A.W.F. Idenburg - Hoofdinhoud

Hervormd: orthodox 

Christelijk-Gereformeerd (afgescheidenen), van 1882 tot 1892 

Gereformeerd, vanaf 1892 

officier Oost-Indisch Leger, vanaf december 1883 

hoofd en beheerder geniewerken te Soerabaja (Ned.-Indië), van januari 1885 tot 30 juni 1886 

adjudant der genietroepen, Oost-Indisch Leger te Ambawara (Ned.-Indië), van 1 juli 1886 tot januari 1889 

beheerder geniewerken te Kotaradja (Atjeh, Ned.-Indië), van januari 1889 tot september 1889 

belast met versterking van Edi (Atjeh, Ned.-Indië), van september 1889 tot juni 1892 

medewerker hoofdbureau van de genie, Oost-Indisch Leger te Batavia (Ned.-Indië), van juni 1892 tot 1894 

adjudant en kabinetschef van de commandant van het Oost-Indisch Leger, luitenant-generaal J.A. Vetter, van juli 1896 tot 1901 

lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 25 september 1902 (voor het kiesdistrict Gouda) 

minister van Koloniën, van 25 september 1902 tot 16 augustus 1905 

Gouverneur van Suriname, van 18 november 1905 tot 28 februari 1908 (benoemd bij K.B. van 14 september) 

minister van Koloniën, van 18 mei 1908 tot 16 augustus 1909 

Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, van 18 december 1909 tot 21 maart 1916 (benoemd bij K.B. van 21 augustus) 

ambteloos, van maart 1916 tot 9 september 1918 

minister van Koloniën, van 9 september 1918 tot 13 november 1919 

lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1920 tot 19 december 1924 (1920-1923 voor Zuid-Holland) 

fractievoorzitter ARP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van september 1922 tot 19 december 1924 

lid Raad van State, van 17 februari 1925 tot 28 februari 1935 (benoeming bij K.B. van 17 december 1924, nr. 2) 

minister van staat, van 22 augustus 1923 tot 28 februari 1935 

tweede luitenant der genie, Oost-Indisch Leger, van december 1882 tot 1883 

eerste luitenant der genie, Oost-Indisch Leger, van 1883 tot 1892 

kapitein der genie, Oost-Indisch Leger, van 1892 tot 1896 

lid Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, 1918 

lid Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, van 1920 tot 1925 

voorzitter ARP-commissie inzake verkiesbaarheid van vrouwen, van 1920 tot 1921 

tweede voorzitter Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, van april 1922 tot april 1925 

erevoorzitter Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, van 23 april 1925 tot 28 februari 1935 

vicevoorzitter Dr. Abraham Kuyperstichting 

lijstaanvoerder ARP Tweede Kamerverkiezingen 1918 (in de kieskringen in Noord-Brabant, Gelderland, Zeeland, Utrecht en Limburg, alsmede in Leiden en Dordrecht) 

medewerker "De Getuige, christelijk weekblad voor Nederlands-Oost-Indië, tot 1902 

ouderling Gereformeerde gemeente te Batavia 

directeur Vereniging voor hooger onderwijs op Gereformeerde grondslag (Vrije Universiteit) 

lid Raad van Voogdij voor het geval Juliana als minderjarige tot het koningschap zou worden geroepen, van 1909 tot 1927 

lid College van Curatoren Technische Hogeschool te Delft, van 21 maart 1916 tot september 1918 

lid College van Curatoren Technische Hogeschool te Delft, van 13 maart 1920 tot 1 mei 1929 

lid curatorium Nederlandsch-Indisch Bestuursacademie, vanaf 12 februari 1921 

voorzitter Uitvoerend comité tot huldiging van generaal Van Heutsz, van 1924 tot 1927 

voorzitter Staatscommissie inzake reorganisatie weermacht in Nederland en Nederlands-Indië met het oog op kostenbesparing, van 11 september 1933 tot februari 1934 

deputaat voor de geestelijke arbeid onder de verstrooide gereformeerden in Nederlands-Indië 

lid Comité tot herdenking van de afscheiding van 1834, Gereformeerde Kerken, van augustus 1933 tot 1934 

lid Huishoudelijke Commissie (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 1922 tot 1924 

lid afdeling Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (Raad van State) 

lid afdeling Koloniën (Raad van State) 

onderwijs bij meester Vos te Utrecht, van 1867 tot 1873 

Hogere Burgerschool te Utrecht, van 1873 tot 1877 

officiersopleiding wapen der genie, KMA (Koninklijke Militaire Academie) te Breda, van 1877 tot 1882 

Was in de periode 1901-1902 koloniaal woordvoerder van de ARP in de Tweede Kamer 

Sprak als Eerste Kamerlid over uiteenlopende onderwerpen (Suriname, binnenlands bestuur, kiesrecht, defensie, financiën, handel) 

Benoemde in 1904 J.B. van Heutsz tot Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië 

Steunde als minister en Gouverneur door de zending opgezette projecten, zoals ziekenhuis- en scholenbouw 

Bracht in 1903 de Decentralisatiewet (voor Nederlands-Indië) tot stand, die de mogelijkheid voor een zekere autonomie in Nederlands-Indië opende en voor zelfbestuur van gewesten en delen van gewesten. Op grond van deze wet werden gemeenten gevormd en werden voor de vijftien gewesten op Java en Madura gewestelijke raden ingesteld. 

