Laatste nieuws: 

Cultuurbeleid

 
vrouw in museum

Culturele sectoren in de Europese Unie, zoals de filmindustrie, de uitgeverssector, de muziekindustrie en de kunstnijverheid, zijn belangrijke bronnen van inkomsten en werkgelegenheid. In de EU werken ongeveer acht en een half miljoen mensen in deze sectoren.

De EU draagt een economische verantwoordelijkheid voor deze sector. Zij probeert de juiste voorwaarden te creëren zodat de Europese culturele industrieën internationaal kunnen concurreren.

De Europese Unie kent enkele cultuurprijzen, waaronder sinds 2002 een prijs voor cultureel erfgoed en sinds 2009 een prijs voor literatuur.

In mei 2014 riepen de EU-ministers van Cultuur op tot het ontwikkelen van een strategische aanpak voor cultureel erfgoed. Als antwoord op deze oproep publiceerde de Commissie in juli 2014 een rapport dat bedoeld is om te komen tot een meer geïntegreerde benadering op zowel nationaal als EU-niveau.

Het beleid op het gebied van cultuur wordt vooral bepaald door de lidstaten van de EU; de rol van de Europese Unie is beperkt.

Het optreden van de Europese Unie richt zich op:

  • het verbeteren van de kennis en het verspreiden van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren
  • het in stand houden en beschermen van het cultureel erfgoed dat van Europees belang is
  • het uitwisselen van cultuur op niet-commerciële basis
  • scheppend werk op artistiek en literair gebied

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Ontwikkeling in vogelvlucht

Europese Unie

Het Verdrag van Maastricht legde in 1992 vast dat de Europese Unie de ontplooiing van de culturen van de diverse lidstaten zal stimuleren en tegelijkertijd het gemeenschappelijk cultureel erfgoed zal benadrukken. De Europese Unie bevordert de samenwerking tussen culturele actoren in de verschillende lidstaten of vult hun activiteiten aan, maar het verplicht de lidstaten niet tot het gelijkschakelen van hun culturele beleid.

Culturele hoofdstad

Sinds 1985 wijzen de lidstaten elk jaar een 'culturele hoofdstad van Europa' aan. Het programma 'Culturele Hoofdsteden' is bedoeld om de grote diversiteit in de Europese cultuur onder de aandacht te brengen, zonder te vergeten dat veel cultuuruitingen een gemeenschappelijke bron hebben. Daarnaast zijn er verschillende programma's die de organisatie van culturele evenementen, de bevordering van het lezen van boeken en de instandhouding van het cultureel erfgoed stimuleren.

Kaderprogramma Cultuur 2007-2013

Het kaderprogramma 'Cultuur' moest de culturele sector in de Europese Unie ondersteunen. Het kaderprogramma, dat van 2007 tot en met 2013 liep, met een budget van 400 miljoen euro, had de volgende doelstellingen:

  • het belangrijkste Europese culturele erfgoed bekendmaken en beschermen
  • het stimuleren van het over de grenzen heen werken in de culturele sector
  • het internationaal verkeer van kunstwerken en cultuurprojecten bevorderen
  • interculturele dialoog stimuleren

2008 was het Europees jaar van de interculturele dialoog, onder de noemer 'Samen in verscheidenheid' . Het moest de culturele dimensie van al het Europese beleid voor het voetlicht brengen. Culturele diversiteit is ook voor de economie van waarde.

In 2010 is de Europese Unie begonnen met het ontwikkelen van beleid voor de creatieve industrie (waaronder design en mode). Begin 2012 keurden het Europees Parlement en de Europese minister van Cultuur het voorstel van de Europese Commissie om een Europees erfgoed label te ontwikkelen goed. Het 'Cultural Heritage Label' zal worden toegekend aan plekken die de Europese geschiedenis en de waarden van de Europese Unie symboliseren om zo de Europese identiteit te promoten.

Op 8 april 2014 gingen de eerste Erfgoedlabels naar Kamp Westerbork, het Vredespaleis in Den Haag, het Oostenrijkse archeologisch park Carnuntum en de Grote Gildezaal in Tallinn. 

Ook in het kader van haar regionale beleid geeft de Europese Unie tot 500 miljoen euro per jaar uit aan culturele ontwikkeling. Dit komt vooral de armste regio's van de EU ten goede.

2008 was het Europees jaar van de interculturele dialoog, onder de noemer 'Samen in verscheidenheid' . Deze slogan was bedoeld om de waarde van cultuur in al het Europese beleid te benadrukken.

Raad van Europa

Ook de Raad van Europa voert een actief cultuurbeleid. De lidstaten van de Raad van Europa verplichten zich met de ratificatie van verschillende verdragen tot onder meer de bescherming van het archeologisch en architectonisch erfgoed. In 1991 werden in samenwerking met de Europese Unie de European Heritage Days ingesteld, waarbinnen de Nederlandse Stichting Open Monumentendag een belangrijke rol speelt.

Cultural Governance

In 2012 gaf de Raad van de Europese Unie aan cultuur erg belangrijk te vinden, en de bedreigingen voor de creatieve sector aan te willen pakken met 'cultural governance'. Dit is een methode om cultureelbeleid te maken en het verder te integreren in de publieke beleidsagenda. Hiermee moet gestimuleerd worden dat cultuur ook een plek krijgt binnen beleid op andere terreinen.

Lees meer

Bron

Taal

Soort Informatie

Europese Unie

NL

Inleiding + samenvatting van de EU wetgeving

Raad van Europa

EN

Portaal: Cultuurbeleid

2.

Wie doet wat

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement een rol.

Initiatief voor nieuw beleid bij de Europese Commissie

Eerstverantwoordelijk is de Eurocommissaris voor Onderwijs, Cultuur, jongeren en sport:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Vanuit het Nederlandse parlement zijn bij dit beleidsterrein betrokken:

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

De besluitvorming verloopt volgens de gewone wetgevingsprocedure.

De raadsformatie die beslist over het Cultuurbeleid is de Raad Onderwijszaken, Jeugd, Cultuur en Sport, die formeel 4 keer per jaar bijeenkomt. Ook informele bijeenkomsten zijn mogelijk. Besluiten worden genomen met gekwalificeerde meerderheid.

Nederland wordt in deze Raad vertegenwoordigd door:

Voor het Europees Parlement beoordeelt de parlementaire commissie Cultuur en onderwijs de voorstellen van de Europese Commissie en de eventuele aanvullingen van de Raad. Er zijn geen Nederlandse Europarlementariër volledig lid van deze commissie.

De volgende Europarlementariërs zijn voor Nederland in deze commissie plaatsvervangend lid:

geen

Als het Europees Parlement het (eventueel aangepaste) voorstel goedkeurt, sluit een overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 352. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt uitgevoerd.

3.

Meer informatie

Nederland

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties

Statistiek

Eurobarometer

Raad van Europa

Overig

Delen

enveloppe

Terug naar boven