r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Concurrentiebeleid

Mededinging logo

Open concurrentie (mededinging) is een belangrijke voorwaarde voor een vrije Europese handel en het totstandbrengen van de Europese interne markt.

De Europese Commissie heeft de bevoegdheid op te treden bij concurrentievervalsing. In april 2015 kondigde de Europese Commissie maatregelen aan tegen de dominante marktpositie van technologiebedrijf Google. De Europese Unie zorgt voor regels die de concurrentie bevorderen, om zo een goede prijs-kwaliteitverhouding voor de consument te garanderen en technologische innovatie te stimuleren.  

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Ontwikkeling in vogelvlucht

Met het wegvallen van de binnengrenzen is een open markt ontstaan die alle lidstaten van de Europese Unie bestrijkt. Alle bedrijven op deze markt moeten op gelijke voorwaarden kunnen concurreren. Dat betekent dat elk bedrijf een gelijke kans moet hebben op een aandeel in deze markt. Daarom heeft de Europese Commissie uitgebreide en exclusieve bevoegdheden gekregen om op te treden tegen concurrentievervalsing.

De bevoegdheden van de Europese Commissie omvatten:

  • Het bestrijden van geheime prijsafspraken tussen bedrijven (kartelvorming) en van uitbuiting van monopolieposities.

    Bij een monopoliepositie wordt een product of dienst maar door één aanbieder aangeboden. De prijs wordt dan dus niet bepaald door de markt, maar alleen door deze aanbieder.

  • Fusies. Als grote bedrijven fuseren (samengaan), kan een partij ontstaan die een te sterke positie op de markt of zelfs een monopolie heeft. Hiermee komt een gezonde concurrentie in gevaar. De Europese Commissie kan in een dergelijk geval waarborgen eisen om dit te voorkomen. Zo kan het gefuseerde bedrijf gedwongen worden om bepaalde activiteiten af te stoten. Of de Commissie kan de fusie verbieden.
  • Staatssteun. Een bedrijf kan profiteren van overheidssubsidies. Dergelijke steun kan echter de marktwerking verstoren: een bedrijf uit eigen land zou door overheidssteun een opdracht goedkoper kunnen uitvoeren dan een buitenlandse concurrent. De Europese Commissie moet daarom goedkeuring verlenen als een bedrijf staatssteun krijgt.

Spraakmakende zaken

Door te vechten tegen kartelvorming komt de Europese Commissie regelmatig in het nieuws met spraakmakende zaken. Grote ondernemingen binnen Europa moeten hun fusieplannen aan de Europese Commissie voorleggen, om te verhinderen dat monopolieposities ontstaan. Mede onder druk van Europese antitrust-regelgeving zijn vaak ook overheidsmonopolies (spoorwegen, postbezorging, waterleidingbedrijven e.d.) geliberaliseerd. In juni 2014 deed het Europees Hof een uitspraak dat bedrijven die deelnemen in een kartel verantwoordelijk mogen worden gesteld voor de schade die andere bedrijven door de kartelvorming hebben geleden, zelfs als deze andere bedrijven handelden met niet-kartelbedrijven.

In april 2015 kondigde de Europese Commissie maatregelen aan tegen de dominante marktpositie van het Amerikaanse technologiebedrijf Google. De Commissie verdenkt Google ervan zijn dominante marktpositie te misbruiken. Een formele klacht van de Europese Unie tegen Google laat mogelijk nog enige tijd op zich wachten.

In 2014 heeft de Europese Commissie vijf toeleveranciers aan de automobielindustrie boetes van bijna een miljard euro opgelegd. De bedrijven hadden onderling afspraken gemaakt over de prijzen die zij de autofabrikanten voor hun producten zouden vragen. Volgens oud-eurocommissaris Almunia kunnen prijsafspraken er toe leiden dat consumenten meer moeten betalen voor hun auto. 

Softwareproducent Microsoft kreeg in 2013 een boete opgelegd van 561 miljoen euro, omdat het bedrijf consumenten geen vrije keuze bood voor een internetbrowser. Het jaar daarvoor kreeg Microsoft al een boete van 860 miljoen euro, omdat het bedrijf zijn concurrenten te hoge tarieven aanrekende om programma's op Windows te laten draaien.

Chipproducent Intel kreeg in 2009 een recordboete van ruim 1 miljard opgelegd voor het verhinderen van de concurrentie. De Europese Commissie deed acht jaar onderzoek naar de zaak. De boete werd opgelegd, omdat het bedrijf pc-fabrikanten betaald zou hebben als zij zouden kiezen voor de chips van Intel.

Samenwerking over EU-grenzen heen

De Commissie werkt samen met mededingingsautoriteiten in vele landen buiten de Europese Unie. Deze samenwerking kan zijn gebaseerd op afspraken met die landen over alleen mededingingszaken; in andere gevallen kunnen de afspraken deel uitmaken van bredere algemene afspraken, zoals bijvoorbeeld vrijhandelsovereenkomsten. Zo werd in 2011 een intentieovereenkomst gesloten met Rusland, en in 2013 met India over samenwerking tussen mededingingsautoriteiten.

Lees meer

Bron

Taal

Soort Informatie

Europese Unie

NL

Inleiding + samenvatting van de EU wetgeving

2.

Wie doet wat

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement een rol.

Initiatief voor nieuw beleid: Europese Commissie

Eerstverantwoordelijk is de Eurocommissaris voor Mededinging:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Vanuit het Nederlandse parlement zijn bij dit beleidsterrein betrokken:

Besluitvorming door de Raad (en Europees Parlement)

Besluitvorming over verstoring van de interne markt verloopt volgens de gewone wetgevingsprocedure.

Voor het uitwerken van de regels voor staatssteun geldt dat de Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, na raadpleging van het Europees Parlement.

Voor het uitwerken van de regels voor ondernemingen geldt dat de Raad besluit met eenparigheid van stemmen, na raadpleging van het Europees Parlement.

De raadsformatie die beslist over mededinging is de Raad Concurrentievermogen: interne markt, industrie en onderzoek. Vertegenwoordigers voor Nederland in deze Raad zijn:

Voor het Europees Parlement beoordeelt de parlementaire commissie Interne markt en Consumentenbescherming de voorstellen van de Europese Commissie en de eventuele aanvullingen van de Raad. Voor Nederland zijn de volgende Europarlementariërs lid: 

 

Lid/leden


Plaatsvervanger(s)

Voor voorstellen volgens de gewone wetgevingsprocedure geldt dat als het Europees Parlement het (eventueel geamendeerde) voorstel goedkeurt, overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure afsluit. Bij raadpleging van het Europees Parlement sluit overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt doorgevoerd.

3.

Meer informatie

Achtergrondartikelen

Nederland

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties

Statistiek

Wereldhandelsorganisatie

Delen

enveloppe

Terug naar boven