Dr. H.J. (Johan) Witteveen - Hoofdinhoud

sous-chef (rang: hoofdcommies) afdeling Globaal Plan, CPB (Centraal Planbureau), van 1945 tot 1948 

lector staatshuishoudkunde, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van september 1946 tot 1 september 1948 

hoogleraar staathuishoudkunde, conjunctuurleer en economische politiek, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van 1 september 1948 tot 24 juli 1963 

rector magnificus Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van 16 september 1951 tot 15 september 1952 

lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 december 1958 tot 5 juni 1963 

lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 juni 1963 tot 24 juli 1963 

minister van Financiën, van 24 juli 1963 tot 14 april 1965 

buitengewoon hoogleraar staatshuishoudkunde, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van 1 september 1965 tot 5 april 1967 

lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 21 september 1965 tot 5 april 1967 

minister van Financiën en viceminister-president, van 5 april 1967 tot 6 juli 1971 

lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1971 tot 1 september 1973 

directeur IMF (Internationale Monetaire Fonds) te Washington, van 1 september 1973 tot 18 juni 1978 

managing director IMF, van 18 juni 1978 tot 16 juni 1979 

lid bestuur VVD afdeling Rotterdam 

lid curatorium Prof.Mr. B.M. Teldersstichting, vanaf oktober 1953 

fractiesecretaris VVD Eerste Kamer der Staten-Generaal, van december 1958 tot juni 1963 

voorzitter/lid curatorium Prof.Mr. B.M. Teldersstichting 

lid curatorium Prof.Mr. B.M. Teldersstichting, omstreeks 1973 

lid raad van toezicht op ZWO, van 1 april 1955 tot 31 maart 1960 

lid Commissie herziening Comptabiliteitswet (commissie-Simons), van 27 juni 1956 tot 7 september 1960 

lid Raad van Commissarissen N.V. Koninklijke Nederlandse Petroleum Maatschappij, tot 1963 

lid Raad van Commissarissen N.V. dagblad "Het Vaderland", vanaf 1963 

lid Raad van Commissarissen N.V. W.A. Scholten Foxhol, vanaf 1963 

lid Staatscommissie herziening Ondernemingsrecht, van januari 1963 tot juli 1963 

lid commissie van onderzoek wijziging rechtsvorm van de onderneming (commissie-Verdam), van april 1960 tot juli 1963 

lid Raad van Commissarissen textielfabriek N.V. Nijverdal/Ten Cate 

lid Raad van Commissarissen N.V. Scholten/Honig 

lid Raad van Commissarissen N.V. NDU (Nederlandse Dagblad Unie) 

lid Raad van Commissarissen Rommenhöllersche koolzuur- en zuurstofwerken 

adviserend lid Raad van Bestuur N.V. Unilever, vanaf 1 april 1972 

lid Raad van Commissarissen Bank der bondsspaarbanken 

lid Raad van Commissarissen N.V. Zanen en Verstoep 

lid High Level Trade groep, OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) 

adviseur bank Morgan's Quarantee Trust, vanaf 1978 

lid Raad van Commissarissen N.V. Koninklijke Nederlandse Petroleum Maatschappij, vanaf 1973 (nog in 1978) 

lid bestuur Stichting Lubbers (beheer van belangen en onroerend goed van minister-president Lubbers) 

lid Raad van Commissarissen N.V. Nationale-Nederlanden, van juni 1979 tot april 1990 

lid Raad van Commissarissen N.V. Robeco Groep (Rotterdamsch Beleggingsconsortium) te Rotterdam, vanaf 1971 (adviseur) 

voorzitter Raad van Commissarissen N.V. Robeco Groep (Rotterdamsch Belegginsconsortium) te Rotterdam 

adviseur Raad van Bestuur Amro (Amsterdam-Rotterdam) bank N.V. te Amsterdam, van 1 januari 1979 tot 1 januari 1991 

lid European Advisory Council General Motors, vanaf april 1979 

lid Raad van Commissarissen Thyssen Bornema 

vicevoorzitter Raad van Commissarissen N.V. Nationale-Nederlanden, van april 1990 tot 1991 

lid Raad van Commissarissen Computer Security Consultants Coseco B.V. te Rotterdam 

lid Raad van Commissarissen Ed. Laurens B.V. te 's-Gravenhage 

lid Raad van Commissarissen Tabacofina N.V. te Edegem (België) 

voorzitter Raad van Commissarissen IHC Caland N.V. te Schiedam 

voorzitter Raad van Commissarissen ING (Internationale-Nederlanden Groep), vanaf 1991 

lid Raad van Commissarissen "Nieuwe Rotterdamse Courant" 

voorzitter Raad van Toezicht "Helen Dowling Institute" 

voorzitter vaste commissie voor Economische Aangelegenheden (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 26 september 1961 tot 5 juni 1963 

ondervoorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 juni 1963 tot 23 juli 1963 

voorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 4 oktober 1966 tot 5 april 1967 

