Relatie EU-Rusland - Europa NU

De relatie tussen de Europese Unie en Rusland bekoelde in 2008 aanzienlijk, maar op de top van november 2009 was er weer sprake van enige toenadering. De Russische president Medvedev kwam met een voorstel voor een nieuw Europees veiligheidspact en verder waren er voorstellen om de CO2-uitstoot te verminderen en over samenwerking op energiegebied. 

Door de gevechten tussen Georgische en Russische troepen in 2008 en de tijdelijke onderbreking van de energietoevoer – door Rusland – naar Europese landen de winter van 2009, was de relatie tussen beiden onder druk komen te staan.

Tijdens de top in mei 2009 stonden thema's als de financiële crisis, de onderlinge handelsbetrekkingen en de energievoorziening hoog op de agenda. Voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie, EU- buitenlandvertegenwoordiger Javier Solana en president Vaclav Klaus van toenmalig EU- voorzitter Tsjechië waren naar de Siberische stad Khabarovsk afgereisd om de relaties met Rusland te verbeteren.

De Russische president Dmitri Medvedev  heeft de EU eerder gewaarschuwd dat Rusland niet gediend is van het Oostelijk Partnerschap dat de EU wil aangaan met Armenië, Azerbeidzjan, Wit-Rusland, Moldavië, Georgië en Oekraïne. ,,Het stuit ons tegen de borst dat sommige staten dit zien als een partnerschap tegen Rusland'', zei Medvedev met een duidelijke sneer richting Georgië en Oekraïne. Voorzitter Barroso wierp vergeefs tegen dat de EU alleen positieve bedoelingen heeft. 

Met betrekking tot de energievoorziening sprak Medvedev in mei 2009 de verwachting uit dat Oekraïne niet zal kunnen voldoen aan de financiële verplichtingen voor gasleveranties. Daarentegen heeft Rusland ook nog geen stappen ondernomen om een nieuwe gascrisis te voorkomen. Volgens Medvedev heeft Rusland ook geen intentie om het Energy Charter Treaty te ratificeren, hoewel Moskou in 1994 dit door de EU ondersteunde multilaterale verdrag over energie-investeringen en energieleveranties wel heeft ondertekend.

Op het gebied van de handelsrelatie maakte Eurocommissaris Catherine Ashton bekend dat de EU geen nieuw verdrag zal ondertekenen met Rusland tenzij dat land lid wordt van de Wereldhandelsorganisatie. Als Rusland wil toetreden tot de WHO moet het land de tarieven voor vluchten over Siberië verlagen evenals de tarieven op de export van hout en op de import van auto's, staal en melk.

Knelpunten in de relatie

Daarnaast maakt de EU zich zorgen om de mensenrechtenschendingen in de Noordelijke Kaukasus provincies en ziet de EU graag dat Rusland stappen onderneemt om corruptie tegen te gaan in de rechterlijke macht. Ook moet Rusland volgens de EU maatregelen treffen om de veiligheid van verouderde kernreactoren en onderzeeërs te garanderen. En ten slotte dringt de EU er ook op aan dat Rusland de in Georgië ondertekende vredesakkoorden aanvaardt.

Er wordt wel verder gewerkt aan een nieuw akkoord van de EU met Rusland over politieke en economische samenwerking. Het oude ‘partnerschap- en samenwerkingsakkoord’ uit 1997 is verlopen, de besprekingen over het nieuwe zijn vorig jaar begonnen, na een bijeenkomst van Rusland en de EU in de Siberische stad Chanty-Mansijsk.

Maar ondanks al deze ergernissen blijft Rusland een onmisbare partner. Zo is Rusland de derde handelspartner van de EU. En alleen al op energiegebied is de Europese Unie  voor 20 procent afhankelijk van Russische olie en voor bijna 40 procent van Russisch aardgas. Omgekeerd is de Unie ook van groot economisch belang voor Rusland. De waarde van de Europese handel met Rusland maakt ongeveer 52 procent uit van het totale handelsverkeer met Rusland. Daarnaast is de EU de grootste investeerder in het land. De investeringen van de Unie in Rusland bedragen zo'n 30 miljard euro, tegen 3 miljard van Russische kant in de EU.

Na een Top EU-Rusland in november 2009 werd afgesproken dat  de EU en Rusland elkaar vroegtijdig gaan waarschuwen bij een dreigende storing van de levering van gas, olie en elektriciteit.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over Rusland, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.

Reageer

Delen: