Dissident antirevolutionair Tweede Kamerlid, die uiteindelijk brak met de ARP en een nieuwe partij, de CDP, oprichtte. Werkzaam in Den Helder onder meer als boekhandelaar en uitgever van een kritisch blad. In de Tweede Kamer dé belangenbehartiger van dienstplichtigen en van het lagere marinepersoneel. Zette zich ook in voor de vissersweduwen. Voerde in 1917 in het district Den Helder een felle verkiezingsstrijd met de jeugdige Oud, die hem toen versloeg. In de periode 1918-1922 Tweede Kamerlid voor de CDP. Sociaal voelend man, die prikkelend kon optreden.groep-Staalman (onafh. a.r.), CDP
in de periode 1894-1922: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
Hellevoetsluis, 2 november 1858
overlijdensplaats en -datum
Driebergen (gem. Driebergen-Rijsenburg), 6 maart 1938
levensbeschouwing
aangesloten bij de "Vergadering der Gelovigen" (leer van John Nelson Darby)partij(en)
- -ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 23 april 1905 (bleef buiten de A.R.-Kamerclub)
- -CDP (Christen-Democratische Partij), van 24 april 1905 tot 1926
- -CDU (Christelijk-Democratische Unie), vanaf 1926
- -klerk gemeentelijke belastingdienst te Nieuwediep, gemeente Den Helder, van 1870 tot 1878
- -eigenaar boekwinkel, annex boekdrukkerij en -binderij te Den Helder, vanaf 1883
- -redacteur-uitgever Noordhollands nieuws- en advertentieblad "Extra Tijding" te Den Helder
- -lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 27 november 1894 tot 19 september 1905 (voor het kiesdistrict Den Helder)
- -lid gemeenteraad van Den Helder, van 27 november 1896 tot 5 september 1911
- -lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van januari 1909 tot juli 1910 (voor het kiesdistrict Den Helder)
- -onderzoekingsambtenaar Centrale Arbeidsinspectie, van 1914 tot 1918
- -lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 24 juni 1922
- -fractievoorzitter (eenmansfractie) CDP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 24 juni 1922
- -lid gemeenteraad van Amsterdam, van 15 juni 1921 tot 15 september 1922 (ontslag wegens verhuizing naar Bussum)
- -directeur Aardappeldrogerij "Fleming" te Driebergen
- -voorzitter CDP, van 24 april 1905 tot 1926 (oprichter)
- -voorzitter Christelijke onderofficieren-vereniging
- -voorzitter Helderschee Vissersvereeniging
- -hoofdredacteur weekblad "De Christen-Democraat", vanaf 15 oktober 1902 (opgericht door hem en mr. Tiemen de Vries)
- -lagere school te Den Helder, tot 1870
- -Hij kwam in het bijzonder op voor de belangen van het lagere marinepersoneel en voor vissers en vissersweduwen
- -Interpelleerde in 1921 minister Van Dijk over niet-uitvoering van zijn motie over ondersteuning van weduwen en wezen van militairen
opvallend stemgedrag
- -Stemde in 1896 als enige antirevolutionair vóór de Kieswet-Van Houten.
- -Stemde in 1897, anders dan de antirevolutionairen, tegen een amendement-Goekoop tot vermindering van de Marine-begroting van minister Jansen
- -Stemde in 1901 als enige antirevolutionair tegen de ontwerp-Militiewet
- -Werd in 1891 wegens belediging van de commissaris van politie in Den Helder en van een officier van het garnizoen tot drie weken gevangenisstraf veroordeeld.
- -Was in 1894 niet de officiële kandidaat van de AR-kiesvereniging in Den Helder
- -Weigerde deel uit te maken van de antirevolutionaire Kamerclub en nam op vele gebieden een eigen plaats in
- -De samenstelling van het ministerie-Kuyper stelde hem teleur, omdat hij het democratisch element te veel miste
- -Stemde tijdens het kabinet-Kuyper bij 91 stemmingen 44 maal anders dan de overige ARP-leden
- -Bij de verkiezingen van 1905 bereikte geen der kandidaten van de CDP een herstemming; de ARP weigerde een plaats af te staan in ruil voor de CDP-stemmen, waardoor deze bij de herstemming voornamelijk naar de socialisten en liberalen gingen, hetgeen de ARP nog meer zetels kostte.