Openbaar "Erasmiaansch Gymnasium" te Rotterdam 

economie, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van 19 september 1939 tot 28 februari 1946 

economische wetenschappen, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, 23 januari 1947 (cum laude) 

Was woordvoerder financieel-economische zaken van de VVD in Eerste en Tweede Kamer. Hield zich als Eerste Kamerlid ook bezig met sociale zaken en als Tweede Kamerlid met volkshuisvesting. 

Behoorde in 1966 tot de minderheid van zijn fractie die vóór de ontwerp-Natuurbeschermingswet stemde 

Tijdens zijn ministerschap in het kabinet-Marijnen was er sprake van groeiende overheidsuitgaven (onder andere voor onderwijs, ontwikkelingshulp, recreatie en landbouw). Zijn beleid was er - om overbesteding en inflatie te voorkomen - op gericht de uitgavenstijging in de periode tot 1967 achter te doen blijven bij de groei van het nationale inkomen. Inkomensstijging moest mede gericht worden op bezitsvorming in plaats van op bestedingsverruiming. Er werden wel belastingverlagingen in het vooruitzicht gesteld. In 1965 was er door extra financiële wensen sprake van tegenvallers op de begroting. 

Toen hij minister was in het kabinet-De Jong was er zowel sprake van stijgende overheidsuitgaven (bijvoorbeeld ter verlichting van de financiële problemen van gemeenten en voor sociale zekerheid en woningbouw) als van belastingverhogingen (onder meer van de accijns op tabak en alcoholische dranken en van de motorrijtuigenbelasting). Dit werd gecompenseerd door aanpassing in de tariefsstructuur van de loon- en inkomstenbelasting (inflatiecorrectie). Ter voorkoming van een loon- en prijsspiraal werd voor 1971 een bedrag van f 140 miljoen geblokkeerd. Een wet 'wiebeltax' (aanpassing van belastingtarieven uit conjunctureel oogpunt) moest afremming van bestedingen mogelijk maken. Ook werden beperkingen gesteld aan consumptief krediet en aan overheidsgaranties voor leningen. 

De door hem in 1964 ingediende en in 1970 en de Tweede Kamer verdedigde ontwerp-Comptabiliteitswet werd in 1972 (verdedigd door minister Nelissen) door de Eerste Kamer verworpen 

Kreeg in 1968 te maken met een internationale monetaire crisis, vooral ten gevolge van de devaluatie van het Engelse pond in 1967. Gaf daarop in maart 1968 de (internationale) handel in goud in Nederland vrij. Hierover legde hij op 26 maart 1968 in de Tweede Kamer een verklaring af. In juni 1968 werd de uitvoer van zilveren munten en de afgifte daarvan aan niet-ingezetenen verboden (vanaf een bedrag van f 25,-). 

Bracht in 1964 samen met minister Scholten de Wet op het Schadeverzekeringsbedrijf (Stb. 409) tot stand. Deze stelt aan de in Nederland werkende binnen- en buitenlandse schadeverzekeringsmaatschappijen eisen inzake de solvabiliteit. Hierop wordt toezicht gehouden door de Verzekeringskamer. Het wetsvoorstel was in 1961 ingediend door de ministers Zijlstra en Beerman. 

Bracht in 1964 de Wet inzake pariwaarde van de gulden (Stb. 439) tot stand, die uitsluitend aan de regering de bevoegdheid geeft tot revaluatie of devaluatie van de gulden. Het wetsvoorstel was in 1963 ingediend door zijn voorganger. 

Bracht in 1964 samen met staatssecretaris Van den Berge de Wet op de Inkomstenbelasting 1964 (Stb. 512), Wet op de Loonbelasting 1964 (Stb. 514) en Wet op de Vermogensbelasting 1964 (Stb. 513) tot stand. Door deze algehele belastingherziening wordt onder meer het afsluiten van levensverzekeringen fiscaal aantrekkelijker. Verder wordt de loonbelastinggrens opgetrokken. De herziening leidt tot belastingverlichting. De wetsvoorstellen waren in 1958 ingediend door minister Hofstra. 

