J.M. (Joan) Willems

foto J.M. (Joan) Willemsvergrootglas Vooraanstaande Brabantse 'doorbraak'-socialist en voorman van de Katholieke Werkgemeenschap in de PvdA. Vicevoorzitter van de PvdA-Tweede Kamerfractie en in 1959 en 1963 PvdA-lijsttrekker in de zuidelijke provincies. Was in 1954 de voornaamste woordvoerder van de katholieken in de PvdA die zich keerden tegen het 'Mandement'. Hield zich als Kamerlid vooral bezig met culturele zaken en Koninkrijksaangelegenheden. Had grote belangstelling voor monumentenzorg. Verliet in 1970 de Kamer, omdat hij lid van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant was geworden.

PvdA
in de periode 1946-1970: lid Tweede Kamer

Inhoud

Delen

enveloppe

1.

voornamen (roepnaam)

Johannes Martinus (Joan)

2.

personalia

geboorteplaats en -datum
Tilburg, 14 maart 1909

overlijdensplaats en -datum
Oisterwijk, 30 november 1974

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

3.

partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid)

4.

loopbaan

  • assistent-conservator "Museum van het Provinciaal Genootschap" te 's-Hertogenbosch, vanaf 1936 
  • gewestelijk commandant Nederlandse Unie in Noord-Brabant, van 1940 tot 1941 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 16 augustus 1970 
  • lid gemeenteraad van Oisterwijk, van 1 september 1953 tot 6 september 1966 
  • lid Provinciale Staten van Noord-Brabant, van 6 juli 1954 tot 2 juli 1974 
  • lid Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, van 7 juli 1970 tot 2 juli 1974 

5.

partijpolitieke functies

  • secretaris PvdA, van 9 februari 1946 tot november 1967 
  • voorzitter KWG (Katholieke Werkgemeenschap in de PvdA), van 1947 tot 22 juni 1965 
  • lid fractiebestuur (tweede vicefractievoorzitter) PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, omstreeks juli 1948 tot september 1952 
  • vicefractievoorzitter PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1952 tot 15 februari 1967 
  • fractievoorzitter PvdA Provinciale Staten van Noord-Brabant, van 1962 tot juli 1970 

lijsttrekkerschap etc.
  • lijstaanvoerder PvdA Tweede Kamerverkiezingen 1959 (kieskringen 's-Hertogenbosch, Tilburg en Maastricht) 
  • lijstaanvoerder PvdA Tweede Kamerverkiezingen 1963 (kieskringen 's-Hertogenbosch, Tilburg en Maastricht) 

6.

nevenfuncties

  • medewerker tijdschrift "Brabantia Nostra", vanaf 1935 
  • lid (voorlopige) Monumentenraad, vanaf 1946 (nog in 1970) 
  • lid Raad voor de Kunst, vanaf 1955 
  • lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, van januari 1957 tot 1969 
  • ondervoorzitter Rijkscommissie Oudheidkundig Bodemonderzoek van de Monumentenraad, omstreeks 1958 en nog in 1970 
  • ondervoorzitter Culturele Raad van Noord-Brabant 
  • lid Commissie van Bijstand RIOD (Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie), omstreeks 1958 
  • lid bestuur Stichting "Te Elfder Ure" 
  • lid bestuur Stichting "De Nieuwe Eeuw" 

afgeleide functies, presidia etc.
  • voorzitter begrotingscommissie voor Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), vanaf 28 september 1948 
  • ondervoorzitter vaste commissie voor de betrekkingen met Suriname en de Nederlandse Antillen (Tweede Kamer der Staten Generaal), van 4 oktober 1962 tot 1 maart 1967 
  • voorzitter vaste commissie voor de betrekkingen met Suriname en de Nederlandse Antillen (Tweede Kamer der Staten Generaal), van 1 maart 1967 tot 16 augustus 1970 

7.

opleiding

voortgezet onderwijs
  • kleinseminarium te Sint-Michielsgestel (korte tijd) 
  • gymnasium-a, R.K. "Sint Odulphus Lyceum" te Tilburg 

academische studie
  • klassieke letteren (niet voltooid), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam 
  • archeologie (niet voltooid), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, vanaf 1928 
  • prehistorie en kunstgeschiedenis (niet voltooid), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam 

8.

activiteiten

als parlementariër
  • Was woordvoerder culturele zaken van de PvdA-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook bezig met Koninkrijkszaken. 
  • Voerde in 1955 bij het heroptreden van het derde kabinet-Drees na de Huurwetcrisis het woord in het debat over de regeringsverklaring 
  • Verving in december 1957 Burger in het debat n.a.v. de door minister Luns afgelegde verklaring over de door Indonesië tegen Nederlandse bedrijven en personen genomen maatregelen 
  • Voerde in 1960 het woord bij de behandeling van de ontwerp-Monumentenwet 
  • Voerde in 1964 het woord bij de behandeling van een wetsvoorstel inzake de schadeloosstelling van Tweede Kamerleden 
  • Voerde in 1966 het woord bij de behandeling van de ontwerp-Natuurbeschermingswet 

9.

wetenswaardigheden

algemeen
  • Medeoprichter van de PvdA 
  • Was de voornaamste vertegenwoordiger van de katholieken in de PvdA. Wees namens hen op 21 februari 1955 de wens van de bisschoppen zoals die was verwoord in het Mandement van 1954 af, dat katholieken de PvdA dienden te verlaten 
  • Was in mei/juni 1955 onderhandelaar voor de PvdA-fractie tijdens de informatie-Burger (huurwetcrisis) 

uit de privésfeer
  • Actief in het verzet 
  • Bevriend met mr. H.K.J. Beernink 
  • Zijn vader was hoofd van een openbare ULO-school 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Tilburg, Burg. Suijsstraat 47, omstreeks 1947 tot 1949 
  • Oisterwijk, Gemullehoekenweg 129, van 1949 en nog in 1969 

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1958

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • lid Noordbrabants Studentengilde 
  • lid RKSV "Thomas Aquinas" te Amsterdam (in 1930 preses) 
  • lid Nederlandse Unie, van 1940 tot 14 december 1941 

10.

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • J. van den Eijnde, "Joan Willems (1909-1974). Politiek-biografische schets van een doorbraakkatholiek, die zijn idealisme aan de werkelijkheid verloor", doct. scriptie, KU Nijmegen (1990) 
  • Wie is dat? 1956 
  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970) 

11.

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, mei 1944

echtgeno(o)t(e)/partner
C.M.M. Tholens, Catharina Martha Magdalena (Ina)

kinderen
11 kinderen

vader
P.J. Willems, Petrus Johannes

geboorteplaats en/of -datum
Oisterwijk

moeder
A.M. van Iersel, Adriana Maria

geboorteplaats en/of -datum
Oisterwijk

familierelaties
Vader van W.J. Willems, Tweede Kamerlid