- -Stapte uiteindelijk uit de ARP en richtte de Christen-Democratische Partij op
uit de privésfeer
- -Afkomstig uit een groot gezin
- -Opichter en organisator van de A.R.-kiesvereniging "Nederland en Oranje" in Den Helder
- -Oprichter van de A.R.-Centrale kiesvereniging in het kiesdistrict Den Helder
- -Organiseerde als raadslid periodiek maaltijden voor de Helderse kinderen
- -Zijn vader was gezagvoerder op de grote vaart en chef zeilmakerij op de marinewerf te Den Helder
anekdotes
- -Bracht de aristocratische burgemeester van Den Helder soms tot wanhoop door als raadlid ellenlange redevoeringen te houden en daarin allerlei beschuldigingen te uiten
- -Droeg ooit een pannetje snert de Tweede Kamer binnen om de minister zelf te laten proeven wat de militairen te eten kregen
- -De kleinere broodjes die matrozen kregen in plaats van de grote kugen waarmee ze drie dagen moesten doen, werden Staalmannetjes genoemd
verkiezingen
- -Versloeg in 1894 bij tussentijdse verkiezingen J.J. Kraakman (lib.) na herstemming
- -Werd in 1897 in het district Brielle verslagen door C.H. Goekoop (lib.)
- -Versloeg in 1897 C. Lely (ul) na herstemming
- -Versloeg in 1901 C.S. Jaring (lib.)
- -Werd in 1905 verslagen door C.V. Gerritsen (vdb)
- -Werd in 1905 bij tussentijdse verkiezingen (na het overlijden van Gerritsen) verslagen door Z. van den Bergh (vdb)
- -Werd in 1909 na herstemming verslagen door Th.H. de Meester (ul)
- -Werd in 1913 in de eerste stemmingsronde verslagen door Th.H. de Meester (ul)
- -Werd in 1917 bij tussentijdse verkiezingen verslagen door P.J. Oud (vdb)
- -Werd in 1917 bij de algemene verkiezingen na herstemming verslagen door P.J. Oud (vdb). Derde kandidaat was C. Thomassen (sdap).
woonplaats(en)/adres(sen)
- -Hellevoetsluis
- -Den Helder, omstreeks 1870 tot 1914
- -Amsterdam, Lohmanstraat 78 B, van 1914 tot 1922
- -Bussum, vanaf 1922
- -Driebergen, omstreeks 1923
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, september 1920
militaire dienst
- -dienstplichtig militair bij de Marine te Den Helder, omstreeks 1878 tot 1883
- -"A.P. Staalman overleden", Heldersche Courant, 7 maart 1938
- -H.G. Ouwerkerk, scriptie Staatkundig-Historische Studiën, RU Leiden (z.j.)
- -W. Slagter, "Staalman, Andries Popke (1858-1938)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel IV, 476
- -H.G. Ouwerkerk, "Staalman, Andries Popke", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel V, 279
- -H.J. Langeveld, "Protestants en progressief. De Christelijk-Democratische Unie 1926-1946)", 10 e.v.
- -H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919"
- -I. Lipschits, "De protestants-christelijke stroming tot 1940"
Biografisch Woordenboek(en)
- -biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
- -biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
gehuwd te Haarlem, 19 maart 1885
echtgeno(o)t(e)/partner
E. Federmann, Elisabeth
kinderen
6 dochters en 3 zoons
vader
G. Staalman, Gerrit
geboorteplaats en/of -datum
Edam
moeder
C.J. Vosseveld, Catharina Jannetje
geboorteplaats en/of -datum
Hellevoetsluis
