Diplomaat met grote staat van dienst, die in het kabinet-Schermerhorn/Drees minister van Buitenlandse Zaken was. Speelde een belangrijke rol in het (politieke) verzet. Trad als diplomaat in de voetsporen van zijn vader en werd later topambtenaar op Buitenlandse Zaken. Was als minister aanvankelijk plaatsvervanger van Van Kleffens en later (vier maanden) diens opvolger. Na zijn ministerschap ambassadeur in Canada, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. In 1949 leidde door hem gevoerde onderhandelingen tot de Van Roijen-Roem-verklaring die uitzicht bood op beëindiging van het Nederlands-Indonesische conflict. In 1962 was hij als diplomaat nauw betrokken bij het oplossen van de Nieuw-Guineakwestie. Hoffelijke en voorkomende man, die diverse hoge onderscheidingen verwierf.progressief, maar partijloos
in de periode 1945-1946: minister
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
Constantinopel (Turkije), 10 april 1905 (thans Istanboel)
overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 16 maart 1991
levensbeschouwing
Hervormdstroming(en)
progresssief, maar partijloos
verwante partij
PvdA (Partij van de Arbeid)
- -gezantschapsattaché te Washington, van 25 januari 1930 tot 1932
- -ambtenaar afdeling diplomatieke zaken, ministerie van Buitenlandse Zaken, van 26 januari 1933 tot 1936
- -gezantschapssecretaris eerste klasse te Tokyo, van 26 februari 1937 tot augustus 1939
- -hoofd afdeling diplomatieke zaken, ministerie van Buitenlandse Zaken, van augustus 1939 tot 1941 (ontslagen door de Duitsers)
- -gevangenschap, van november 1940 tot februari 1941 (vanwege illegale activiteiten als ambtenaar)
- -gevangenschap, 1941
- -gevangenschap, van januari 1944 tot maart 1944
- -functie in Londen, maart 1945 (op verzoek van de regering na contact met het College van Vertrouwensmannen overgekomen)
- -minister zonder portefeuille voor Buitenlandse Zaken, belast met opbouw en nieuwe oriëntatie van het ministerie van Buitenlandse Zaken en plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken, van 24 juni 1945 tot 1 maart 1946
- -minister van Buitenlandse Zaken, van 1 maart 1946 tot 3 juli 1946
- -buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur te Ottawa, van 2 april 1947 tot september 1950
- -buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur te Washington, van september 1950 tot maart 1964 (benoemd 27 juni 1950)
- -buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur te Londen, van maart 1964 tot mei 1970 (tevens ambassadeur in IJsland)
- -lid Comité-Scholten (groep jongeren uit politieke partijen, die onder zijn leiding spraken over de naoorlogse politiek; deelnemers o.a. Schermerhorn, Wiardi Beckman en C. Patijn)
- -lid Vaderlandsch Comité, van april 1943 tot januari 1944
- -lid Nederlandse delegatie op de conferentie tot oprichting van de Verenigde Naties te San Francisco, 1945
- -gedelegeerde bij de Verenigde Naties, 1946
- -gedelegeerde conferentie Verenigde Naties, 1947
- -lid adviescollege N.V. Unilever, vanaf 1970
- -lid Raad van Commissarissen N.V. Maatschappij "Billiton", omstreeks 1970
- -met bijzondere opdracht naar Saoedi-Arabië, 1973
- -voorzitter Haagse Academie voor Internationaal Recht
- -voorzitter NGIZ (Nederlands Genootschap voor Internationale Zaken)
- -huisonderwijs van gouverneur in Tokio, Madrid en Rome
- -Tweede Stedelijk Gymnasium te 's-Gravenhage, van 1922 tot 1923
hoger beroepsonderwijs
- -opleiding diplomatieke dienst (attaché-examen), 1930
- -opleiding diplomatieke dienst (secretaris-examen), 1933
academische studie
