Cultuurbeleid - Europa NU

Culturele sectoren in de Europese Unie, zoals de filmindustrie, de uitgeverssector, de muziekindustrie en de kunstnijverheid, zijn belangrijke bronnen van inkomsten en werkgelegenheid. In de EU werken ongeveer zeven miljoen mensen in deze sectoren.

De EU draagt een economische verantwoordelijkheid voor deze sector. Zij probeert de juiste voorwaarden te creëren zodat de Europese culturele industrieën internationaal kunnen concurreren.

De Europese Unie kent enkele cultuurprijzen, waaronder sinds 2009 een prijs voor literatuur.

Het beleid op het gebied van cultuur wordt vooral bepaald door de lidstaten van de EU; de rol van de Europese Unie is beperkt.

Het optreden van de Europese Unie richt zich op:

• - 

  het verbeteren van de kennis en het verspreiden van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren
• - 

  het instandhouden en beschermen van het cultureel erfgoed dat van Europees belang is
• - 

  het uitwisselen van cultuur op niet-commerciële basis
• - 

  scheppend werk op artistiek en literair gebied

Europese Unie

Het Verdrag van Maastricht legde in 1992 vast dat de Europese Unie de ontplooiing van de culturen van de diverse lidstaten zal stimuleren en tegelijkertijd het gemeenschappelijk cultureel erfgoed zal benadrukken. De Europese Unie bevordert de samenwerking tussen culturele actoren in de verschillende lidstaten of vult hun activiteiten aan, maar het verplicht de lidstaten niet tot het gelijkschakelen van hun culturele beleid.

Sinds 1985 wijzen de lidstaten elk jaar een "culturele hoofdstad van Europa" aan. Het programma "Culturele Hoofdsteden" is bedoeld om de grote diversiteit in de Europese cultuur onder de aandacht te brengen, zonder te vergeten dat veel cultuuruitingen een gemeenschappelijke bron hebben. Daarnaast zijn er verschillende programma's die de organisatie van culturele evenementen, de bevordering van het lezen van boeken, en de instandhouding van het cultureel erfgoed stimuleren. Het kaderprogramma "Cultuur 2000" heeft de volgende doelstellingen:

• - 

  bijdragen aan de totstandbrenging van een Europese culturele ruimte
• - 

  het ontwikkelen van artistieke en literaire creaties
• - 

  het verspreiden van de kennis van de Europese geschiedenis en cultuur, zowel binnen als buiten de EU
• - 

  het ontwikkelen van cultuurhistorische locaties en culturele collecties van Europees belang
• - 

  het stimuleren van een interculturele dialoog en sociale integratie

De Europese Commissie zet het programma voort in de periode 2007-2013, met een budget van 400 miljoen euro.

Ook in het kader van haar regionale beleid geeft de Europese Unie tot 500 miljoen euro per jaar uit aan culturele ontwikkeling. Dit komt vooral de armste regio's van de EU ten goede.

2008 was het Europees jaar van de interculturele dialoog, onder de noemer " Samen in verscheidenheid ". Deze slogan was bedoeld om de waarde van cultuur in al het Europese beleid te benadrukken.

Raad van Europa

Ook de Raad van Europa voert een actief cultuurbeleid. De lidstaten van de Raad van Europa verplichten zich met de ratificatie van verschillende verdragen tot onder meer de bescherming van het archeologisch en architectonisch erfgoed. In 1991 werd in samenwerking met de Europese Unie de European Heritage Days ingesteld, waarbinnen de Nederlandse Stichting Open Monumentendag een belangrijke rol speelt.

Lees meer

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement een rol.

Initiatief voor nieuw beleid bij de Europese Commissie

Eerstverantwoordelijk is de betrokken Eurocommissaris voor Onderwijs, cultuur, meertaligheid en jeugdzaken:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

De besluitvorming verloopt volgens de gewone wetgevingsprocedure.

De raadsformatie die beslist over het Cultuurbeleid is de Raad Onderwijszaken, Jeugd en Cultuur, die formeel 4 keer per jaar bijeenkomt. Ook informele bijeenkomsten zijn mogelijk. Besluiten worden genomen met gekwalificeerde meerderheid.

Vertegenwoordigers voor Nederland in deze Raad zijn:

Voor het Europees Parlement beoordeelt de parlementaire commissie Cultuur en onderwijs de voorstellen van de Europese Commissie en de eventuele aanvullingen van de Raad. Voor Nederland is de volgende Europarlementariër lid:

Als het Europees Parlement het (eventueel aangepaste) voorstel goedkeurt, sluit een overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 345. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgt de Nederlandse regering ervoor dat het voorstel nationaal wordt uitgevoerd.

Hot issues

Nederland

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties

Statistiek

Raad van Europa

Overig

Via onderstaande symbolen kunt u de omvang van de informatie over dit beleidsterrein op uw behoefte van dit moment afstemmen:

	Niveau	Rubrieken
	1. Kort	In vogelvlucht, Wie doet wat?
	2. Uitgebreid	Niveau 1 + Juridisch kader

Afhankelijk van het niveau kunnen ook de teksten van de rubrieken uitgebreider en specialistischer zijn.

Tip

Deze icoontjes treft u ook aan boven de inhoudsopgave aan de rechterkant van deze pagina.