Bracht in 1903 een wijziging van de Indische Comptabiliteitswet tot stand, waarbij de bepaling over de bijdrage van Nederlands-Indië aan het moederland werd geschrapt. Hiermee wordt het einde van de 'batig slot'-politiek vastgelegd. Tevens kreeg Nederlands-Indië financiële steun in de vorm van een renteloos voorschot van f 30 miljoen (verdeeld over vijf of zes jaren). In de begroting van 1905 werd dit omgezet in een schenking van f 40 miljoen. 

Werd in 1908 minister nadat de koningin een persoonlijk beroep op hem gedaan had. Ging na overkomst uit Suriname eerst op vakantie in Lausanne en werd pas twee maanden na het aantreden van kabinet beëdigd. Werd benoemd per 20 februari, maar is reeds op de 18e beëdigd en aangetreden. 

Was na de Tweede Kamerverkiezingen van 1909 de enige in de ministerraad die vond dat de ministers hun portefeuilles ter beschikking moesten stellen. Hij legde zich echter neer bij de wens van zijn collega's om - gelet op de winst van de rechtse partijen - gewoon door te regeren. 

Stond als G.G. activiteiten van de Sarekat Islam, een gematigde nationalistische beweging, toe. Trad wel op tegen leiders van de radicalere Indische Partij, onder wie E.F.E. Douwes Dekker. 

Zijn ambtsperiode als G.G. werd met ruim een jaar verlengd vanwege de Eerste Wereldoorlog 

Nam in 1919 ontslag als minister vanwege zijn gezondheid 

Werd tijdens de kabinetscrisis van 1925/1926 als minister van Staat enkele malen geraadpleegd door de koningin. Adviseerde haar Cort van der Linden of De Geer tot formateur te benoemen. 

Stond in hoog aanzien bij de koningin 

Zijn broer was predikant 

Een dochter van hem was gehuwd met een zoon van G.A.A. Middelberg, Tweede Kamerlid 

Zijn vader was officier van gezondheid eerste klasse bij de Koninklijke Marine en geneesheer te Utrecht 

Werd in 1897 in het district 's-Gravenhage II na herstemming verslagen door J.F.W. Conrad (lib.); werd in het district Schiedam verslagen door O.J.H. van Limburg Stirum (vrije a.r.) 

Werd in 1901 in het district Schiedam na herstemming verslagen door O.J.H. graaf van Limburg Stirum (vrije a.r.) en in Utrecht I na herstemming door jhr. A.P.C. van Karnebeek (cons.lib.). 

Versloeg in juli 1901 bij naverkiezingen in het district Gouda H.Ph. de Kanter (ul). De verkiezingen waren nodig, omdat Th. Heemskerk opteerde voor het district Amsterdam VII. 

Werd in 1923 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep IV: Zuid-Holland 

vicepresident Raad van Nederlands-Indië, 1905 (koos voor Gouverneurschap van Suriname) 

kabinetsformateur, 1918 (geweigerd vanwege gezondheid en onervarenheid op binnenlands bestuur) 

lid Tweede Kamer, augustus 1918 (benoeming niet aangenomen vanwege benoeming tot minister) 

Batavia (Ned.-Indië), van 14 oktober 1882 tot augustus 1895 

Soerabaja (Ned.-Indië), van 1 februari 1885 tot juni 1892 

Batavia (Ned.-Indië), van juni 1892 tot juli 1893 

Tandjong Priok (Ned.-Indië), van juli 1893 tot 1894 

Nederland, van augustus 1894 tot januari 1896 (verlof) 

Batavia (Ned.-Indië) 00-02-1896/00-03-1901 (gezondheidsverlof) 

's-Gravenhage, Borneostraat 12, van april 1902 tot 1903 

's-Gravenhage, Bankastraat, van 1903 tot 1905 

Paramaribo (Suriname), van 1905 tot maart 1908 

's-Gravenhage, Riouwstraat 172, van 1908 tot 1909 

Buitenzorg (Ned.-Indië), van december 1909 tot 1916 

's-Gravenhage, Cremerweg 5, omstreeks 1923 

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1899 

Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1907 

Grootkruis Orde van Oranje-Nassau, maart 1916 (bij K.B. van 23 januari 1916, vanwege zijn afscheid als G.G.) 

"Het beleid van den gouverneur-generaal Idenburg aan de feiten getoetst" ('s-Gravenhage, 1913) 

D. Hans, "Idenburg", in: "Parlementsfilm" (z.j.) 

"Ter nagedachtenis aan zijne Excellentie A.W.F. Idenburg, Minister van Staat, Oud-Minister van Koloniën, Oud-Gouverneur-generaal van Ned.-Indië en Oud-Gouverneur van Suriname: 23 Juli 1861-28 Febr. 1935 (Kampen, 1935) (speciaal nummer van AR Staatkunde) 

G.J. Lammers, "A.W.F. Idenburg in zijn leven en werken geschetst" (1935) 

F.L. Rutgers, "Idenburg en de Sarekat Islam in 1913" (1939) 

B.J. Brouwer "De houding van Idenburg en Colijn tegenover de Indonesische beweging" (1958) 

G. Puchinger, "A.W.F. Idenburg. Père Noble van de anti-revolutionaire partij", in: C. Bremmer (red.), "Personen en momenten uit de geschiedenis van de Anti-Revolutionaire Partij" (1980) 

"Briefwisseling Kuyper-Idenburg, verzorgd, ingeleid en toegelicht door J. de Bruijn en G. Puchinger" (1985) 

C. Fasseur, "Idenburg, Alexander Willem Frederik (1861-1935)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 265 

"Het Vaderland", 28 febr. 1935 

Ned. Patriciaat, 1950