- -Nederlands recht, Rijksuniversiteit Utrecht, van september 1923 tot 9 november 1927
promotie
- -rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Utrecht, 26 april 1929
eredoctoraten
- -eredoctoraat Universiteit van New York
- -eredoctoraat Yale University
- -eredoctoraat Hofstra College te Hampstead
- -Als ambassadeur in Canada werd hij op 29 maart 1949 benoemd tot leider van de Nederlandse delegatie bij de Ronde Tafel Conferentie
- -Hij slaagde erin in mei 1949 een principiële overeenstemming met Roem, de leider van de Republikeinse delegatie te bereiken (de Van Roijen-Roem-overeenkomst)
- -Als ambassadeur te Washington kenmerkte hij zich door bekwaamheid, beleefdheid en diplomatieke kleding, maar vaak ook door ondiplomatieke openhartigheid
- -Gedurende de dertien jaar, waarin vier presidenten in de Verenigde Staten dienden, gold hij als één van de meest bewonderde buitenlandse diplomaten en gerespecteerde analisten der Amerikaanse politiek
- -Bij zijn afscheid wijdde de New York Times een groot artikel aan hem
- -Principiële onderhandelaar bij het doen overgaan van Nieuw-Guinea onder Indonesische controle, waarbij hij vertrouwen bleef genieten van de Indonesische antikolonialen, en ofschoon de Nederlandse regering de Amerikanen van partijdigheid beschuldigden, bekende hij publiekelijk, dat hij zelfbelang billijkte
uit de privésfeer
- -Actief in het verzet; driemaal gearresteerd vanwege illegale activiteiten (o.a. het vervaardigen van nieuwsberichten)
- -Ging in 1944 in opdracht van het College van Vetrouwensmannen naar het bevrijde Zuid-Nederland
- -De familie was zeer gefortuneerd; bezat onder andere het buitenverblijf Blankenburg in Wassenaar.
- -Zijn moeder was regelrechte afstammelinge van John Winthrop, één van de eerste gouverneurs van Massachusetts
- -Zijn vader was gezantschapsraad te Constantinopel (omstreeks 1905), buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Tokio (1908-1927), te Rome (1927) en te Washington (tot 1933)
ridderorden
- -Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 17 september 1946
- -Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1949
- -Grootkruis Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1969
overige onderscheidingen en prijzen
- -Four Freedom Award, 1982
- -Wateler-Vredesprijs, 1983
hobby's
- -golf
- -Engelse literatuur
- -filosofie
"De rechtspositie en de volkenrechtelijke erkenning van nieuwe staten en defacto-regeeringen" (disseratie, 1929)
literatuur/documentatie
- -J.L. Heldring, "Roijen, Jan Herman van (1905-1991)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 430
- -"'Luns kon mij niet zomaar afzetten'. Gesprek met oud-diplomaat Van Roijen', in: Haagse Post, 21 mrt. 1981
- -Wie is dat? 1956
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
archivalia
collectie-J.H. van Roijen, Nationaal Archiefhuwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te 's-Gravenhage, 13 december 1934
echtgeno(o)t(e)/partner
Jkvr. A. Snouck Hurgronje, Anne
kinderen
2 zoons en 2 dochters
vader
Mr. J.H. van Roijen, Jan Herman
geboorteplaats en/of -datum
Zwolle, 28 november 1871
moeder
A.T. Winthrop, Albertina Taylor
geboorteplaats en/of -datum
New York, 9 november 1871
broers en zusters
1 broer (zelf oudste)
beroep grootvader (vaderskant)
- -notaris te Zwolle, 1854
- -lid Provinciale Staten van Overijssel
- -wethouder van Zwolle
beroep grootvader (moederskant)
bankier (zeer vermogend)
familierelaties
- -Schoonzoon van A.M. Snouck Hurgronje, secretaris-generaal
- -Achterkleinzoon van I.A. Soetens van Roijen, Eerste Kamerlid
