Klimaatverandering & Europa - Europa NU

Europa NU
logo Europees Parlement

bij Klimaatverandering & Europa

Klimaatverandering trekt zich niets van grenzen aan!

Milieuproblemen en vervuiling zijn grensoverschrijdend. Zo heeft Nederland bijvoorbeeld te maken met vervuild rivierwater in de Rijn en de Maas afkomstig uit andere landen.  Ook de uitstoot van broeikasgassen trekt zich niets aan van de landsgrenzen. De uitstoot zorgt zelfs voor problemen die wereldwijde gevolgen hebben, zoals klimaatverandering. Door de hoge uitstoot van broeikasgassen warmt de aarde op wat grote gevolgen heeft voor het klimaat op aarde. Nu al zijn de gevolgen van deze opwarming te zien: de ijskappen op de Noord-en Zuidpool smelten, verwoestijning en periodes van lange droogten zijn nog maar enkele voorbeelden van deze gevolgen.

 
Uitgedroogte grond

Doordat de uitstoot van broeikasgassen wereldwijde gevolgen heeft is het aanpakken van klimaatverandering bij uitstek een probleem dat alleen kan worden opgelost als landen samenwerken. In Europa wordt veel samengewerkt op het gebied van milieu en het aanpakken van het klimaatprobleem. Dat is niet altijd gemakkelijk doordat bij de de bescherming van het milieu en het aanpakken van klimaatverandering ook rekening moet worden gehouden met andere zaken, zoals de economie.

Ondanks het feit dat het niet eenvoudig is om samen tot oplossingen te komen is de Europese Unie van mening dat als we later in een schone en leefbare wereld willen leven, er nu regels moeten komen. Dat kost veel tijd en geld en daarbij is het niet altijd direct duidelijk wat deze inspanningen opleveren.

1.

Klimaatverandering en Europa

De Europese Unie is zich erg bewust van de gevolgen van de hoge uitstoot van broeikasgassen en wil zich daarom actief inzetten om met maatregelen te komen die de uitstoot van CO2 moeten terugdringen. De Europese Unie is een van de grootste vervuilers ter wereld en daar wil zij wat aan doen.

In maart 2007 hebben de Europese regeringsleiders dan ook afgesproken dat de uitstoot van het broeikasgas CO2 in 2020 met 20 procent moet zijn verminderd. De Europese Raad van regeringsleiders heeft in december 2008 een uitgebreid pakket van maatregelen, het zogenaamde 'klimaatpakket' vastgesteld om de doelstellingen te kunnen behalen. Daarbij is ook vastgesteld dat de vermindering van de uitstoot van CO2 kan oplopen tot 30 procent als de rest van de wereld, en in het bijzonder ook andere grote vervuilers als de Verenigde Staten, China en Rusland, meedoen. In december 2009 vindt in Kopenhagen de VN-klimaattop plaats waar onderhandelt gaat worden over de opvolger van het Kyoto-protocol. Tijdens deze onderhandelingen zal de EU met één stem spreken, waardoor Europa een gunstige onderhandelingspositie heeft om in Kopenhagen tot een goed klimaatakkoord te komen.

2.

Wereldwijde aanpak klimaatverandering

Doordat klimaatverandering is zich niets aantrekt van de landsgrenzen en de gevolgen wereldwijd zichtbaar zijn, houdt het aanpakken van klimaatverandering ook niet op bij de grenzen van Europa. Er zijn wereldwijde afspraken nodig om problemen effectief aan te kunnen pakken. Om klimaatverandering terug te dringen is daarom in 1994 de zogenaamde 'Convention on Climate Change' in het leven geroepen. Onder deze conventie zijn maatregelen opgenomen om klimaatverandering terug te dringen. In 1997 is onder deze conventie een nog belangrijker protocol toegevoegd: het Kyoto-protocol. Dit protocol bevat juridisch bindende afspraken voor het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen voor de 37 rijke landen die dit protocol ondertekend hebben. Dit protocol loopt af in 2012. Om tot een opvolger van dit protocol te komen vond van 7 tot en met 18 december 2009 een klimaattop plaats in Kopenhagen. In Kopenhagen hebben 180 landen onder de vlag van de Verenigde Naties onderhandelt over een nieuw klimaatakkoord. Helaas heeft deze top niet een bindend juridisch akkoord opgeleverd. De VS, China en enkele opkomende economieën hebben wel een niet-bindende overeenkomst gesloten over maatregelen tegen klimaatverandering. Afgesproken is dat er een fonds wordt opgericht voor arme landen die kampen met de gevolgen van klimaatverandering. In de beginperiode van 2010 tot 2012 moeten de rijke landen samen daar 30 miljard dollar (21 miljard euro) in storten. In de tekst is verder opgenomen dat de landen ernaar streven op een volgende klimaattop in december 2010 een juridisch bindend document op te stellen. Er wordt naar gestreefd de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden Celsius

