Hervorming Europees landbouwbeleid - Europa NU

In 2008 is het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de Europese Unie grondig tegen het licht gehouden. En in 2013 gaat het nieuwe financiële meerjarenkader voor alle EU-uitgaven van start. Afgesproken is dat het landbouwbeleid ingrijpend moet veranderen.

De Europese Unie wil niet wachten tot 2013 met het invoeren van hervormingen. Eind 2007 zijn de resultaten bekendgemaakt van de zogenaamde 'health check': de tussentijdse evaluatie van de hervormingen van de landbouwsector. Naar aanleiding daarvan zijn nog meer hervormingen in de maak. Deze voorstellen van de Europese Commissie richten zich onder meer op het aanpassen van de marktinstrumenten aan de globalisering en de geleidelijke afbouw van de melkquota.

De hervorming van het landbouwbeleid is al jaren aan de gang. Het landbouwbeleid was opgezet volgens het principe 'hoe meer je produceert, hoe meer geld je ontvangt'. Zonder een rem op de productie ontstonden er enorme overschotten. Zo had de Europese Unie een boterberg, de melkplas, en ga zo maar door. In 1990 begon de toenmalige Eurocommissaris MacSharry met de eerste grote hervormingen. Productie en subsidies werden losgekoppeld. 

In maart 2008 maakten de Europese ministers van landbouw hun conclusies bekend over de vernieuwingen in het Europese landbouwbeleid. De ministers oordeelden dat de komende jaren de inkomenssteun aan boeren meer en meer afhankelijk moet worden van de mate waarin boeren maatschappelijke waarden als milieu, landschap, natuur en voedselkwaliteit bevorderen. Ook concludeerden ze dat boeren meer moeten worden gestimuleerd om marktgeoriënteerd te produceren. Verder moet het aantal regels voor de landbouw worden teruggedrongen.

De EU-ministers van Landbouw bereikten in november 2008 een akkoord over de verdere liberalisering van het beleid. Dit akkoord moet leiden tot marktgeoriënteerder produceren en er moet meer aandacht komen voor plattelandsontwikkeling. Een voor Nederland belangrijk onderdeel van het akkoord is het verhogen van de productliemiet voor melk vanaf 2009 elk jaar met 1 procent. Voor Nederland wordt de limiet volgend jaar zelfs met 2,5 procent verhoogd.   

In plaats van geld voor meer productie krijgen boerenbedrijven directe inkomenssteun. Dat systeem blijft tot 2013 overeind. Daarna is het de bedoeling dat Europese subsidies alleen maar gegeven zullen worden aan bedrijven die milieuvriendelijk produceren, aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen, oog hebben voor dierenwelzijn en voor de omgeving zorgen. Ook is er steun voor innovatie en de overstap naar producten die beter in de markt liggen.

Het ministerie van Landbouw (LNV) wil gebruik maken van de mogelijkheid om zelf toch enige steun te blijven geven, gebaseerd op het aantal hectaren van een bedrijf.

Voor deze inspanningen stelt de EU geld beschikbaar. Zo trekt de Europese Commissie bijvoorbeeld voor de hervorming van de wijnsector de komende tijd ruim een half miljard euro uit.

De Europese Unie koopt producten op tegen een hogere prijs dan boeren op de wereldmarkt krijgen. Het verschil tussen die twee kost de Europese Unie veel geld, en is oneerlijk voor boeren buiten de Europese Unie. Voor meer en meer producten is het verschil tussen deze twee prijzen steeds kleiner gemaakt of is de prijs hetzelfde geworden.

Daarnaast wil de Europese Commissie de aparte regels die voor specifieke sectoren bestaan vervangen door één set regels. En wil het de administratie vereenvoudigen. En in 2008 werden alle subsidiebedragen aan boeren en bedrijven openbaar gemaakt.

Ook moet er een hoger minimum komen voor de oppervlakte van bedrijven om subsidie te kunnen ontvangen. Dit moet de enorme aantallen aanvragen van hobbyboeren en andere niet professionals indammen.

Voor initiatieven die biologisch boeren bevorderen is wel extra steun beschikbaar.

De Nederlandse regering steunt de aanpak van de Commissie. Ook het Europees Parlement heeft op 12 maart 2008 ingestemd met de herziening van het Europees landbouwbeleid. Het Parlement wil echter niet dat deze 'health check' wordt gebruikt om te bezuinigen op de uitgaven.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.