Jhr.Mr. G.J.Th. Beelaerts van Blokland

foto Jhr.Mr. G.J.Th. Beelaerts van Bloklandvergrootglas Negentiende-eeuws politicus, gezant en Tweede Kamervoorzitter na de winst van de rechtse coalitie in 1888. Telg uit een geslacht van Dordtse regenten; orthodox protestant. Was ambtenaar op Justitie en enkele malen Tweede Kamerlid voor de antirevolutionairen. Trad tamelijk zelfstandig op, waarbij hij tot de conservatieve vleugel kon worden gerekend. Dertien jaar gezant in Zuid-Afrika; een functie die hij combineerde met het Kamervoorzitterschap. Voelde zich sterk verbonden met de calvinistische nakomelingen van Nederlanders in Zuid-Afrika. Tamelijk ijdel en deftig. Liet zich als gezant graag met enige luister aandienen bij andere gezanten. Als bekwaam jurist maakte hij deel uit van diverse staatscommissies.

antirevolutionair, Vrij-AR
in de periode 1883-1897: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer

Inhoud

Delen

enveloppe

1.

voornamen

Gerard Jacob Theodoor

2.

personalia

geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 12 januari 1843

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 14 maart 1897

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd: orthodox

3.

partij/stroming

stroming(en)
  • antirevolutionair (conservatieve vleugel) 
  • anti-Takkiaan, 1894 
  • vrij-antirevolutionair, vanaf 1896 

4.

loopbaan

  • ambtenaar tweede afdeling (rang: adjunct-commies, vanaf 1872 commies), ministerie van Justitie, van 28 april 1869 tot 1 augustus 1876 
  • chef afdeling burgerlijk en handelsrecht, rechterlijke organisatie etc. (rang: referendaris), ministerie van Justitie, van 1 augustus 1876 tot 17 september 1883 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1883 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Tiel) 
  • minister-resident der Zuid-Afrikaanse Republiek bij alle hoven, uitgezonderd die van het Verenigd Koninkrijk, van 14 oktober 1884 tot 28 augustus 1890 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886 (voor het kiesdistrict Tiel) 
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 11 mei 1886 tot 1892 (voor het kiesdistrict Delft) 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887 (voor het kiesdistrict Tiel) 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Tiel) 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Steenwijk) 
  • voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 mei 1888 tot 15 september 1891 (benoemd bij K.B. van 3 mei 1888) 
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister der Zuid-Afrikaanse Republiek bij alle hoven, uitgezonderd die van het Verenigd Koninkrijk, van 28 augustus 1890 tot 14 maart 1897 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 22 mei 1894 tot 14 maart 1897 (voor het kiesdistrict Delft) 

5.

partijpolitieke functies

  • voorzitter antirevolutionaire Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 oktober 1891 tot 20 september 1892 

6.

nevenfuncties

  • lid hoofdcommissie Vereeniging "Talitha Kumi", protestantse vereniging voor verwaarloosde en verlaten meisjes te Zetten, omstreeks 1890 
  • lid hoofddirectie Geneeskundig gesticht voor minderjarige idioten te 's-Gravenhage 
  • adjunct-secretaris Vereeniging voor de hervorming en codificatie van Internationaal Recht 
  • lid Staatscommissie voor de samenstelling van het Strafwetboek, omstreeks 1871 
  • lid Staatscommissie inzake de herziening van de Wet betreffende het Staatstoezicht op Krankzinningen, omstreeks 1876 
  • lid Staatscommissie inzake de herziening van de Wetboek van Koophandel, omstreeks 1879 
  • lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Heemskerk), van 11 mei 1883 tot 18 maart 1885 
  • secretaris/lid Vereeniging voor de hervorming en codificatie van Internationaal Recht 
  • lid Staatscommissie inzake de werkliedenverzekering, van 1895 tot 1898 

afgeleide functies, presidia etc.
  • lid parlementaire enquêtecommissie naar de toestand in fabrieken en werkplaatsen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 oktober 1886 tot 1887 
  • lid Huishoudelijke Commissie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1891 tot maart 1897 

