L.W.J.K. Thomson

foto L.W.J.K. Thomsonvergrootglas Vooraanstaande liberale defensiespecialist in de Tweede Kamer aan het begin van de twintigste eeuw. Was officier bij het KNIL en publicist op militair gebied. Pleitbezorger van een volksleger. Gold als officier en als Kamerlid als een, soms wat onstuimige, maar ook krachtdadige en onafhankelijke opposant van de Nederlandse defensiepolitiek. Stemde vaak mee met SDAP en VDB. Stond goed aangeschreven bij de lagere officieren omdat hij pleitte voor grotere democratie bij het leger. Sneuvelde in Albanië bij een internationale poging om in dat land een stabiel regime te vestigen en werd daardoor een min of meer nationale figuur.

Liberale Unie
in de periode 1905-1913: lid Tweede Kamer

Inhoud

Delen

enveloppe

1.

voornamen

Lodewijk Willem Johan Karel

2.

personalia

geboorteplaats en -datum
Voorschoten (Z.H.), 11 juni 1869

overlijdensplaats en -datum
Durazzo (Albanië) (ook wel Durres), 15 juni 1914

begraafplaats en -datum
Groningen, Zuiderbegraafplaats, 14 juli 1914

levensbeschouwing
Hervormd

3.

partij/stroming

partij(en)
Liberale Unie

4.

loopbaan

  • tweede luitenant bij het vijfde regiment infanterie te Nijmegen, van 25 juli 1888 tot november 1892 
  • tweede luitenant bij de dienst militaire verkenningen, van 1 februari 1891 tot 1 januari 1892 
  • eerste luitenant bij het valide gedeelte van de koloniale reserve, vanaf november 1892 
  • eerste luitenant te Batavia, van 9 december 1893 tot 1896 (nam deel aan de Atjeh-oorlog) 
  • eerste luitenant bij de Hogere Krijgsschool en de Topografische Dienst te 's-Gravenhage, van 1896 tot 1899 
  • militair attaché bij de Boerenrepublieken in Zuid-Afrika, van 22 december 1899 tot 1900 
  • gedetacheerd bij het Regiment Grenadiers en Jagers te 's-Gravenhage, van 1900 tot oktober 1903 
  • bataljonscommandant negende regiment der infanterie te Leeuwarden 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1905 tot 20 mei 1913 (voor het kiesdistrict Leeuwarden) 
  • lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 20 december 1909 tot 30 augustus 1913 (gekozen in district III) 
  • militair attaché te Griekenland, van 1912 tot 1913 (tijdens de Balkanoorlog) 
  • bataljonscommandant te Groningen, vanaf 1912 
  • opperbevelhebber Gendarmerie van Albanië, van februari 1914 tot 15 juni 1914 (gesneuveld) 

officiersrangen
  • tweede luitenant der infanterie, van 25 juli 1888 tot 1 januari 1892 
  • eerste luitenant, van november 1892 tot 2 oktober 1903 
  • kapitein der infanterie, van 2 oktober 1903 tot 12 mei 1913 
  • majoor der infanterie, vanaf 12 mei 1913 

5.

nevenfuncties

redacteur "Militaire Gids" (blad voor vooruitstrevende militairen), vanaf 1903

afgeleide functies, presidia etc.
  • lid vaste commissie voor openbare gezondheid (gemeenteraad van 's-Gravenhage), van 5 september 1911 tot 30 augustus 1913 
  • lid vaste commissie voor strafverordeningen (gemeenteraad van 's-Gravenhage), van 5 september 1911 tot 30 augustus 1913 

6.

opleiding

onderwijs buiten schoolverband
huisonderricht

voortgezet onderwijs
  • driejarige h.b.s. te Rotterdam 

hoger beroepsonderwijs
  • officiersopleiding KMA (Koninklijke Militaire Academie) te Breda, van september 1884 tot 1888 

7.

activiteiten

als parlementariër
  • Was militair specialist in Tweede Kamer. Vooruitstrevend op defensiegebied. 

opvallend stemgedrag
  • Stemde in 1907 als enige liberaal met de meerderheid van de rechterzijde, de SDAP en enkele vrijzinnig-democraten tegen de begroting van Oorlog, waardoor de begroting werd verworpen en het kabinet-De Meester ten val kwam 
  • Behoorde in 1908 tot liberalen die vóór een (verworpen) motie-Troelstra stemde waarin om overheidssteun bij bestrijding van de werkloosheid werd gevraagd 
  • Stemde in 1910 als enige van de linkerzijde tegen Troelstra's voorstel tot het instellen van parlementaire enquête naar de lintjesaffaire 

8.