Bracht in 1967 een wijziging (Stb. 402) van de Muntwet in het Staatsblad, waardoor de zilveren guldens en rijksdaalders worden vervangen door nikkelen. 

Bracht in 1968 samen met staatssecretaris Grapperhaus de Wet omzetbelasting 1968 (Stb. 329) tot stand, waarbij de b.t.w. (belasting toegevoegde waarde) wordt geïntroduceerd. Er komt een algemene heffing op de consumentenprijzen, met een lager percentage voor eerste levensbehoeften en een hoger percentage van luxe-artikelen. De belasting zorgt ervoor dat bij uitvoer exact de juiste belasting kan worden teruggegeven en voorkomt zo concurrentievervalsingen in de E.E.G. 

Bracht in 1969 samen met minister Udink de Wet herverzekering investeringen (Stb. 268) tot stand. Deze maakt herverzekering mogelijk van niet-commerciële risico's die investeerders in ontwikkelingslanden lopen. Daarbij kan worden gedacht aan nationalisatie of confiscatie in het investeringsland, en voorts aan een lokale oorlog, burgeroorlog, revolutie, opstand of aan onlusten. 

Bracht in 1969 samen met staatssecretaris Grapperhaus een wijziging (Stb. 445) van de Wet vermogensbelasting tot stand. Hierdoor wijzigt de fiscale status van beleggingsinstellingen; zij worden vrijgesteld van vennootschapsbelasting over gemaakte winsten, indien en voor zover die aan aandeelhouders worden doorgegeven. Het voorstel was in 1960 ingediend door minister Zijlstra en staatssecretaris Van den Berge. 

Bracht in 1970 samen met staatssecretaris Grapperhaus een wet (Stb. 605) tot tijdelijk verhoging of verlaging van belasting op grond van conjuncturele overwegingen ('wiebeltax') tot stand, waarbij de minister van Financiën zonder voorafgaande goedkeuring van het parlement uit conjuncturele overwegingen de tarieven van de belastingen met 5 procent kon verhogen of verlagen. De wet werd slechts twee jaar toegepast. 

Bracht in 1970 samen met minister Beernink en staatssecretaris Grapperhaus een wet (Stb. 608) tot wijziging van bepalingen inzake gemeentelijke en provinciale belastingen tot stand. Die wet beoogt gemeenten en provincies meer mogelijkheden te geven een eigen financieel beleid te voeren. Er wordt onder andere een Onroerend-Goedbelasting ingevoerd ter vervanging van de grondbelasting en personele belasting. Ook de gemeentelijke vermakelijkheidsbelastingen worden afgeschaft, waar tegenover staat de mogelijkheid om retributies (zoals rioolrecht en parkeerheffingen) te verhogen. Provincies krijgen de bevoegdheid opcenten op de motorrijtuigenbelasting te heffen. 

Bracht in 1971 de Wet op het kroondomein (Stb. 159) tot stand, waarbij het kroondomein overgaat naar het ministerie van Financiën. Bij het beheer van de tot het kroondomein behorende natuurgebieden moet natuurbehoud voorop staan. 

Medeoprichter van de Prof.Mr. B.M. Teldersstichting 

Promoveerde bij Prof. J. Tinbergen 

Toen hij bij het CPB werkte was W. Drees jr. zijn ondergeschikte 

Zijn vader was architect (ontwerper wederopbouwplan te Rotterdam) en directeur van gemeentewerken te Rotterdam 

Was in 1956 Eerste Kamerkandidaat in en werd in 1960 gekozen door Groep IV: Zuid-Holland 

Werd in 1971 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg 

Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 17 juli 1971 

Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 25 april 1979 

Four Freedom Award, 1982 

Pierson Penning, 2000 

lid VCSB (Vrijzinnig-Christelijke Studenten Bond) 

lid Bond van Jong-Liberalen (tijdens studententijd; samen met E.G. Stijkel) 

lid KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van wetenschappen), afdeling letterkunde 

klassieke muziek 

Engelse en Franse literatuur 

"Loonhoogte en werkgelegenheid" (dissertatie, 1946) 

"Conjunctuur theorie en Conjuctuurpolitiek" (1952) 

"Universeel soefisme. De weg van liefde, harmonie en schoonheid" (1995) 

Vader van W.J. Witteveen, Eerste Kamerlid 

Kleinzoon van F.M. Wibaut, Eerste Kamerlid