Wat is het doel?

wereldbol

Het doel van de top in Kopenhagen was het maken van nieuwe bindende afspraken voor de periode na 2012 om door vermindering van de broeikasgasuitstoot de opwarming van de aarde te beperken tot hooguit 2 graden Celsius. Om tot een akkoord te komen zullen onderstaande zaken een belangrijke rol spelen:

  • De rol die ontwikkelingslanden en opkomende landen als China, Brazilië en India spelen bij het terugdringen van de uitstoot;
  • Financiering voor de vermindering van broeikasgasuitstoot in ontwikkelingslanden en maatregelen die noodzakelijk zijn voor de aanpassing aan klimaatverandering, aangezien de ontwikkelingslanden de meeste gevolgen ervaren;
  • Bereidheid van de rijke landen om fors bij te dragen aan de financiering van de aanpak van het klimaatprobleem. Door de economische crisis neemt de bereidheid om hier geld voor vrij te maken echter af;
  • Overdracht milieuvriendelijke technologie naar ontwikkelingslanden.

Wie zijn de belangrijkste spelers?

Om tot een succesvol akkoord te komen zullen alle landen die aan de onderhandelingen meedoen het met elkaar eens moeten worden. Aangezien nagenoeg niemand meer twijfelt aan de noodzaak om iets te doen aan de opwarming van de aarde en niemand ontkent dat daarvoor de uitstoot van broeikasgassen moet worden teruggedrongen. Het zou daarom relatief eenvoudig moeten zijn om tot een akkoord te komen.  De politieke realiteit laat echter een ander beeld zien. Landen hebben verschillende opvattingen over wie welke verantwoordelijkheid voor het klimaatprobleem draagt en wie voor de kosten moet opdraaien.

Verenigde Staten

Er staan verschillende machtsblokken tegenover elkaar. De Verenigde Staten onder Barack Obama zijn een andere koers dan zijn voorganger Bush gaan varen met betrekking tot de klimaatsproblematiek. Hij is doordrongen van het feit dat de klimaatproblematiek aangepakt moet worden, maar wil dat alleen doen als alle landen zich daarvoor gaan inspannen. Ook zal hij een eventueel akkoord door de Amerikaanse Senaat moeten krijgen, wat erg lastig is. Met andere landen bedoeld hij met name China. Dat land  is momenteel de tweede economie ter wereld en produceert inmiddels meer CO2 uitstoot dan welk ander land dan ook. 

China en opkomende economieën als Rusland en India

Hoewel China onlangs heeft aangegeven dat zij zich wil gaan inspannen om de uitstoot van CO2 te verminderen, wil China zich net als de Verenigde Staten niet binden aan concrete afspraken en doelstellingen. China en andere opkomende economieën als India en Rusland zijn van mening dat de rijke landen de historische verantwoordelijkheid dragen om het klimaatprobleem op te lossen dat zij in hun ogen zelf hebben veroorzaakt. Het is nu hun beurt om te groeien om daarmee ook de armoede in hun land te bestrijden.

Ontwikkelingslanden

De ontwikkelingslanden die per saldo het minst bijdragen aan het klimaatprobleem zijn alleen bereid iets te doen als zij daarvoor geld krijgen van de rijke landen. Daarbij komt ook dat de gevolgen van klimaatverandering in deze landen als eerste zichtbaar worden. Daarom eisen zij geld voor maatregelen die moeten worden genomen om zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering.

Europese Unie

De Europese Unie is bereid haar uitstoot met 30% te verminderen als in Kopenhagen een goed akkoord bereikt kan worden waar alle landen aan mee doen. De Europese Unie ziet voordelen in het bereiken van een klimaatakkoord en wil zich daar dan ook actief voor inzetten. De economische crisis zorgt er echter voor dat de bereidheid om veel geld beschikbaar te stellen bij de EU afneemt. Dat neemt niet weg dat de EU erkent dat de rijke landen daarin een grote verantwoordelijkheid hebben. Ook wil de EU graag de Verenigde Staten aan boord houden, maar dat zou eventueel kunnen betekenen dat het klimaatakkoord er heel anders uit zou gaan zien dan het huidige Kyoto-protocol. Ook wil de EU dat de opkomende economieën hun verantwoordelijkheid nemen.

 
Stuur door