wetenswaardigheden

algemeen
  • Protesteerde als één van de weinigen tegen het optreden in Atjeh 
  • Militair attaché in de Boerenoorlog aan de kant van de Boeren (om te zien hoe een moderne oorlog tussen blanken zich voltrok) 
  • Belast met de spoorwegbewaking tijdens de spoorwegstaking in 1903 
  • Organiseerde voor de grote mogendheden een militie in Albanië, om hen zo te verzekeren van een stabiel land 

uit de privésfeer
  • Hij stamde uit een van oorsprong Engels geslacht 
  • Keerde om gezondheidsredenen voortijdig uit Batavia naar Nederland terug 7 oktober 1896 
  • Gevangengenomen door de Engelsen op 7 maart 1900 
  • Kwam om bij de verdediging van Durazzo. Er wordt beweerd dat een Italiaanse sluipschutter verantwoordelijk was, omdat Italië zeggenschap over de Adriatische Zee nastreefde. 
  • Zijn stoffelijk overschot werd met de kruiser 'Noord-Brabant' vanuit Albanië overgebracht naar Nederland, waarna op 14 juli 1914 in Amsterdam onder massale belangstelling, en in aanwezigheid van vertegenwoordigers van onder meer koningin, kabinet en parlement, een herdenking werd gehouden. Daarna werd de kist per trein naar Groningen overgebracht, waar de begrafenis plaatsvond. 
  • In 1918 werd in Den Haag een standbeeld voor hem opgericht. In Groningen staat een borstbeeld; een kopie daarvan staat in Dürres. 
  • Zijn vader was officier van gezondheid te Batavia 

verkiezingen
  • Versloeg in 1905 F.M. Wibaut (sdap) na herstemming 
  • Versloeg in 1909 P.J. Troelstra (sdap) na herstemming. Eindigde in het district Weststellingwerf als derde achter F.W.N. Hugenholtz (sdap) en H.C. Hogerzeil (arp). 
  • Werd in 1913 na herstemming verslagen door P.J. Troelstra (sdap) 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Voorschoten, Klein Rouwkoop, van 1869 tot 1876 (het huis van zijn moeder) 
  • Bergen op Zoom, van november 1876 tot 1880 
  • Rotterdam te Kralingen, vanaf 1880 
  • Nijmegen, tot 22 juli 1897 
  • 's-Gravenhage, van 22 juli 1897 tot 29 april 1898 
  • Arnhem, van 29 april 1898 tot 23 september 1898 
  • 's-Gravenhage, van 23 september 1898 tot 19 december 1899 
  • Pretoria, van 19 december 1899 tot 28 februari 1901 
  • 's-Gravenhage, van 28 februari 1901 tot 12 oktober 1903 
  • Leeuwarden, van 12 oktober 1903 tot 22 augustus 1905 
  • 's-Gravenhage, van 22 augustus 1905 tot 28 augustus 1913 
  • Groningen, vanaf 28 augustus 1913 

ridderorden
  • Ridder vierde klasse Militaire Willemsorde 
  • Ridder in de Orde van Oranje-Nassau met de zwaarden, 1903 
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1913 

9.

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Het invetten van geweerpatroon nr. 1" (1891) 
  • "Het in kaart brengen van hoog terrein", in: de militaire spectator (1893) 
  • "Zesmaandsche Oefening voor het Wapen der Infanterie...?" (1898) 
  • "Een volksleger..." (1912) 

literatuur/documentatie
  • C.K. Elout, "De Heeren in Den Haag" (2e reeks, 1909), p.8 
  • D. Hans, "Thomson", in: Parlementsfilm (z.j.) 
  • J. Fabius, "Met Thomson in Albanië" (1964, 2e druk) 
  • J.P. de Zeeuw, "De dood van Lodewijk Thomson" (doctoraalscriptie geschiedenis, 1991) 
  • C.M. Schulten, "Thomson, Lodewijk Willem Johan Karel (1869-1914)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 279 
  • H. de Wilt, scriptie Staatkundig-Historische Studiën, RU Leiden 
  • Onze Afgevaardigden, 1905, 1909 
  • Ned. Patriciaat, 1931/32 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

10.

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Arnhem, 29 november 1895

echtgeno(o)t(e)/partner
L.H. Slotemaker, Lambertine Henriëtte

kinderen
2 dochters (1 jong overleden)

vader
B.H. Thomson, Bernard Heidenreich

geboorteplaats en/of -datum
Crêvecoeur, 28 juni 1838

moeder
M.W. Pompe van Meerdervoort, Maria Wilhelmina

geboorteplaats en/of -datum
Nijmegen, 25 oktober 1842

broers en zusters
1 broer

beroep grootvader (vaderskant)
militair, gepensioneerd als luitenant-kolonel

beroep grootvader (moederskant)
adjudant bij de infantrie