7.

opleiding

lager onderwijs
  • lagere school te Rotterdam 
  • lagere school te 's-Gravenhage 

academische studie
  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 4 september 1862 tot 29 mei 1868 

8.

activiteiten

als parlementariër
  • Sprak in de Tweede Kamer onder meer over buitenlandse zaken, koloniale aangelegenheden, handel en waterstaat 
  • Interpelleerde in 1892 minister Tak van Poortvliet over het invoeren van een nationale klokkentijd. Was voorstander van een landelijke wettelijke tijd. 
  • In 1895 aanvaardde de Tweede Kamer een door hem ingediende motie waarin om een wettelijke regeling van de tijd werd gevraagd 

opvallend stemgedrag
  • In 1887 stemden hij en A. baron van Dedem bij de eerste lezing van de grondwetsherziening als enigen van rechts vóór hoofdstuk I, eerste afdeling (troonopvolging). Stemde bij de tweede lezing tegen de hoofdstukken III (Staten-Generaal) en IV (provincie- en gemeentebesturen). 
  • Hoewel hij anti-Takkiaan was, stemde hij in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten 

9.

wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Een zoon van hem was burgemeester van Vollenhove 
  • Overleed aan het eind van de ochtenddienst in de Willemskerk 
  • Zijn vader was vicepresident van het Provinciaal Gerechtshof van Zuid-Holland en gemeenteraadslid van Rotterdam 

verkiezingen
  • Werd in 1879 in het district Tiel verslagen door W.H. de Beaufort (lib.) 
  • Was in 1883 Tweede Kamerkandidaat in het district Delft, maar werd in de eerste ronde verslagen door A.H.M. van Berckel (rk) en A.E.J. Modderman (lib.) 
  • Versloeg in 1883 in het district Tiel W.H. de Beaufort (lib.) 
  • Werd in 1888 in het district Tiel verslagen door H.J. Dijckmeester (lib.) en in het district Druten door F.J.M.A. Reekers (rk). Versloeg bij naverkiezingen in het district Steenwijk W.H. de Beaufort (lib.). 
  • Versloeg in 1891 J. Meesters (lib.) 
  • Werd in 1894 na herstemming verslagen door J. Meesters (lib.). Werd bij naverkiezingen in Delft alsnog gekozen. Versloeg W.H.H. Boers (lib.) en H.A. van der Velde (a.r.). 

niet-aanvaarde politieke functies
  • Werd verschillende malen aangezocht voor een professoraat en ministerschap (onder meer in 1879, 1883 en 1888) 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Rotterdam, tot 1860 
  • 's-Gravenhage, Koninginnegracht 9, van 1860 en nog in 1876 

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

10.

publicaties/bronnen

publicaties
"De onschendbaarheid der Wet" (dissertatie, 1868)

literatuur/documentatie
  • F. Netscher, "In en om de Tweede Kamer. Parlementaire portretten en schetsen" (1889) 
  • Levensbericht door J.H. Hora Siccama, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1899/00, p. 197 
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 273 
  • "Dagboeken en aantekeningen van Willem Hendrik de Beaufort 1874-1918", uitgegeven door J.P. de Valk en M. van Faassen, p. 1023 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

11.

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Driebergen, 15 juli 1870

echtgeno(o)t(e)/partner
J.M. Kneppelhout van Sterkenburg, Johanna Maria

kinderen
4 zoons en 2 dochters

vader
Jhr.Mr. F.W.A. Beelaerts van Blokland, Frans Willem Anne

geboorteplaats en/of -datum
Kaapstad, 6 oktober 1810

moeder
M.J. Mersen Senn van Basel, Magdalena Jacoba

geboorteplaats en/of -datum
's-Gravenhage, 18 maart 1816

familierelaties