Beleid interne markt - Europa NU

Vanaf de jaren '60 is gewerkt aan de opheffing van handelsbarrières tussen de lidstaten van de Europese Gemeenschap. Dit proces werd in 1993 voltooid door de opheffing van de grenscontroles.

Het creëren van een interne markt is misschien wel de grootste motor achter de Europese integratie. Dit praktische, economische proces heeft er vanaf het begin voor gezorgd dat verdragen ondertekend werden. En ook andere beleidsvelden, zoals handel en energie, kregen invulling.

De interne markt is de grootste verworvenheid van de Europese integratie. Hierdoor bestaat er binnen de Europese Unie vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal op tal van markten. Sinds 1993 zijn ook onder meer de markten voor transport, telecommunicatie, energie en financiële diensten geliberaliseerd.

Wat betreft het vrij verkeer van personen was de interne markt in 1993, na het opheffen van de grenscontroles, nog niet voltooid. Op dit gebied is met het nieuwe Verdrag van Amsterdam vooruitgang geboekt. Het akkoord van Schengen, dat het vrije verkeer van personen regelt, is in het Verdrag opgenomen.

Belemmeringen

Het vrij verkeer van goederen kan ook belemmerd worden door acties van andere betrokkenen dan staten. Binnen de EU is men het erover eens dat de lidstaten verplicht zijn doeltreffend op te treden tegen verstoringen van het vrij verkeer van goederen. Hierbij moeten de lidstaten wel grondrechten, zoals het recht op staking, respecteren.

Ondanks de steeds verdere integratie van de interne markt constateerde de Europese Commissie in mei 2001 dat grote prijsverschillen tussen lidstaten blijven bestaan, met name voor (vers) voedsel, auto's en elektronica. Ook zetten de lidstaten vaak nog niet tijdig alle Europese richtlijnen en verordeningen om in nationale wetgeving. De Europese Commissie gaat hiermee naar het Europees Hof van Justitie. Lidstaten kunnen dan een boete krijgen.

In 2004 kwam de Commissie met voorstellen voor een dienstenrichtlijn. Die was bedoeld om de dienstenmarkt te liberaliseren, maar leverde vooral controverse en protest op. Inmiddels zijn de eerste stappen genomen in de post- en energiemarkten.

In februari 2008 nam het Europees Parlement een belangrijk pakket maatregelen aan, dat er op gericht is verdere blokkades op het gebied van de interne markt weg te nemen. Zo moeten de regels op basis waarvan individuele lidstaten besluiten dat producten voldoen aan de veiligheidsvoorschriften, beter op elkaar aansluiten. Dit voorkomt dat producten in de ene lidstaat wel, en in de andere lidstaat niet verkocht mogen worden. Daarnaast moeten volgens de maatregelen burgers beter geïnformeerd worden over veiligheidsvoorschriften van producten.

Implementatie

Uit een rapport van de Europese Commissie uit 2006 blijkt dat veel landen hun achterstanden bij de omzetting van EU-regels in nationale wetgeving, wel inlopen. Ook Nederland is binnen de maximale achterstand van 1,5% gekomen. Nederland is een van de vijf lidstaten die erin slaagden het aantal rechtszaken sinds 2003 terug te brengen.

Lees meer

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie, de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité een rol.

Initiatief voor nieuw beleid: Europese Commissie

Eerstverantwoordelijk is de Eurocommissaris voor Interne markt en diensten:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

Besluitvorming verloopt in de meeste gevallen volgens de gewone wetgevingsprocedure, uitgebreid met verplichte raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité.

Voor voorstellen over het vrij verkeer van kapitaal en diensten waar derde landen bij zijn betrokken, geldt dat de Raad besluit met eenparigheid van stemmen, na raadpleging van het Europees Parlement. Voor richtlijnen die de bestuursrechtelijke of wettelijke bepalingen van lidstaten aanpassen die direct van invloed zijn op de interne markt geldt dat de Raad besluit met eenparigheid van stemmen, na raadpleging van het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité.

De raadsformatie die beslist over de interne markt is de Raad Concurrentievermogen: interne markt, industrie en onderzoek. Vertegenwoordiger voor Nederland in deze Raad zijn:

Voor het Europees Parlement beoordeelt de parlementaire commissie Interne markt en Consumentenbescherming de voorstellen van de Europese Commissie en de eventuele aanvullingen van de Raad. Voor Nederland zijn de volgende Europarlementariërs lid:

Voor voorstellen volgens de gewone wetgevingsprocedure geldt dat als het Europees Parlement het (eventueel aangepaste) voorstel goedkeurt, overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure afsluit. Bij raadpleging van het Europees Parlement sluit overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 345. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt doorgevoerd.

Hot issues

Nederland

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties

Statistiek

Via onderstaande symbolen kunt u de omvang van de informatie over dit beleidsterrein op uw behoefte van dit moment afstemmen:

	Niveau	Rubrieken
	1. Kort	In vogelvlucht, Wie doet wat?
	2. Uitgebreid	Niveau 1 + Juridisch kader

Afhankelijk van het niveau kunnen ook de teksten van de rubrieken uitgebreider en specialistischer zijn.

Tip

Deze icoontjes treft u ook aan boven de inhoudsopgave aan de rechterkant van deze pagina.