and Hanno Pevkur as interior minister; Urmas Paet remains foreign minister and Jürgen Ligi finance minister.
 
23.02.2014
Prime Minister Andrus Ansip announces he will resign on March 4.
 
06.05.2012
Defense Minister Mart Laar resigns. Urmas Reinsalu is appointed defense minister on May 11 and sworn in on May 14.
 
04.11.2011
Former foreign minister of the Estonian S.S.R. (1962-90) Arnold Green dies.
 
29.08.2011
Toomas Hendrik Ilves is reelected as president, winning 73 votes in the 101-seat parliament.
 
 
Bron: www.rulers.org

Delen

enveloppe

Terug naar boven