Voordat Roemenië lid kan worden van de Europese Unie moet het land voldoen aan vooraf vastgestelde criteria. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste beleidsterreinen waar Roemenië binnen het toetredingsproces nog hervormingen moest doorvoeren of implementeren.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
Roemenië voldoet volgens de Europese Commissie inmiddels aan de politieke criteria voor het lidmaatschap van de Europese Unie. Toch kampt Roemenië nog met een aantal politieke problemen die volledige toetreding tot de Unie in de weg staan. Eén van de politieke problemen is de corruptie. Wetgeving om corruptie tot op het hoogste niveau te bestrijden, is inmiddels tot stand gebracht. De praktische aanpak van corruptiebestrijding staat echter nog in de kinderschoenen. Onderzoek naar bijvoorbeeld misbruik van fondsen van de Europese Unie is nodig om de betrokkenen te berechten. Een effectieve aanpak van corruptie zorgt ervoor dat Roemenië sneller aan de economische criteria voldoet. Corruptie is namelijk een grote belemmering voor het aantrekken van buitenlandse investeerders.
Daarnaast heeft Roemenië meer aandacht nodig voor de controle van de toekomstige buitengrenzen van de Europese Unie, omdat mensenhandel en smokkel een groot probleem vormen.
Om aan de politieke eisen te voldoen moet Roemenië ook de mensenrechten respecteren. Met name de schending van de rechten van vrouwen, kinderen, minderheden en gevangenen is een probleem. De situatie van kinderen en gehandicapten in tehuizen is zeer slecht. Internationale adoptie was hierbij geen adequate oplossing, omdat dit leidde tot grootschalige kinderhandel. De wetgeving inzake de bescherming van kinderen is vanaf januari 2005 in werking getreden. Een goede uitvoering van deze wet is heel belangrijk, wil Roemenië voldoen aan de criteria voor toetreding.
De Europese Commissie heeft tevens de integratie van minderheden op de Roemeense politieke agenda gezet: vooral de positie van de Roma (zigeuners) is nog heel slecht. De goedkeuring van de anti-discriminatiewetgeving door het Roemeens Parlement is een start, maar Roemenië moet ervoor zorgen dat Roma toegang hebben tot bijvoorbeeld de gezondheidszorg en het onderwijs.
De beperkte vrije meningsuiting en persvrijheid is tevens een heet hangijzer met betrekking tot het halen van de criteria.
De Europese Unie heeft voor de economische hervormingen een actieplan opgesteld. De uitvoering van het plan gaat op verschillende gebieden nog te langzaam. Zo moet Roemenië de economie stabiliseren en privatiseren om te voldoen aan de Europese normen. Bovendien bemoeilijkt de huidige economische omgeving het beheer en de verwerking van fondsen van de Europese Unie. Economische hervormingen zijn ook nodig zodat Roemenië zich staande kan houden binnen de concurrentiedruk en de marktkrachten van de Europese Unie.
Ook het begrotingstekort van Roemenië is een knelpunt omdat hierdoor de inflatie en schuldenlast toenemen. Omdat de landbouw een belangrijke sector vormt binnen de Roemeense economie, zijn met name hervormingen binnen deze sector belangrijk. Het is echter lastig de landbouw te herstructureren zonder economisch-sociale problemen te veroorzaken. Omdat er buiten de landbouwsector weinig werkgelegenheid is, worden veel Roemenen door toedoen van de landbouwhervormingen werkloos. Het opzetten van nieuwe bedrijvigheid op het platteland kan dit probleem slechts ten dele ondervangen.
Roemenië heeft bovendien achterstanden in zijn milieubeleid. Hierdoor staat vaak de volksgezondheid op het spel. Met name de cyanide-vervuiling van een aantal rivieren na een ongeluk in de goudmijn bij Baia Mare in 2000 vroeg de aandacht. Daarnaast kampt Roemenië met een te grote verspilling van natuurlijke bronnen. Voor een goed milieubeleid is nauwe samenwerking met de landen in de regio nodig.
Onderdeel van de criteria is het opnemen van de Europese regels in de nationale wetgeving. De hervormingen binnen het openbaar bestuur gaan langzaam. Zo zijn veel ambtenaren sterk gepolitiseerd, wat niet binnen een onafhankelijke rechtsstaat past. Daarnaast ontbreken nog enkele wetten op het gebied van de interne markt. Andere punten waar de wetgeving nog niet is aangepast aan Europese wetgeving zijn milieu, landbouw, grenscontroles en mededinging.
Hoewel Roemenië op 1 januari 2007 is toegetreden tot de EU wil dat niet zeggen dat Roemenië klaar is met hervormen. Het land mocht toetreden onder de voorwaarde dat het na toetreding door moest blijven gaan met hervormen. Met name gerechtelijke hervormingen en de strijd tegen corruptie zijn aandachtspunten. Deze onderwerpen zijn van belang omdat zij bij slecht functioneren een effectieve toepassing van Europese wetgeving, beleid en programma's in de weg staan. Hierover zijn ook speciale voorwaarden opgenomen in het toetredingsverdrag met Roemenië. De Europese Commissie heeft een samenwerkings- en verificatiemechanisme opgezet om Roemenië te assisteren bij het doorvoeren van hervormingen. De Europese Commissie brengt met enige regelmaat voortgangsrapportages uit waarin de laatste stand van zaken met betrekking tot de hervormingen wordt weergegeven.
Het rapport van 2011 laat een gemengd beeld zien. Roemenië heeft de juridische efficiëntie verhoogd . Ook heeft het land de basis van het Nationale Integriteits Agentshap uitgebreid. Verder is een impact-analyse gedaan op het anti-corruptiebeleid. Helaas heeft dit laten zien niet erg effectief te zijn. Hierin blijft vooruitgang nodig. Het rapport concludeert dat Roemenië snelle stappen moet zetten om corruptie op hoog niveau tegen te gaan. Corruptiebestrijding moet dan ook een hoge prioriteit blijven houden.
