Beleid ontwikkelingshulp - Europa NU

De Europese Unie is de grootste donor van ontwikkelingsgelden ter wereld. Samen met de lidstaten geeft de Europese Unie 60 procent van alle officiële internationale hulpverlening. De Europese Commissie heeft in 2008 12 miljard euro bijgedragen.

De EU-lidstaten storten elk een bijdrage in het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF), waarmee de ontwikkelingsactiviteiten gefinancierd kunnen worden. Het budget voor de periode 2008-2013 is 22,6 miljard euro. Voor veel projecten in ontwikkelingslanden kunnen organisaties goedkope leningen sluiten bij de Europese Investeringsbank (EIB).

Het ontwikkelingsbeleid van de EU gaat uit van handel en hulp. De EU ziet handel als een stimulans voor economische groei en productiecapaciteit in arme landen. Ontwikkelingslanden krijgen in sommige gevallen gemakkelijker toegang tot de Europese markt dan andere landen.

Doelen van het Europese ontwikkelingsbeleid

Vanaf 1971 is de EU bezig om de invoertarieven en andere belemmeringen voor de invoer van goederen uit ontwikkelingslanden te verminderen of af te schaffen. Daardoor krijgen deze landen gemakkelijker toegang tot de Europese markt. De ontwikkelingsstrategie van de EU concentreert zich ook op financiële en technische hulp.

Samenwerkingsverbanden

De EU heeft een speciaal samenwerkingsverband met de landen van Afrika ten zuiden van de Sahara, de Caraïben en de Stille Oceaan (de ACS-landen). De samenwerking werd geregeld in de overeenkomsten van Lomé (1975) en Cotonou (2000). Deze landen hebben door deze overeenkomsten bijvoorbeeld soms een extra voordeel bij het importeren van bepaalde producten naar de EU.

Daarnaast is er veel samenwerking met de landen in het zuidelijk en oostelijk gedeelte van het Middellandse Zeegebied, de landen in Midden- en Oost-Europa en de voormalige Sovjetrepublieken in Centraal-Azië.

De Europese Unie streeft er ook naar om op andere beleidsterreinen, zoals het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het handelsbeleid en het buitenlands beleid, rekening te houden met de belangen van de (samenwerkende) ontwikkelingslanden.

Ontwikkelingsbudgetten

De Europese Unie en haar lidstaten besteden jaarlijks meer dan 45 miljard euro aan overheidssteun voor ontwikkelingslanden. De EU-lidstaten zijn verantwoordelijk voor grootste deel van het budget, maar ook de Europese Commissie heeft ook een fors budget (tot 2013 ruim zes miljard euro per jaar). 

Voor de periode 2008-2013 is de Europese Commissie verantwoordelijk voor een begroting van 22,7 miljard euro, bestemd voor landen in Afrika, de Caraïben en de Stille Oceaan. Daarnaast is voor de periode 2007-2013 17 miljard euro gereserveerd voor ontwikkelingsbeleid. De besteding van deze middelen moet meer bijdragen aan het behalen van de Millenniumdoelen. Het accent verschuift daarmee van ontwikkeling van infrastructuur naar onderwijs en zorg. Het totale budget voor Europees ontwikkelingsbeleid tussen 2007 en 2013 komt te liggen op 40 miljard euro.

Lees meer

De uitvoering van het Europese ontwikkelingsbeleid, de gunning van contracten en de onderhandelingen met (bijvoorbeeld) Afrikaanse overheden over de besteding van ontwikkelingsgelden berust bij de Europese Commissie.

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement een rol.

Initiatief voor nieuw beleid bij de Europese Commissie

Eerstverantwoordelijk is de Eurocommissaris voor Ontwikkeling:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

De besluitvorming verloopt volgens de gewone wetgevingsprocedure.

De raadsformatie die beslist over Ontwikkelingsbeleid is de Raad Buitenlandse Zaken. Besluiten worden genomen met gekwalificeerde meerderheid. Vertegenwoordigers voor Nederland in deze Raad zijn:

Voor het Europees Parlement beoordeelt de parlementaire commissie Ontwikkelingssamenwerking de voorstellen van de Europese Commissie en de eventuele aanvullingen van de Raad. Voor Nederland is de volgende Europarlementariër lid:

Als het Europees Parlement het (eventueel aangepaste) voorstel goedkeurt, sluit een overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 345. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt uitgevoerd.

Voor veel projecten in ontwikkelingslanden kunnen organisaties goedkope leningen sluiten bij de Europese Investeringsbank (EIB).

Hot issues

Nederland

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties

Statistiek

Internationaal Monetair Fonds

Verenigde Naties

Wereldbank

Overig

Via onderstaande symbolen kunt u de omvang van de informatie over dit beleidsterrein op uw behoefte van dit moment afstemmen:

	Niveau	Rubrieken
	1. Kort	In vogelvlucht, Wie doet wat?
	2. Uitgebreid	Niveau 1 + Juridisch kader

Afhankelijk van het niveau kunnen ook de teksten van de rubrieken uitgebreider en specialistischer zijn.

Tip

Deze icoontjes treft u ook aan boven de inhoudsopgave aan de rechterkant van deze pagina.