Ontwikkelingssamenwerking en Millenniumdoelen VN - Europa NU

Europa NU
logo Europees Parlement

bij Ontwikkelingssamenwerking en ...

Max van den Berg

Max van den Berg: Wereldwijd meer kinderen naar school, mijn idee.

In 2000 hebben de regeringsleiders van de 189 landen van de Verenigde Naties afgesproken om vóór 2015 de grootste wereldproblemen aan te pakken. Het resultaat waren de Millenniumdoelen: 8 doelstellingen ten aanzien van armoede, veiligheid en gelijkheid.

De lidstaten van de Europese Unie hebben zich ook verplicht tot het behalen van de doelstellingen. De EU doet dat met haar budget voor ontwikkelingssamenwerking.

In onderstaande tabel staan de Millenniumdoelstellingen van de Verenigde Naties:

 

nr.

Doelstelling

1

het aantal mensen in extreme armoede en het aantal mensen dat honger lijdt is gehalveerd

2

elk kind voltooit de basisschool

3

de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen is verdwenen; gelijke kansen van jongens en meisjes in het onderwijs

4

het sterftecijfer van kinderen onder de 5 jaar is met tweederde verminderd

5

het sterftecijfer van vrouwen op het kraambed is met driekwart teruggedrongen

6

er is een halt toegeroepen aan de verspreiding van hiv/aids, malaria en tbc

7

twee keer zoveel mensen hebben toegang tot veilig drinkwater en minstens 100 miljoen krottenbewoners leven onder aanzienlijk betere omstandigheden; betere bescherming van het milieu

8

meer en betere financiële hulp aan ontwikkelingslanden, een eerlijk handelssysteem en toegang tot betaalbare medicijnen

1.

Een nieuwe impuls: meer zorg en onderwijs

Lange tijd bestreed de EU armoede met name door het besteden van ontwikkelingsgeld aan de opbouw van infrastructuur. Uit onderzoek van onder andere Alliance2015, een groep van Europese non-profit organisaties, blijkt dat de EU op deze manier o.a. faalde bij te dragen aan de millenniumdoelstelling op het gebied van onderwijs, een van de belangrijkste middelen tegen armoedebestrijding. In Afrika alleen zijn nu nog 45 miljoen kinderen die niet naar school kunnen.

In 2005 spraken de landen van de EU nogmaals uit dat zij de Millenniumdoelen van zeer groot belang achtten. De EU-leden zagen dat er vooruitgang was geboekt, maar ze vonden ook dat er meer gedaan moest worden om de doelen in 2015 te kunnen bereiken. In december 2006 bereikten de Raad van de Europese Unie, de Europese Commissie en het Europees Parlement overeenstemming over de programmaperiode 2007-2013. In die periode zal in het ontwikkelingsbudget twee keer zoveel geld beschikbaar zijn voor onderwijs en gezondheidszorg. Het bedrag voor die onderdelen komt uit op 2,5 miljard euro. Bovendien staan de Millenniumdoelen nu meer dan ooit centraal in het ontwikkelingsbeleid. De Nederlands Europarlementariër Max van den Berg heeft namens het EP anderhalf jaar onderhandeld over het nieuwe budget. Hij beschouwt de uitkomst als een overwinning.

De Commissie en de Raad waren in de onderhandelingen voorstander van het op peil houden van financiering van infrastructurele werken. Tegenstanders daarvan redeneren dat dergelijke hulp meer doet voor de 'elite' van de ontwikkelingslanden dan voor de arme mensen. Bovendien is onderwijs altijd de basis van een goed draaiende economie. Een groter gevaar dat dreigde in de onderhandelingen was de wens van de Raad en de Commissie om het budget op te laten gaan in het algemene budget voor buitenlands beleid. Hierdoor had het geld bijvoorbeeld ook gebruikt kunnen worden voor terrorismebestrijding. Dat is uiteindelijk niet doorgegaan.

2.

Ontwikkelingshulp vanaf 2007

Het totale ontwikkelingsbudget in de periode 2007-2013 is vastgesteld op 17 miljard euro. Ook zijn 16 verschillende, ingewikkelde regelingen voor ontwikkelingshulp nu vastgelegd in één zelfstandig ontwikkelingsinstrument (DCI - Development Cooperation Instrument). Naast dit instrument is er ook een apart mensenrechteninstrument en een instrument voor geïndustrialiseerde landen. Naast de 17 miljard euro is de Europese Commissie ook verantwoordelijk voor een begroting van 22,7 miljard euro (het Europees Ontwikkelingsfonds), waardoor tussen 2007 en 2013 in totaal bijna 40 miljard euro besteed kan worden voor het Europese ontwikkelingsbeleid.

Daarnaast was de totale ontwikkelingshulp van de afzonderlijke EU-lidstaten in 2005 ongeveer 43 miljard euro. In 2010 zou dat bedrag op moeten lopen tot 63 miljard euro. Gemiddeld zouden EU-landen dan 0,56% van hun inkomen besteden aan ontwikkelingshulp. De EU-landen hebben zich eerder verplicht om vanaf 2015 0,7% van hun inkomen te geven aan ontwikkeling. Denemarken, Luxemburg, Zweden en Nederland overschrijden die grens al.

In het verwezenlijken van de Millenniumdoelen wil de Europese Unie prioriteit geven aan Afrika. Daarbij zouden volwassen handels- en politieke betrekkingen moeten worden opgebouwd. Verder is veel aandacht voor de behoeften en rechten van het kind, bijvoorbeeld op het gebied onderwijs, gezondheid en kinderarbeid.

3.

Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

  • EU-landen besteden te weinig geld aan ontwikkelingshulp

    De landen van de Verenigde Naties hebben afgesproken om in 2015 0,7% van hun nationale inkomens te besteden aan ontwikkelingssamenwerking. Nog maar een aantal Europese landen, waaronder Nederland, hebben dit percentage al bereikt. Tussentijdse doelen, zoals bijvoorbeeld een minimum van 0,39% 2006, konden in EU-verband alleen worden gehaald doordat enkele landen al ver boven dat percentage zaten. Kortom, andere Europese landen moeten ook hun steentje bijdragen, zodat de lasten gelijkwaardig worden verdeeld.

  • EU-landen besteden te veel geld aan ontwikkelingshulp

    De Europese Unie is relatief gezien een gulle gever als het gaat om ontwikkelingshulp (In 2004 0,36% van haar inkomen in 2004). Dat is bijvoorbeeld meer dan de Verenigde Staten (slechts 0,16%) en Japan (rond de 0,23%) aan ontwikkelingshulp besteden.

    De Europese Unie in de rol van voortrekker kan een gunstige invloed hebben op de ontwikkelingsbudgetten van andere wereldeconomieën, waardoor armoede in de toekomst beter bestreden kan worden. Maar als de verschillen onderling zo groot blijven, kan men zich afvragen of de EU haar middelen niet beter op een effectievere manier kan besteden.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.

4.

Meer informatie

 
Stuur door