Douanebeleid - Europa NU

Op 1 januari 1993 schaften de lidstaten van de Europese Unie alle douaneformaliteiten aan de binnengrenzen af. De EU werd één enkel grondgebied zonder grenscontroles. Binnen de Europese Unie mogen personen zich vrij verplaatsen. En ook goederen, diensten en kapitaal mogen vrij van het ene naar het andere land worden verplaatst.

De afwezigheid van douaneformaliteiten is een belangrijk onderdeel van de interne markt. Er bestaan overigens nog wel incidentele controles ter bestrijding van bijvoorbeeld drugssmokkel. De lidstaten werken nauw samen om grensoverschrijdende criminaliteit aan te pakken.

Voor goederen die worden geïmporteerd naar de Unie, bestaan nog wel invoerrechten: het gemeenschappelijk buitentarief. De douanetarieven op import uit het buitenland zijn één van de belangrijkste directe inkomstenbronnen van de Europese Unie. Deze tarieven worden mede bewaakt in het kader van het Europese buitenlandse handelsbeleid. De lidstaten dragen de opbrengsten van deze tariefheffingen volledig over aan de Europese Unie.

Op 1 december 2008 zijn nieuwe regels in werking getreden voor de belasting- en rechtenvrije invoer vanuit landen buiten de Europese Unie. Reizigers betalen minder bij invoer van goederen die zich in hun persoonlijke bagage bevinden.

Sinds het ontstaan van de interne markt van de EU is de handel tussen de lidstaten en met onze internationale partners sterk gegroeid. De EU is zelfs het grootste handelsblok ter wereld geworden. De Unie gaat handelsovereenkomsten aan in het kader van de Wereld Handelsorganisatie (WTO), maar onderhandelt ook met afzonderlijke landen en groepen van landen.

Het wegvallen van de binnengrenzen stimuleert niet alleen de handel tussen lidstaten, maar verlaagt tevens de drempels voor grensoverschrijdende criminaliteit binnen de Unie. De Europese lidstaten stemmen het gezamenlijke douanebeleid dan ook nauw af met het beleid inzake Justitie en Binnenlandse Zaken.

In 1997 kwam er Europese regelgeving ter voorkoming, opsporing en bestraffing van smokkel in belastbare goederen (bijvoorbeeld alcohol en tabak). Ook zijn toen maatregelen afgekondigd die grensoverschrijdende achtervolging mogelijk maken wanneer politiediensten handel in onder meer gevaarlijke en giftige afvalstoffen, cultuurgoederen, drugs en wapens op het spoor komen.

Lees meer

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement een rol.

Initiatief voor nieuw beleid bij de Europese Commissie

Eerstverantwoordelijk is de Eurocommissaris voor Belastingen en douane-unie, toezicht en fraudebestrijding:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

De besluitvorming verloopt volgens de gewone wetgevingsprocedure.

De raadsformatie die beslist over het douanebeleid is de Raad Concurrentievermogen: interne markt, industrie en onderzoek. Besluiten worden genomen met gekwalificeerde meerderheid.

Vertegenwoordigers voor Nederland in de Raad zijn:

Voor het Europees Parlement beoordeelt de parlementaire commissie Interne markt en Consumentenbescherming de voorstellen van de Europese Commissie en de eventuele aanvullingen van de Raad. Voor Nederland zijn de volgende Europarlementariërs lid:

Als het Europees Parlement het (eventueel aangepaste) voorstel goedkeurt, sluit een overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 345. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt uitgevoerd.

Hot issues

Nederland

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties

Overig

Via onderstaande symbolen kunt u de omvang van de informatie over dit beleidsterrein op uw behoefte van dit moment afstemmen:

	Niveau	Rubrieken
	1. Kort	In vogelvlucht, Wie doet wat?
	2. Uitgebreid	Niveau 1 + Juridisch kader

Afhankelijk van het niveau kunnen ook de teksten van de rubrieken uitgebreider en specialistischer zijn.

Tip

Deze icoontjes treft u ook aan boven de inhoudsopgave aan de rechterkant van deze pagina.