Dit onafhankelijke, permanente, internationale strafhof houdt zich bezig met de vervolging van individuen voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide .
Het Internationaal Strafhof behandelt alleen zaken als het land waar het misdrijf is gepleegd, of het land waaruit de dader afkomstig is, aangesloten is bij het Hof. Voorwaarde is ook dat nationale staten, die in principe wel bevoegd zijn, niet bereid of in staat zijn de zaak te onderzoeken of te behandelen. De misdaden moeten na 1 juli 2002 gepleegd zijn.
Het Internationaal Strafhof is opgericht in 2002, nadat 60 landen het Statuut voor een Internationaal Strafhof hadden geratificeerd. Inmiddels hebben meer dan honderd landen het Statuut ondertekend. Het Internationaal Strafhof maakt geen onderdeel uit van de Verenigde Naties, maar werkt hier wel mee samen. Bij het Hof zijn achttien rechters met verschillende nationaliteiten werkzaam, die door de Vergadering van de Staten die Partij zijn bij het Statuut van het Internationaal Strafhof worden gekozen.
Al ruim vijftig jaar werd er in VN-verband naar gestreefd om een Internationaal Strafhof tot stand te brengen, maar verdeeldheid tussen de VN-lidstaten heeft het zeer lange tijd tegengehouden. Wel zijn er in de loop der jaren incidentele tribunalen opgezet om oorlogsmisdaden aan de kaak te stellen, zoals het Joegoslavië-tribunaal en het Rwanda-tribunaal.
Deze tribunalen hebben de instelling van een permanent hof in een stroomversnelling gebracht. In 1998 rondde een speciale VN-commissie de concept-tekst voor de statuten van het Internationaal Strafhof af (het Statuut van Rome ). Op 11 april 2002 was het vereiste aantal van zestig ratificaties gehaald, waardoor het Strafhof op 1 juli 2002 van start kon gaan. Het Strafhof is in Den Haag gevestigd.
In een verklaring van 11 april 2002 verwelkomde de Europese Raad het Strafhof en verklaarde de Raad het Hof van grote betekenis te achten voor de verdediging van de fundamentele mensenrechten en voor het bevestigen van recht en gerechtigheid in de wereld. De Raad stelde dat het Internationaal Strafhof een essentiële rol zal spelen bij het verhoeden van straffeloosheid voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven.
Alle EU-lidstaten hebben het Statuut van Rome ondertekend. In een besluit van 13 juni 2002 is bepaald dat alle EU-lidstaten een nationaal aanspreekpunt instellen voor informatie over de misdaden waarover het Internationale Strafhof rechtsmacht heeft. De VS erkennen het Internationale Strafhof niet.
Het Internationale Strafhof onderzoekt momenteel de situatie in drie landen vanwege vermeende schending van mensenrechten en het internationale humanitaire recht: Soedan (Darfur), Oeganda en de Democratische Republiek Congo. In 2011 gaf de VN-Veiligheidsraad opdracht onderzoek te doen naar mogelijke misdaden tegen de menselijkheid die waren begaan door de Libische leider Khaddafi tijdens de opstand tegen zijn bewind in februari en maart van dat jaar. Hoofdaanklager Luis Moreno Ocampo begon enkele dagen later aan zijn onderzoek.
