Verenigde Naties (VN)

VN-logo

Deze intergouvernementele organisatie waarvan 193 landen lid zijn, is opgericht in 1945 en komt op voor de internationale vrede en veiligheid. De Verenigde Naties (VN) zijn een mondiale organisatie van overheden, samenwerkend op het gebied van internationaal recht, mondiale veiligheid, behoud van humanitaire rechten, ontwikkeling van de wereldeconomie en het onderzoek naar sociaal-maatschappelijke en culturele ontwikkelingen.

De VN heeft een intergouvernementele structuur, wat inhoudt dat de samenwerking plaatsvindt tussen de regeringen van de 193 lidstaten. De lidstaten behouden hun eigen beslissingsbevoegdheid bij de besluitvorming. Deze intergouvernementele structuur verschilt van de supranationale besluitvorming - zoals bij enkele organen van de Europese Unie - waarbij lidstaten hun beslissingsbevoegdheid op verschillende beleidsterreinen afstaan aan een hogere autoriteit.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Basiskenmerken

Stad

New York (hoofdkwartier), Wenen, Nairobi en Geneve

Land

Verenigde Staten, Oostenrijk, Kenia en Zwitserland

Website

www.un.org

Grondslag

Handvest van de Verenigde Naties

Opgericht

1945

Aard organisatie

Gemeenschappelijk forum voor internationaal recht en mondiale veiligheid

Secretaris-Generaal

Ban Ki-Moon

2.

Doelstelling

De grondslag van de VN is vastgelegd in het 'Handvest van de Verenigde Naties'. Dit document bepaalt de rechten en plichten van de lidstaten en legt de organen en procedures van de Verenigde Naties vast. De beginselen en doelstellingen die hierin worden beschreven zijn:

  • handhaving internationale vrede en veiligheid;
  • ontwikkeling van vriendschappelijke betrekkingen die zijn gegroeid op eerbied voor het beginsel van gelijke rechten en van zelfbeschikking van volken;
  • bereiken van internationale samenwerking bij oplossen van mondiale vraagstukken van economische, sociale, culturele en humanitaire aard;
  • bevorderen van respect voor mensenrechten en fundamentele vrijheden;
  • dienen als centrum om pogingen van de volken tot het bereiken van gemeenschappelijke doeleinden met elkaar in overeenstemming te brengen.

3.

Organisatie

De VN-familie van organisaties bestaat uit:

  • De VN zelf, die zes hoofdorganen omvat: de Algemene Vergadering, de Veiligheidsraad, het Secretariaat, het Internationaal Gerechtshof, de Economische en Sociale Raad (ECOSOC) en de Trustschapsraad. Al deze organen zijn gevestigd in New York, behalve het Internationaal Gerechtshof, dat bevindt zich in Den Haag;
  • De VN-programma's en -fondsen - waaronder het VN-kinderfonds (UNICEF), het VN-ontwikkelingsprogramma(UNDP) en het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen (UNHCR) - die zich inzetten voor ontwikkeling, humanitaire hulp en mensenrechten;
  • Gespecialiseerde organisaties actief op gebieden als gezondheidszorg, landbouw, internationale luchtvaart en meteorologie. De gespecialiseerde organisaties, verbonden met de VN door speciale overeenkomsten, doen hun werk in samenspraak met de VN, maar zijn afzonderlijke, autonome organisaties.

De huidige secretaris-generaal van de VN is de Zuid-Koreaan Ban Ki-Moon. Hij is op 1 januari 2012 begonnen aan zijn tweede termijn van vijf jaar.

Hervormingen

Er wordt binnen de VN een permanent debat gevoerd over het hervormen van diverse VN-instellingen. Er bestaat grote onenigheid tussen de lidstaten over de aard en reikwijdte van de hervormingen. Over het doel zijn de lidstaten - en de VN-organisatie zelf - het wel eens; de VN moet de uitdagingen van de 21ste eeuw beter het hoofd kunnen bieden. Omdat te realiseren moet de VN efficiënter werken.

4.

Eerdere secretarissen-generaal

1997-2006 Kofi Annan (Ghana)

1992-1996 Boutros Boutros-Ghali (Egypte)

1982-1991 Javier Pérez de Cuéllar (Peru)

1972-1981 Kurt Waldheim (Oostenrijk)

1961-1971 U Thant (Birma)

1953-1961 Dag Hammarskjöld (Zweden)

1946-1952 Trygve Lie (Noorwegen)

1945-1946 Gladwyn Jebb, waarnemer (Verenigd Koninkrijk)

5.

Leden

Voor een overzicht van de 193 landen die lid zijn van de VN klik hier .

6.

Financiering

De budgetten van de Verenigde Naties worden gefinancierd op twee manieren: via toegewezen en vrijwillige contributies van lidstaten (burgers kunnen eventueel ook vrijwillige contributies leveren aan de organisatie, hoewel deze uiteraard van minder belang zijn door de grootte van de contributies). Het reguliere tweejarige budget van de organisatie en de gespecialiseerde organisaties wordt gefinancierd door toegewezen contributies.

De Algemene Vergadering keurt het budget goed en bepaalt daarmee gelijk de grootte van de contributie per lidstaat. Deze wordt grotendeels gebaseerd op de relatieve capaciteit van elke lidstaat om te betalen. Deze capaciteit wordt onder andere opgebouwd uit de hoogte van het nationaal inkomen van een lidstaat.

Gespecialiseerde programma's en organisaties die niet in het algemene budget van de Verenigde Naties zitten (zoals UNICEF) worden volledig gefinancierd door vrijwillige contributies van lidstaten. Het gaat hier voornamelijk om financiële contributies, maar bepaalde programma's krijgen ook donaties in natura (zoals tarwe voor het Wereldvoedselprogramma).

7.

Meer informatie

website UN (en)

website UNRIC (nl)

 

Delen

enveloppe

Terug naar boven